Door Just Kroon gemaakt en op dak geplaatst Lancaster vliegtuigje in kader van 80 jaar vrijheid vernieuwd

Just heeft zijn hele leven geworsteld met de oorlog, de bezetter en vooral met de bevrijders

Onder de paraplu van Vereniging Historisch Purmerend wordt het Lancaster vliegtuigmodel hersteld/vernieuwd door leden van Modelvliegclub Mistery uit Purmerend. “We zijn heel blij dat zij bereid zijn om dit te doen. Nu ik pas goed zie in welke staat het houten model verkeert, weet ik niet hoe ze het gaan doen. Kan ook zijn dat ze de 3D-techniek gaan toepassen en dat zal het misschien wel een heel vernieuwde versie worden. Wat wij belangrijk vinden is dat de model Lancaster voor altijd op dat bewuste dak blijft”, vertelt VHP-voorzitter Tineke Abercombie.

Just Kroon heeft zich altijd enorm ingezet om alles wat met de Tweede Wereldoorlog te maken had, onder de aandacht te brengen. Zo wilde hij een monument ter nagedachtenis van het neergestorte Lancaster vliegtuig bij Jisp. Hij had ook contact met nabestaanden daarvan. Dat was ook de reden dat hij het vliegtuigmodel op de schoorsteen van zijn pand plaatste. Helaas zijn de vleugels van het vliegtuigje eraf.

Tekst loopt verder onder de foto

De door Just Kroon gemaakt Lancaster doet dienst als windwijzer. Het model is in de loop der jaren door weersinvloeden flink vermolmd. (Foto: Evert Ruis)

Tineke Abercrombie is blij dat vier partijen een samenwerkingsverband zijn aangegaan om het modelvliegtuigje in ere te herstellen. “De VHP heeft het initiatief genomen om het vliegtuigje te laten herstellen. De huidige eigenaar van het pand heeft toestemming gegeven om het vliegtuigje van het dak te halen en later weer terug te plaatsen. De modelvliegclub is bereid om de Lancaster te repareren of, indien nodig, helemaal te vernieuwen. En Hoogwerkers Waterland was bereid om kosteloos met een hoogwerker te komen en het vliegtuig van de schoorsteen af te halen. Het is de bedoeling dat het begin 2025 vernieuwd en wel terug geplaatst gaat worden.”

Blijvende herinnering

Op die manier blijft nog jaren in herinnering dat hier in de buurt een Lancaster is neergestort waarbij de bemanning is omgekomen. Met speciale dank aan Just Kroon, een markante en onvergetelijke Purmerender. Hij moest eens weten dat de met zijn handen gemaakte Lancaster onderdeel wordt van de viering van 80 jaar vrijheid. Zoals gezegd had Kroon zijn winkel omgebouwd tot een soort museum. De ramen hingen vol met artikelen over de Tweede Wereldoorlog en in het winkelpand lagen tal van snuisterijen uit die tijd. Ook kwam in de winkel tot uiting dat hij zijn werkzame leven in de agrarische sector heeft doorgebracht. 

Tekst loopt verder onder de foto

De in 2020 overleden Just Kroon had een fascinatie voor de Tweede Wereldoorlog en de herdenking ervan. (Archieffoto: Han Giskes) 

Just Kroon worstelde zijn hele leven met de oorlog, met de bezetter en vooral met de bevrijders. Jaren geleden heeft hij een oorlogsmonument opgericht aan het Jisperpad nabij Spijkerboor, ter nagedachtenis aan Engelse vliegers die aldaar om het leven kwamen. Het leverde jaren geleden een behoorlijke rel op. Het eerbetoon van Just aan drie neergestorte geallieerde vliegtuigen, werd niet door iedereen op prijs gesteld. De Aircraft Recovery Group (ARG) in Assendelft was niet blij met het monument, omdat de vereniging zelf ook een dergelijk gedenkstuk heeft laten maken. Dit naar aanleiding van de opgraving, in 2019, van een Halifax die in mei 1943 in Jisp neerstortte.

Zoete inval

Het pand in de Breedstraat was voor velen een zoete inval. Just Kroon had altijd en voor iedereen een vriendelijk woord en zijn gevoel voor humor liet hem tot aan zijn dood nooit in de steek. Op zijn grafsteen staat de tekst ‘Hier rust Just’. Just kreeg in 2010 van toenmalig burgemeester Don Bijl een Koninklijke Onderscheiding opgespeld. Een jaar later kreeg hij de Jaarprijs van de Vereniging Historisch Purmerend.

JOHN BONTJE