‘Wat gebeurt achter deze deur?’- Leerlingen duiken in het verleden van Hoorn

De wandelingen zijn op 7, 9, 14 en 16 oktober. Een van de groepen die dinsdag 7 oktober meeloopt, is een klas van het eerste jaar van de Praktijkschool Hoorn. Van bestuurslid Theo Tromp van de werkgroep Educatie krijgen zij deze ochtend een route met zeven locaties in handen.

Van matroos tot soldaat

De eerste stop is bij de VOC-pakhuizen aan Onder de Boompjes, waar matroos Willem de groep opwacht. Hij vertelt over het harde leven aan boord van het VOC-schip ‘Het Wapen van Hoorn’. “Er zijn stormen en ziektes, vooral scheurbuik, door vitaminegebrek”, legt hij uit. “In Indië halen we specerijen, zoals peper en kaneel.” De leerlingen leren dat de VOC rijk werd van deze handel en de eerste multinational ter wereld was. Bij de volgende locatie, de Kruittoren, staat een soldaat klaar die luid ‘Halt!’ roept. “Ik bewaak hier de stad”, zegt hij, terwijl hij wijst op de schietgaten. “Als de vijand komt, schiet ik ze neer. Ik ben trots dat ik de stad mag verdedigen.”

Leven in Claes Stapelhofje

De volgende halte is bij Marijtje Visser in het Claes Stapelhofje. “Ik woon hier omdat mijn man is overleden”, vertelt ze. “In dit hofje wonen elf vrouwen, allemaal weduwen of ongehuwden. Ik ben de hofjesvrouw; ik sluit de poort ‘s avonds om tien uur en open hem weer in de ochtend. Er gelden strenge regels: geen alcohol en niet roddelen.” Op de vraag of de leerlingen er zelf zouden willen wonen, volgt een luid ‘nee echt niet!’ Een meisje grap: “Met elf vrienden wel, maar niet met elf vrouwen! Dan klim ik over de poort en ga ik weg.” Marijtje vertelt de leerlingen dat ze nu naar een deftige dame gaan op het Dal. “Tenminste, ze dénkt dat ze deftig is.” Terwijl de groep verder loopt, roept een leerling nog: “U zei net dat jullie niet mogen roddelen, maar nu u doet het zelf!”

Deftige dame

Bij het Sint Pietershof aangekomen, staat inderdaad een deftige dame te wachten: de regentes. “Ik ben de baas hier”, zegt ze trots. “Normaal gesproken mag je niet naar binnen, maar vandaag wel.” Binnen vertelt de dame dat het huis ooit bedoeld was voor oude mannen en vrouwen zonder familie en dat in het huis duidelijke regels golden: geen ruzie, niet schelden en vriendelijk blijven. “En wat als iemand tóch ruzie maakte?”, vraagt een nieuwsgierige leerling. “Dan moest die apart eten en werd streng toegesproken.”

Waagmeester

Op de Roode Steen staat waagmeester Jan Schuurman klaar. “Ik ben ongeveer net zo belangrijk als de burgemeester”, zegt hij. “Hier worden allerlei goederen gewogen: kaas, vlees, hennep en tin.” Een leerling merkt op: “Maar dit is toch gewoon een restaurant?” Dat klopt, bevestigt Schuurman lachend. “Tegenwoordig wel, maar binnen kun je de oude waag nog zien. Let er maar eens op als je hier een keer gaat eten.”

Snijden en genezen

Bij het voormalige Sint Jans Gasthuis aan het Kerkplein wacht een chirurgijn de groep op. “Wij moeten oefenen met het mes”, zegt hij. “Maar ik denk niet dat iemand van jullie proefpersoon wil zijn.” Een leerling roept: “Misschien bij een lijk?” “Precies”, zegt de chirurgijn. “Bij de Galgenbocht hingen vroeger veroordeelden in de galg; hun lichamen gebruikten we om te oefenen.” Hij vertelt vervolgens dat mensen toen geloofden dat ziekten kwamen door ‘kwade sappen’ in het lichaam. “Door aderlaten lieten we die ontsnappen. En als je verkouden was, moest je aan een ajuin ruiken. Ik heb er eentje bij me. Wie wil ruiken? Een leerling ruikt eraan en roept: “Dit is gewoon een ui!” De chirurgijn glimlacht. “Ja, maar het helpt wel. Leg er één onder je bed als je verkouden bent en je voelt je de volgende dag beter.” “Echt waar?”, reageert een leerling. “Dan ga ik dat echt proberen!” 

Kokkin van het Statenlogement

De laatste halte is bij het Statenlogement, waar kokkin Dirkje de leerlingen opwacht. “Vorige week hadden we hier nog een VOC-groep te logeren”, vertelt ze. “Vandaag maak ik kippensoep.” Ze laat de ingrediënten zien, waaronder een kweepeer. De meeste leerlingen kennen die vrucht niet. Sommigen proeven voorzichtig. “Lekker!”, zegt de één, terwijl een ander zijn gezicht vertrekt: “Bah, dit is echt heel vies!”

Na afloop kijkt Theo Tromp tevreden toe. “We merken dat de leerlingen dit erg leuk vinden”, zegt hij. En dat blijkt: terwijl de Praktijkschool-leerlingen op hun fietsen weg rijden, roepen ze naar hem: “We vonden het heel leuk, meneer!” Tromp glimlacht: “Je hoort het, ze hebben genoten. Eén van de kinderen vroeg zelfs: ‘Kunnen we niet elke week zo’n geschiedenisles krijgen?’ En behalve dat het leuk is, is dit project ook nog eens hartstikke leerzaam. Twee vliegen in één klap dus.”