PURMEREND – In deze rubriek gaan we terug in de tijd waarin Purmerend nog een marktstad was en het straatbeeld werd bepaald door paard en wagen, ouderwetse gevels en mensen in klederdracht. Wekelijks tonen we een oude foto van een markante plek in Purmerend en zetten die naast het huidige beeld van die locatie. We duiken kort in de geschiedenis, halen herinneringen op en laten zien hoe het stadje door de jaren heen is veranderd. Deze week: ‘t Stamhuis.
Door: Naomi Fischer
De foto’s komen uit het rijke archief van de Vereniging Historisch Purmerend (VHP). De bijbehorende verhalen worden aangeleverd door vrijwilligers van de VHP.
‘t Stamhuis door de tijd
In het begin van de twintigste eeuw waren katholieken in Nederland nog vaak achtergesteld. Openbare geloofsbeoefening was lange tijd verboden en pas tegen het einde van de negentiende eeuw kwam daar langzaam verandering in. Ook in Purmerend groeide de behoefte aan een eigen plek voor geloofsonderwijs en ontmoeting.
Patronaatsgebouw
In 1913 stelde pastoor Busch een stuk grond beschikbaar voor de bouw van een patronaatsgebouw. Aannemer Brinkman ontwierp het plan en het werk werd gegund aan Arie Oudejans. Het gebouw kreeg als bestemming om jongeren te onderwijzen in de katholieke leer, maar al snel zou het een bredere rol krijgen in de stad.
Bruisend verenigingsleven
Na de ontzuiling veranderde de functie van het patronaat ingrijpend. Het geloofsonderwijs maakte in 1945 plaats voor toneel en cabaret, danslessen en muziekavonden. De tafeltennisvereniging TSO gebruikte het gebouw als speelzaal, terwijl de operettevereniging er haar feestavonden hield. Zelfs bekende bands, zoals The Cats, traden er op tijdens dansavonden.
Door de jaren heen werd het pand meerdere keren opgeknapt. In 1976 kreeg het een nieuwe naam: ’t Stamhuis. Die naam verwees naar Piet Stam, regisseur van toneelgezelschap Leo XIII en een drijvende kracht binnen het katholieke verenigingsleven.
Artikel gaat verder onder de afbeelding.
’t Stamhuis begin jaren ’90, nog volop in gebruik als verenigingsgebouw - (Foto: VHP)
Een monument met betekenis
Het gebouw aan de Kerkstraat 11 groeide uit tot een herkenbaar Purmerends monument. Inmiddels heeft het de officiële status van gemeentelijk monument en staat het bekend als een centraal gelegen plek waar cultuur en ontmoeting hand in hand gaan.
Podium voor kunst en cultuur
Vandaag de dag bruist ’t Stamhuis van de activiteiten.
- Filmhuis Purmerend draait er wekelijks films en documentaires die je niet snel in de grote bioscoop vindt.
- Toneelgroep Leo XIII heeft er nog altijd een thuisbasis en presenteert jaarlijks meerdere producties, van serieuze toneelstukken tot vrolijke kindervoorstellingen.
- Kunstcollectief Purmerend organiseert er regelmatig tentoonstellingen en het Kunstcafé biedt bezoekers de kans om kunstenaars te ontmoeten, poëzie te beluisteren en ideeën uit te wisselen.
Daarnaast wordt het gebouw gebruikt voor uiteenlopende evenementen: van kerkveilingen tot Bevrijdingsdagvieringen, van kleinschalige optredens tot bijeenkomsten van verenigingen.
Artikel gaat verder onder de afbeelding.
Het Stamhuis nu, een levendig podium voor kunst en cultuur in Purmerend - (Foto: Naomi Fischer)
Vereniging Historisch Purmerend
De Vereniging Historisch Purmerend (VHP) zet zich sinds 1971 in om de rijke geschiedenis van Purmerend levend te houden. Met een uitgebreide collectie foto’s, kaarten, objecten en een eigen magazine brengt de vereniging het verleden in beeld én verhaal. Elk jaar worden lezingen, presentaties en stadswandelingen georganiseerd voor een breed publiek. Zo blijft het verhaal van Purmerend generatie op generatie bewaard.
Nieuwsgierig geworden kijk dan op de website van de Vereniging Historisch Purmerend of wordt meteen lid via deze link.
Meer nieuws uit Purmerend?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie