Waar Escher luisterde, klinkt Bach nu opnieuw in de Haarlemse Bavo

Op 3 oktober krijgt het monumentale instrument opnieuw een bijzondere rol tijdens de voorstelling ‘Escher en Bach’. “Eigenlijk een hoofdrol, want ik wil het orgel juist op de voorgrond plaatsen”, vertelt organist Geerten van de Wetering.

Tijdens het bijzondere concert komen de muziek van Johann Sebastian Bach en de wonderlijke beeldwereld van de Nederlandse graficus M.C. Escher samen in een voorstelling met muziek, theater, zang en licht. De voorstelling ontstond in 2023 in Den Haag en brengt verschillende disciplines bij elkaar.

Mooie lichtshow

Er is muziek van Bach, de stem van sopraan Elma Dekker is te horen, acteur Aus Greidanus neemt het publiek mee in het verhaal en lichtkunstenaar Jeroen Alexander Meijer zorgt voor een lichtshow. “Escher en Bach blijken veel overeenkomsten te hebben. Escher studeerde in Haarlem en bezocht vaak de Bavo kerk waar hij luisterde naar de orgelconcerten. De muziek op het orgel en de weerspiegeling in de kroonluchters in de kerk maakten op hem een onuitwisbare indruk en inspireerden hem in zijn werk. Hij zag overeenkomsten in zijn eigen tekeningen en de muziek van Bach, zoals bijvoorbeeld zijn orgelfuga’s. In de voorstelling worden de werelden van Bach en Escher met elkaar verbonden.”

De voorstelling was gelijk een succes in 2023 en kreeg een vervolg met meer uitverkochte uitvoeringen. “Extra bijzonder dat we het concert nu in Haarlem mogen opvoeren. Want hier hoorde Escher zelf het orgel en maakte hij zijn eerste tekeningen met spiegeling. Voor mij persoonlijk ook bijzonder om weer achter het orgel plaats te nemen. Ik heb hier tijdens mijn studie veel les gehad en ben hier ook afgestudeerd. In 2018 won ik hier ook het improvisatieconcours. Dit orgel voelt voor mij heel vertrouwd. Je kunt je bijna niet voorstellen dat dit indrukwekkende instrument bijna driehonderd jaar geleden al gebouwd is. Het blijft fantastisch om erop te spelen en dan helemaal als je Bach mag uitvoeren, de top van de orgelmuziek.”

Het orgel van Haarlem

In de internationale orgelwereld kent iedereen ‘het orgel van Haarlem’. Het Bavo-orgel behoort tot de bekendste orgels ter wereld. “Toch blijft een orgel iets statisch, iets ver weg. Ik vind het mooi om het orgel een plek op de voorgrond te geven, dat verdient het instrument ook. Door de combinatie te zoeken met andere kunstvormen komt het orgel ‘dichterbij’. Het blijft een feit dat het publiek mij niet ziet en ik hen niet. Ook van de mooie lichtshow krijg ik niks mee, maar daar heb ik natuurlijk wel beelden van teruggezien. Ik hoor wel alles achter het orgel, dus krijg de rest van de voorstelling wel mee. Na afloop meng ik mij tussen het publiek en dan is het fijn om de reacties te horen.”

Zijn liefde voor het orgel kreeg Geerten van huis uit mee. “Mijn vader was predikant en mijn broer speelde orgel. In ons ouderlijk huis stond ook een orgel. Ik ben met orgelles begonnen en daarna nooit meer gewisseld van instrument. De afwisseling van spelen als solist met uitvoeringen met andere kunstenaars vind ik mooi. Met stichting Podium 21 ben ik constant op zoek naar dat soort samenwerkingen. Zo ben ik nu ook bezig met een programma orgel en slagwerk en orgel en dans.”

Bavo-dag

Het concert op 3 oktober vormt de afsluiting van de Bavo-dag, die om 12.00 uur wordt geopend door de voorzitter van de Vrienden van de Grote of St.-Bavokerk, Henk Kaan. Aansluitend zijn er diverse muzikale optreden gedurende de middag. Tussendoor zijn er rondleidingen over de lage zolders en in het koor.

Ook is er een demonstratie van de slingerproef van Foucault (hiermee toonde deze Franse natuurkundige het draaien van de aarde aan). Om 15.55 uur sluit de voorzitter de dag af. Om 19.00 uur gaat de kerk open voor het concert, dat om 19.30 uur begint.

Kaarten voor het concert zijn verkrijgbaar via www.bavovrienden.nl

Lees ook

Duizenden fans trekken naar Zandvoort voor spektakel op het circuit: Nederlandse hoofdrol tijdens GT3-weekend