Oud-gynaecoloog Haags ziekenhuis gebruikte eigen sperma als donorzaad

Goormans voerde vanaf de jaren zeventig tot midden jaren tachtig kunstmatige inseminaties uit bij vrouwen in Ziekenhuis Leyenburg, de rechtsvoorganger van het HagaZiekenhuis in Den Haag. Verwantschapsonderzoek van Fiom bevestigt nu dat hij daarvoor zijn eigen sperma gebruikte. Het HagaZiekenhuis noemt zijn handelswijze onacceptabel.

Oud gerucht

Al in de jaren tachtig circuleerden geruchten over Goormans. Een externe onderzoekscommissie deed destijds onderzoek, maar kon in 1987 niet aantonen dat hij zijn eigen sperma had gebruikt.

Karbaat

In 2017 meldden oud-collega’s zich opnieuw bij de toenmalige directie van het HagaZiekenhuis met vermoedens over zijn handelswijze. Aanleiding was de zaak-Karbaat. Het ziekenhuis sprak vervolgens met Goormans en vroeg hem DNA af te staan aan Fiom. Dat deed hij, maar alleen op voorwaarde dat zijn persoonsgegevens niet herleidbaar in de DNA-databank zouden worden opgenomen.

Twee bewezen donorkinderen

In 2022 stelde Fiom bewezen overeenkomsten vast tussen het DNA van Goormans en ten minste twee donorkinderen. In lijn met de gemaakte afspraken informeerde Fiom de donorkinderen aanvankelijk alleen over enkele fysieke en sociale kenmerken van Goormans. Zijn naam bleef onbekend.

Kort geleden maakte Fiom alsnog zijn identiteit bekend aan de twee donorkinderen, in overleg met zijn wettelijke nabestaanden. Het HagaZiekenhuis had Fiom gevraagd de persoonsgegevens vrij te geven na een zorgvuldige belangenafweging.

Nieuwe inzichten

"Er is de laatste jaren veel aandacht voor de positie, belangen en behoeften van donorkinderen. Dat heeft tot nieuwe inzichten geleid. Voor het HagaZiekenhuis werd het steeds duidelijker dat de bestaande afspraken met Goormans niet opwegen tegen het recht om te weten van wie je afstamt", zegt Peter van der Meer, voorzitter van de raad van bestuur. "Het is voor de donorkinderen nu duidelijk van wie zij afstammen. Dat is ontzettend belangrijk."

Vertrouwen geschaad

Van der Meer is scherp over het gedrag van de oud-gynaecoloog. "Goormans heeft het vertrouwen geschaad van vrouwen en hun partners, die van hem afhankelijk waren om hun kinderwens in vervulling te laten gaan. Hoewel er in die tijd nauwelijks regels waren rond spermadonatie, had dit nooit mogen gebeuren."

Kritisch

Ook over het eigen handelen van het ziekenhuis is Van der Meer kritisch. "De donorkinderen zijn te lang in onzekerheid geweest over hun afkomst. Achteraf gezien hadden we eerder in actie moeten komen, om de gemaakte afspraken tussen Goormans en Fiom gezamenlijk te heroverwegen. De belangen van de donorkinderen moeten altijd op de eerste plaats staan."

Onafhankelijk onderzoek

Het HagaZiekenhuis heeft een melding gedaan bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Daarnaast start het ziekenhuis een eigen onafhankelijk onderzoek, zonder te wachten op het landelijke onderzoek dat de Tweede Kamer onlangs via een motie aanvroeg. Een externe commissie onder leiding van emeritus-hoogleraar prof. dr. Didi Braat voert dat onderzoek uit. Klinisch embryoloog dr. ir. Lucette van der Westerlaken en jurist mr. Marina de Lint maken deel uit van de commissie. Het onderzoek moet meer duidelijkheid geven over de werkwijze van Goormans en antwoorden bieden aan donorkinderen, ouders en andere betrokkenen.

Anoniem donorschap verboden

Het HagaZiekenhuis voert nog steeds vruchtbaarheidsbehandelingen uit, maar niet meer met donorzaad. Sinds 2004 is anoniem donorschap in Nederland verboden. Voor kunstmatige inseminatie met zaad van de partner of een contactdonor gelden strenge regels en richtlijnen.

Meer informatie is te vinden op www.hagaziekenhuis.nl/goormans.