PURMEREND – In deze rubriek gaan we terug in de tijd waarin Purmerend nog een marktstad was en het straatbeeld werd bepaald door paard en wagen, ouderwetse gevels en mensen in klederdracht. Wekelijks tonen we een oude foto van een markante plek in Purmerend en zetten die naast het huidige beeld van die locatie. We duiken kort in de geschiedenis, halen herinneringen op en laten zien hoe het stadje door de jaren heen is veranderd. Deze week: de Kippenmarkt.
Door: Naomi Fischer
De foto’s komen uit het rijke archief van de Vereniging Historisch Purmerend (VHP). De bijbehorende verhalen worden aangeleverd door vrijwilligers van de VHP.
De Kippenmarkt door de tijd
Officieel heet het plein tegenwoordig het Slotplein, maar in de volksmond stond het jarenlang bekend als de Kippenmarkt. Hier, aan de voet van de Neckerdijk, kwam Purmerend iedere dinsdag tot leven.
De fotograaf die de bekendste opname maakte, koos een hoog standpunt, vermoedelijk vanuit een woning of café aan de Neckerdijk. Op de achtergrond is duidelijk de Gedempte Singelgracht te zien, die destijds nog de grens van het marktterrein vormde.
Artikel gaat verder onder de afbeelding.
De bruisende Kippenmarkt met zicht op de Gedempte Singelgracht - VHP
Van Kaasmarkt naar Slotplein
De pluimvee- en eiermarkt verhuisde in 1880 van de Kaasmarkt naar het Slotplein, dat toen nog een open terrein was. De verhuizing moest de drukte in het stadscentrum verminderen, maar bracht nieuwe uitdagingen met zich mee. Het plein was moeilijk af te sluiten, waardoor marktmeesters veel moeite hadden om marktgelden te innen en de handel te reguleren. Toch groeide de Kippenmarkt uit tot een van de levendigste markten van Purmerend.
Handel in kippen, eieren en wild
Op de dinsdagse markt werden niet alleen kippen en eieren verkocht, maar ook wilde eenden, talingen, ganzen en konijnen — vooral tijdens het jachtseizoen. Boeren uit de omliggende dorpen, zoals Ilpendam, Oosthuizen en Beemster, kwamen met hun waar naar de stad. De markt vormde een belangrijk ontmoetingspunt voor boeren, handelaren en stadsmensen, waar naast handel ook veel werd geroddeld en nieuws werd uitgewisseld.
Neergang na de oorlog
Na de Tweede Wereldoorlog veranderde het straatbeeld drastisch. De aanvoer van pluimvee nam af, onder meer door strengere regelgeving en veranderende handelsroutes. Daarnaast werd de Gedempte Singelgracht in de jaren vijftig onderdeel van de nieuwe autoroute Hoorn–Purmerend–Amsterdam. Daardoor werd het plein minder geschikt als marktplaats, en verdween langzaam de bedrijvigheid die het ooit kenmerkte.
De pluimveemarkt verhuisde enkele keren — eerst naar de Hoornsebuurt, daarna naar de Plantsoenstraat — en vond uiteindelijk een vaste plek op de kop van de Koemarkt. Daarmee kwam een einde aan bijna zeventig jaar markthistorie op het Slotplein.
De verdwenen trots van Slot Purmersteijn
Weinig mensen weten dat de Kippenmarkt ligt op de plek waar ooit het imposante Slot Purmersteijn stond. Dit middeleeuwse kasteel werd tussen 1410 en 1413 gebouwd in opdracht van Willem Eggert, een rijke koopman en raadsheer van graaf Willem VI van Holland. Het slot werd verschillende keren verwoest en herbouwd, maar in de 18e eeuw definitief gesloopt.
De resten liggen nog altijd verborgen onder het plaveisel van het huidige parkeerterrein aan het Slotplein. Alleen enkele gereconstrueerde funderingen herinneren aan het kasteel dat ooit het hart van Purmerend vormde.
Artikel gaat verder onder de afbeelding.
Kruispunt aan de Neckerdijk en Gedempte Singelgracht - Naomi Fischer
Vereniging Historisch Purmerend
De Vereniging Historisch Purmerend (VHP) zet zich sinds 1971 in om de rijke geschiedenis van Purmerend levend te houden. Met een uitgebreide collectie foto’s, kaarten, objecten en een eigen magazine brengt de vereniging het verleden in beeld én verhaal. Elk jaar worden lezingen, presentaties en stadswandelingen georganiseerd voor een breed publiek. Zo blijft het verhaal van Purmerend generatie op generatie bewaard.
Nieuwsgierig geworden kijk dan op de website van de Vereniging Historisch Purmerend of wordt meteen lid via deze link.
Meer nieuws uit Purmerend?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie