Haarlemse kerstmarkt op de schop? Dit moet je weten over de plannen die de stad verdelen
HAARLEM – Drie dagen lang honderden kramen en tienduizenden bezoekers. De Haarlemse kerstmarkt is uitgegroeid tot een van de grootste evenementen van de stad. Maar moet de kerstmarkt blijven zoals hij nu is? Is het tijd voor een wekenlang winterfestijn? Of wil Haarlem juist een kleinere markt met meer lokale ondernemers achter de kramen? De politiek komt er voorlopig niet uit. Ook onder ondernemers en Haarlemmers lopen de meningen uiteen. Wat is de toekomst van de kerstmarkt?
Bij Happy Mug Studio is de kerstmarkt al sinds augustus in gedachten. “Het is echt een Haarlems begrip en in de zomer ontvang ik al WhatsApp-berichten over wat werknemers willen maken voor de markt”, vertelt eigenaar Barbara. Al vijf jaar staat haar dagbesteding op zondag op het Goede Doelenplein. Daar verkopen mensen met een beperking producten waar ze maandenlang aan werken. In september begint de voorbereiding al. Kerstkaarten, kaarsen en keramische kerstfiguren verschijnen op de werktafels.
“Voor mij als ondernemer is dit de kers op de taart om met Happy Mug Studio daar een dag te staan. We vieren altijd één dag groot feest.” Vorig jaar won Happy Mug Studio bovendien de prijs voor duurzaamste kraam.
Toch vindt Barbara niet dat alles bij het oude moet blijven. De kerstmarkt is volgens haar ‘net iets te massaal’. Vooral het aanbod kan scherper. Ze ziet nu meerdere kramen zonder kerstsfeer. Haar voorkeur: houd het vertrouwde driedaagse weekend, krimp eventueel iets in en kies bewuster voor deelnemers die daadwerkelijk iets toevoegen aan de winterse sfeer. “Ik zou het niet over meerdere weken organiseren”, vindt de ondernemer.
Drie mogelijke richtingen
De commissie Ontwikkeling boog zich donderdag 3 september over de toekomst van de kerstmarkt. De gemeente liet onderzoek doen naar de toekomst van de kerstmarkt. Daaruit kwamen drie richtingen: doorgaan in ongeveer de huidige vorm, maar met meer kwaliteit, duurzaamheid en lokaal karakter; een breder winterevenement van twee tot vier weken met daarin een kleinere kerstmarkt; of een kleinere en compactere kerstmarkt met veel nadruk op lokaal aanbod. Het onderzoeksteam ziet vooral de eerste twee als realistische opties.
Het college kiest voorlopig voor de eerste. Maar de gemeente wil dan wel een groter aanbod van lokale producten, hogere kwaliteit artikelen en minder massaliteit. Ook moet vanaf 2028 een externe partij de organisatie overnemen. De gemeente organiseert de markt in 2026 nog zelf; 2027 moet een overgangsjaar worden.
Geld en kosten
De kerstmarkt trekt jaarlijks ongeveer 150.000 tot 175.000 bezoekers. Volgens het onderzoeksteam geven zij samen zo’n 4,8 miljoen euro uit in Haarlem. Tegelijk kost de organisatie de gemeente flink geld. Voor 2027 is een gemeentelijke bijdrage voorzien en vanaf 2028 wil het college maximaal 325.000 euro per jaar beschikbaar stellen.
Politiek verdeeld
Tijdens de vergadering donderdag ontstond er nog geen duidelijke voorkeur. Vooral een winterevenement dat meerdere weken duurt, verdeelt de politiek. Onder meer D66, VVD, CDA en Volt zien daar mogelijkheden in, terwijl PRO en wethouder Maarten Wiedemeijer juist meer voelen voor voortzetting van de bestaande kerstmarkt met verbeteringen.
In de straten
Fennie, de eigenaar van biologische winkel Oogst Haarlem, ziet vooral kansen om de kerstmarkt een Haarlemser tintje te geven. Met haar winkel stond ze twee keer op de kerstmarkt. Ze vindt het evenement goed voor de stad, maar vindt de markt ook erg druk. “Mensen schuifelen echt in een grote stroom langs al die kraampjes heen.” Zelf bezoekt ze daardoor in haar vrije tijd de markt liever niet.
Als de markt over meerdere weken wordt uitgespreid, denkt de gemeente eraan om de markt alleen op de pleinen te organiseren. Dat ziet de eigenaar van Oogst Haarlem niet zitten. “De kraampjes in straten trekken bezoekers de stad in en zijn ook voor omliggende winkels interessant. Zoals de mijne”, zegt Fennie. Haar ideaal ligt daarom ergens tussen behouden en veranderen: ongeveer dezelfde omvang, maar meer lokale deelnemers. “Ik denk dat het leuk is om de kerstmarkt aan te grijpen om te laten zien wat Haarlem is, waar Haarlem voor staat.”
Een markt van meerdere weken lijkt haar moeilijk. Wekenlang deelnemen betekent voor ondernemers extra personeel inzetten. “Dat kunnen niet veel ondernemers, denk ik.”
Ook lezers verdeeld
Op de facebookpagina van Rodi Haarlem lopen de meningen ook uiteen. Verschillende lezers willen vooral vasthouden aan de huidige opzet. “Onze kerstmarkt is een enorm succes”, schrijft iemand. Volgens deze reageerder verdwijnt het effect wanneer organisatoren het evenement over meerdere weken verspreiden. Een ander houdt het eveneens graag bij het vertrouwde weekend: “In de huidige vorm van drie dagen is meer dan goed.”
Daartegenover staan Haarlemmers met juist enthousiasme voor een langer festijn. “Gewoon hup drie weken! Maak er wat leuks van”, klinkt het.
De reacties laten daarmee ongeveer dezelfde verdeeldheid zien als in de politiek: de kerstmarkt mag voor veel mensen blijven, maar over de duur en omvang bestaat bepaald geen overeenstemming.
De toekomst
Vrijwel niemand lijkt de kerstmarkt kwijt te willen. De vraag is vooral welke kerstmarkt Haarlem wil hebben: een groot driedaags evenement dat in korte tijd enorme mensenmassa’s trekt, een wekenlange winterbeleving die de drukte spreidt of een markt die scherper kiest voor Haarlemse makers en kwaliteit.
De gemeenteraad behandelt de toekomst van de markt op donderdag 24 september.
Dit bericht is ook gedeeld via ons WhatsApp-kanaal van Haarlem. Ook razendsnel het laatste nieuws in je app? Volg het Rodi-kanaal nu (anoniem) via deze link.
Meer nieuws uit Haarlem?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie