PURMEREND – In deze rubriek gaan we terug in de tijd waarin Purmerend nog een marktstad was en het straatbeeld werd bepaald door paard en wagen, ouderwetse gevels en mensen in klederdracht. Wekelijks tonen we een oude foto van een markante plek in Purmerend en zetten die naast het huidige beeld van die locatie. We duiken kort in de geschiedenis, halen herinneringen op en laten zien hoe het stadje door de jaren heen is veranderd. Deze week: de Bierkade.
Door: Naomi Fischer
De foto’s komen uit het rijke archief van de Vereniging Historisch Purmerend (VHP). De bijbehorende verhalen worden aangeleverd door vrijwilligers van de VHP.
Bierkade door de tijd
De Bierkade in Purmerend dankt haar naam aan de vele bierstekerijen die hier in de zeventiende eeuw gevestigd waren. Biersteken was de benaming voor het tappen – of ‘steken’ – van bier uit houten vaten, via een luik in de voorgevel van cafés of handelspanden. In die tijd fungeerde Purmerend als belangrijk distributiecentrum voor heel Waterland. De stad kende drie lokale brouwerijen: De Spaad aan de Weerwal, De Lelie aan de Achterdijk en De Dubbele Arend aan de Beemsterburgwal.
Tegelijkertijd vestigden ook Haarlemse bierbrouwers zich aan de kade, op zoek naar een grotere afzetmarkt voor hun bekende bieren. Zij kochten vrijwel alle panden op de Bierkade, die dienst deden als opslagruimte, woonhuis en handelspost. Daarmee vormden zij een stevige concurrent voor de lokale brouwers. De aanwezigheid van deze bierstekerijen gaf de Bierkade haar naam én haar economische betekenis – een naam die tot op de dag van vandaag herinnert aan die bedrijvige periode.
Bier gezonder dan water
Het drinken van bier was in de Middeleeuwen veel gezonder dan het drinken van water. Bier werd gekookt tijdens het brouwproces, waardoor ziekteverwekkers verdwenen. Bovendien was het goed houdbaar en licht van alcohol: met een percentage onder de 2,5% werd je er niet snel dronken van. Het was dus een alledaagse en veilige drank.
Van Bieropslag naar indrukwekkende voorgevel
In de achttiende eeuw nam de bierconsumptie af. De Haarlemse brouwers trokken zich terug, en de leegstaande panden werden opgekocht door invloedrijke burgers zoals burgemeesters en notarissen. Zij lieten de gebouwen opknappen en maakten van de Bierkade een voorname woonplek. Een goed voorbeeld hiervan is huisnummer 9: daar plaatste de eigenaar een indrukwekkende voorgevel met kroonlijst voor het oorspronkelijke zeventiende-eeuwse achterhuis. Zo’n gevel was om mee te pronken, terwijl de achterkant – uit het zicht – zijn laatmiddeleeuwse karakter behield.
In 1929 kwam nummer 9 in bezit van de Vereniging Hendrick de Keyser. Het pand werd toen gebruikt als pastorie voor de Doopsgezinde gemeente. Na een restauratie in 1967 ging notaris Schlette er wonen, en in de jaren tachtig trok de familie De Rooi erin. Sinds de demping van de Where in de winter van 1965 ligt het huis niet langer direct aan het water.
Later diende het herenhuis enkele jaren als kantoor van de Stichting Landschap Noord-Holland. In 1998 betrokken nieuwe huurders het pand en gebruikten het achterhuis, gelegen aan het Whereplantsoen, als praktijkruimte.
Tot op heden een historisch aanzicht
Een paar panden aan de Bierkade zijn tegenwoordig monumenten in bezit van de Vereniging Hendrick de Keyser. Ze geven de stad een historisch aanzicht voor wie Purmerend binnenkomt. De naam ‘Bierkade’ vertelt nog altijd het verhaal van deze bijzondere plek vol geschiedenis. Bij elke stap langs deze kade loop je als het ware door de eeuwen heen – en dat is goed te zien op de afbeelding.
De Bierkade voor de demping van de Where en na de nieuwe voorgevel van Bierkade 9 - VHP
Vereniging Historisch Purmerend
De Vereniging Historisch Purmerend (VHP) zet zich sinds 1971 in om de rijke geschiedenis van Purmerend levend te houden. Met een uitgebreide collectie foto’s, kaarten, objecten en een eigen magazine brengt de vereniging het verleden in beeld én verhaal. Elk jaar worden lezingen, presentaties en stadswandelingen georganiseerd voor een breed publiek. Zo blijft het verhaal van Purmerend generatie op generatie bewaard.
Nieuwsgierig geworden kijk dan op de website van de Vereniging Historisch Purmerend of wordt meteen lid via deze link.
Meer nieuws uit Purmerend?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie