Wieringermeer: elke bewoner gescreend voor hij mocht blijven

Daarin ging men vrij ver. Waar komen de dorpen, de wegen, de kanalen? Hoe groot worden de bedrijven? Maar ook: wie mag zich vestigen; de kolonisatie, zoals men erover sprak. Elke inwoner werd gescreend. Paste men in het plaatje qua financiële draagkracht, werkkracht, beschaving, netheid, godsdienst. Want net als in de rest van Nederland moest men wat betreft dat laatste kloppen met het landelijk gemiddelde. En: geen onderscheid; elke kerk aan de rand van het dorp.

Sommige kandidaten werden teleurgesteld. Want dan was er bezoek geweest van Gina Olsder die gerechtigd was in alle kasten te neuzen om te beoordelen of de vrouw des huizes in staat was een huishouden te runnen naar de standaard van de heren van de Directie. Want de Directie was almachtig wat betreft de uitvoering van het overheidsbeleid. Iedere bewoner was dus eigenlijk al geslaagd voordat het pionierswerk begon. En dat was niet altijd gemakkelijk. Zeker niet voor vrouwen. De mannen werkten met collega’s of de boer, maar de vrouwen zaten thuis. Soms alleen ergens op de kale vlakte, met hier en daar een dubbele arbeiderswoning of boerderij. In de tentoonstelling Nieuwe polder, nieuwe dorpen is dit alles te bezichtigen tijdens de openingstijden van de Cultuurschuur.

Marieke Roos.