Rien Donkersloot begint graag als nieuwe organist Groote Kerk
Rien Donkersloot heeft er veel zin in om te beginnen als organist van het Garrelsorgel in de Groote Kerk. Onlangs werd hij unaniem gekozen uit drie kandidaten als opvolger van Jaap Kroonenburg na te hebben proefgespeeld. Zoals het er nu naar uitziet begeleidt hij op zondag 8 maart, Internationale Vrouwendag overigens, zijn eerste dienst.
Chrit Wilshaus
De Sint Joriskerk in Amersfoort, waar hij hiervoor organist was, blijft hij “nog een klein beetje supporten”, vertelt hij tijdens ons gesprek, gezeten achter de speeltafel van zijn nieuwe werkgever. Dat supporten houdt onder meer het onderhoud van het orgel in. “Ook vergt het vinden van een opvolger voor mij in Amersfoort enige tijd. De contacten in Amersfoort ga ik zeker missen maar die krijg ik hier weer terug.”
Verbaasd
“Toen ze hoorden dat ik hier benoemd was, was dat een volslagen verrassing voor ze in Amersfoort. Het doet mij ook wel wat om Amersfoort achter mij te laten. Het was sinds veertien jaar de eerste keer dat ik elders solliciteerde. Dat geeft wel aan dat ik daar ook prima zat. Ik heb positieve reacties gehad op mijn benoeming. Ook was men wel verbaasd en vindt men het jammer dat ik wegga. Maar beter zo, dan dat men mij had weggekeken.”
Beiaardier
Fascinatie voor het Garrelsorgel was een belangrijke reden voor Donkersloot om op de vacante functie van organist in Maassluis te solliciteren, vertelt hij. “Maar ook gewoon om weer eens een frisse start te kunnen maken. In Amersfoort speelde ik trouwens ook niet alle diensten. Ik was daarnaast nog organist in Mijnsheerenland. Daar ga ik ook mee stoppen. Dat maakt mijn werkveld, wat overigens sowieso versnipperd is, er wel overzichtelijker op. Want naast organist en orgeldocent ben ik ook nog beiaardier en op diverse plekken actief.” Daarover gesproken, kent hij toevallig de nieuwe stadsbeiaardier van Maassluis? “Collega Martien de Vos ken ik al jaren. Hij is ook een geweldige muzikant. Ik heb hem nog gecoacht voor het proefspel dat hij moest doen in Maassluis. Inderdaad zijn veel organisten ook beiaardier. We worden nu collega’s. Hij is boven mij gesteld!”, zegt Donkersloot lachend en de goede verstaander weet wat hij daarmee bedoelt.” Wist hij iets van Maassluis? “De keren dat ik in Maassluis kwam, was het voor een concert. Maar ik heb wel Maarten ‘t Hart gelezen en dan kom je ook een hoop over Maassluis te weten, denk ik. Ik sta er zo in: je werkt niet alleen met een orgel maar ook met mensen. Mensen in de kerk maar ook breder. En ik zie het als een deel van mijn opdracht om het orgel ook naar buiten te promoten; je speelt niet alleen voor de kerkganger maar ook voor de gemiddelde Maassluizer. Zo’n monumentaal kerkgebouw is te mooi om alleen op zondag te gebruiken. Het is gewoon een huis voor de stad!”
Familiereceptie
Desgevraagd vertelt Donkersloot de eerste van de drie kandidaten te zijn geweest die op zaterdagmiddag 17 januari – zonder dat publiek en jury wist om wie het ging – heeft proefgespeeld in de Groote Kerk. Dat hij als eerste aan de beurt was, kwam hem eigenlijk wel goed uit. “Want ik had ’s middags nog een familiereceptie.” De andere twee kandidaten die orgelexamen deden, laten we het zo maar even noemen voor het gemak, kende hij ook goed. “Dat zijn goede collega’s en we gunden het elkaar om de nieuwe organist in Maassluis te worden. Bijzonder was dat er publiek bij was. Dat is doorgaans niet zo bij proefspelen. Maar spelen voor lege stoelen doe je als organist in de praktijk zelden.”
Cocktail
Rien Donkersloot wordt de opvolger van Jaap Kroonenburg die decennialang de vaste organist was van de Groote Kerk en op zijn beurt destijds Feike Asma opvolgde. “Maar ik ben iemand anders dan Jaap die ook weer iemand anders was dan Feike Asma. Hem ken ik trouwens alleen van opnames. Feike overleed in 1984 en ik ben van 1985. Als je Jaap hoort spelen, is dat ook anders dan hoe Feike Asma het deed. Ik ga het gewoon op mijn manier doen. Dat heb ik altijd gedaan; ik ben altijd bij mezelf gebleven. Anders kan het ook niet, denk ik. Ik ben natuurlijk ook een product van mijn opvoeding en van de mensen van wie ik les heb gehad. Dat levert een soort cocktail op en dat ben ik dan. Met muziek bezig zijn, betekent eigenlijk ook voortdurend met je eigen ontwikkeling bezig zijn; je studeert om niet stil te staan en vast te roesten in gewoontes. Zo stonden Feike Asma en Jaap Kroonenburg er volgens mij ook altijd in. Beiden hebben ook een ontwikkeling meegemaakt. En destijds waren er misschien ook wel mensen die liever de Asma van twintig jaar daarvoor hoorden! Maar de wereld staat niet stil en iedere tijd heeft zijn eigen uitdagingen en kansen. Daarom zijn musici, ik zeker, ook altijd kritisch op zichzelf. Daarom vind ik het altijd moeilijk om naar opnames van mezelf te luisteren. Zelfreflectie en jezelf blijven ontwikkelen zijn heel belangrijk Je zit hier achter de speeltafel in een beperkte ruimte en het is bijna onmogelijk om te reflecteren op wat je doet. Mijn beste concert, zeg ik altijd, moet ik nog geven.”
Geregeld
Momenteel is Donkersloot dus nog de vaste organist van de Joriskerk in de Keistad. “Voor de goede orde: Ik heb niet in Maassluis gesolliciteerd omdat ik het daar niet meer naar mijn zin had maar toen ik de vacature zag, wilde ik die kans zeker aangrijpen want het is een bijzonder orgel.” Het orgel is hem trouwens niet vreemd. “Ik kom hier al decennia en heb ook concerten bijgewoond van mijn voorganger Jaap Kroonenburg. Het orgel, maar zeker ook zijn spel, maakten diepe indruk. En toen ik een jaar of zestien was, heb ik meegedaan aan het Govert van Wijnconcours en een prijs gewonnen. Maar ook nadat ik het vak was ‘ingerold’ kwam ik hier geregeld voor concerten. Dus dit orgel ken ik al redelijk. Maar een orgel echt leren kennen, doe je pas als je de vaste bespeler bent. Omdat dit een barokorgel is (uit 1732) kun je hier dus heel goed barokmuziek op spelen. Overigens kun je, doordat het orgel in de loop van de jaren is uitgebreid, zo ongeveer alles op dit orgel spelen; alles klinkt er goed op. Dat is het unieke van dit orgel. In tegenstelling tot Maassluis staan in de Joriskerk in Amersfoort vier orgels. Elk is geschikt voor een specifiek deel van de orgelliteratuur. Amersfoort heeft een fantastisch Orgelpark. Mijn orgelspeeltuin noemde ik dat altijd!” Zijn nieuwe ‘standplaats’ betekent voor Rien Donkersloot dat hij minder ver hoeft te rijden op zondagochtend. Want Maassluis is volgens hem goed te doen vanuit zijn woonplaats Klaaswaal in de Hoeksche Waard.
Meer nieuws uit Maassluis?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie