Nieuwe digitaal ingekleurde kaart onthult verrassend beeld van historische stad Edam

De basis is de zeer gedetailleerde stadskaart van Edam die in 1649 door Blaeu is vervaardigd maar niet in de beroemde stedenatlas is opgenomen. Deze stadskaart verscheen pas aan het eind van de 17de eeuw in de stedenatlas van Frederik de Wit.

De originele kaart is in zwart-wit uitgevoerd. Door de kaart digitaal en met de hand in te kleuren, worden de verschillende onderdelen van de historische stad veel duidelijker zichtbaar. Grachten en sloten, straten, gebouwen, tuinen, vestingwerken en het omliggende landschap komen door de heldere kleuren beter tot hun recht. Daardoor ontstaat niet alleen een aantrekkelijker beeld, maar wordt de historische structuur van Edam ook veel gemakkelijker leesbaar.

De kaart vertelt bovendien een bijzonder verhaal over de ontwikkeling van Edam. Aan het einde van de 15de eeuw werden aan de west-, zuid- en noordzijde van de ommuurde stad grote onbebouwde gebieden binnen de nieuwe vesting opgenomen. Deze ruimte was bedoeld om Edam in de toekomst de mogelijkheid te geven binnen de stad verder binnen de veste uit te breiden. Die stadsuitbreiding kwam echter maar gedeeltelijk van de grond. Op de kaart van 1649 is daardoor goed te zien dat binnen de vesting nog aanzienlijke open gebieden aanwezig waren. Dat zou tot 1960 zo blijven.

Ook het water bepaalt het karakter van de kaart. De vele grachten, sloten en waterwegen verbinden de stad met het omliggende polderlandschap en maken zichtbaar hoe sterk Edam in de 17de eeuw door water werd bepaald. Het digitaal inkleuren is geen kwestie van simpelweg kleur toevoegen. Voor iedere kaart wordt uitgebreid gekeken naar de historische bebouwing, het landschap, de waterstructuur en de cartografische kwaliteit. Gemiddeld kost het inkleuren van één stadskaart ongeveer 50 uur. Door gebruik te maken van digitale technieken kan bovendien een zeer hoge resolutie worden bereikt, waardoor zelfs kleine details zichtbaar worden.

Maker Marcus Laman, architectuurhistoricus en digitaal afsetter, wil met de historische stadskaarten niet alleen een verloren gegaan stadsbeeld opnieuw zichtbaar maken, maar ook laten zien hoeveel informatie er in oude kaarten verborgen zit. De nieuwe full colour stadskaart van Edam 1649 is verkrijgbaar als hoogwaardige wandkaart en is bedoeld voor liefhebbers van geschiedenis, cartografie en Edam, maar ook voor iedereen die zijn stad eens met andere ogen wil bekijken.