Het Geheim van Leemans: een theatrale ontdekkingstocht over de Zuiderzeewerken

WIERINGERMEER - Het gemaal Leemans. Een industriële reus in de Wieringermeer die nu, bijna een eeuw na de Zuiderzeewerken, nog altijd met zijn kolossale kracht het water beheerst. Op 14 en 15 september gebeurt er iets bijzonders in en rondom rondom dit monumentale gebouw van HHNK. Tijdens Open Monumentendag wordt het gemaal niet alleen opengesteld voor publiek, maar herleeft het verleden op een unieke manier. In de theatrale rondleiding ‘Het Geheim van Leemans’ worden bezoekers meegenomen op een historische ontdekkingstocht, waarbij de techniek van toen en de mensen van nu samensmelten in een spannend verhaal.

Ontdek de zuiderzeewerken

Theatermaker Erris van Ginkel heeft de vraag gekregen om dit stukje verborgen geschiedenis tot leven te brengen. Hij vertelt enthousiast over zijn visie op het project: “ in het kader van 100 jaar Zuiderzeewerken mag ik deze theatrale rondleiding verzorgen. Ik breng deze plek tot leven en laat mensen meemaken wat het gemaal betekent in hun gemeenschap. Het gaat een spannend verhaal worden, voor het hele gezin.

Van Ginkel’s team heeft een verhaal opgebouwd dat niet alleen de technologische vooruitgang van Nederland weerspiegelt, maar ook de menselijke kant van de geschiedenis toont. “We spelen de rondleiding acht keer per dag. Per rondleiding kunnen zich twintig mensen inschrijven. Ze gaan met acteurs op een historische ontdekkingstocht om een mysterie op te lossen,” legt Van Ginkel uit.

Spannend onderdeel

Het mysterie dat hij noemt, is een spannend onderdeel van de tocht: het gemaal is uitgevallen en de Wieringermeer dreigt onder water te lopen, net zoals het tijdens de Tweede Wereldoorlog gebeurde. Van Ginkel vult aan: “Tijdens hun tocht ontmoeten ze de heer Willem Leemans zelf. Wij hebben hem tot leven gewekt. Ook een bewoner die de Wieringermeer in de oorlog heeft meegemaakt, komt aan het woord. Hij vertelt hoe hij zag dat de Duitsers de dijken doorstaken, en hoe de polder in 1945 weer drooggemaakt werd.”

In 1930 begint de bouw van Gemaal Leemans, genoemd naar ingenieur W.C. Leemans, een belangrijke man in de waterbouwkunde. - (Foto: aangeleverd)

Die persoonlijke verhalen, verweven met de stoere techniek van het gemaal, zorgen voor een bijzondere ervaring. Van Ginkel benadrukt dat de rondleiding niet alleen terugkijkt op de geschiedenis, maar ook de verbondenheid tussen de mensen in de regio illustreert: “Als theatermaker zie ik het als een plek waar we mensen verbonden hebben. Oude polderbewoners, nieuwe bewoners en de vroegere eilandbewoners kwamen allemaal samen. Die drie groepen hebben het toch maar samen gerooid de afgelopen honderd jaar. Dit gemaal staat voor verbinding.”

Films en verhalen

Naast de theatrale rondleiding, kunnen bezoekers ook genieten van de film Zuiderzee in beeld: films en verhalen. Deze film biedt een audiovisuele reis door de tijd en laat zien hoe de aanleg van de Afsluitdijk en de inpoldering van de Zuiderzee zijn vastgelegd door beroemde Nederlandse regisseurs als Gerard Rutten, Joris Ivens en Bert Haanstra. Deze documentaire laat de technische hoogstandjes van de Zuiderzeewerken zien, maar geeft ook inzicht in hoe deze enorme projecten de levens van mensen hebben veranderd. Het veranderde landschap heeft niet alleen het water getemd, maar ook nieuwe verhalen en films geïnspireerd.

Voor de meeste mensen is het moeilijk voor te stellen wat een technische en menselijke prestatie de Zuiderzeewerken zijn geweest. Maar met Het Geheim van Leemans hoopt Van Ginkel deze verhalen toegankelijk en tastbaar te maken voor een breed publiek. En dat allemaal op een plek die niet alleen historisch, maar ook nog steeds functioneel is.

Reserveren en praktische Informatie

De toegang tot Het Geheim van Leemans is gratis, maar vanwege de beperkte capaciteit – per voorstelling kunnen er slechts twintig mensen deelnemen – is het noodzakelijk om vooraf te reserveren. Elke rondleiding duurt ongeveer 60 minuten en vindt meerdere keren per dag plaats. Voor wie geïnteresseerd is in techniek, geschiedenis of gewoon een avontuurlijke dag wil beleven, is deze rondleiding een unieke kans.

Kom op de fiets

Bezoekers worden aangeraden met de fiets te komen, aangezien er bij het gemaal geen parkeerplaatsen zijn voor auto’s. Bovendien is het belangrijk om te weten dat het gebouw is ontworpen met een technisch doel voor ogen en mogelijk niet voor iedereen toegankelijk is.

Het gemaal Leemans staat tijdens deze Open Monumentendag symbool voor meer dan alleen techniek en waterbeheer. Het vertelt het verhaal van een veranderend Nederland, van een gemeenschap die zich aanpaste aan de immense krachten van water en techniek. En onder de leiding van Erris van Ginkel, wordt dit verhaal een levende, theatrale ervaring die de geschiedenis opnieuw tot leven brengt.

Meer weten of reserveren: www.hollandskroon.nl/evenementenkalender/het-geheim-van-leemans/. Alle informatie over de activiteiten op de monumentendagen vind je hier: hollandskroon.nl/omd.