PURMEREND – In deze rubriek gaan we terug in de tijd waarin Purmerend nog een marktstad was en het straatbeeld werd bepaald door paard en wagen, ouderwetse gevels en mensen in klederdracht. Wekelijks tonen we een oude foto van een markante plek in Purmerend en zetten die naast het huidige beeld van die locatie. We duiken kort in de geschiedenis, halen herinneringen op en laten zien hoe het stadje door de jaren heen is veranderd. Deze week: de Stadstekenschool.
Door: Naomi Fischer
De foto’s komen uit het rijke archief van de Vereniging Historisch Purmerend (VHP). De bijbehorende verhalen worden aangeleverd door vrijwilligers van de VHP.
Stadstekenschool door de tijd
De Stadstekenschool was 135 jaar lang de oudste onderwijsinstelling van Purmerend. De school leidde ambachtslieden en kunstenaars op die hun weg vonden in het bedrijfsleven en in de beeldende kunst. Op het lesprogramma stonden vakken als handtekenen, bouwkunde en meetkunde. Daarmee legde de school een stevige basis voor uiteenlopende ambachten en technische beroepen.
Kritiek op leerprogramma
In de loop der jaren groeide de kritiek op het onderwijsaanbod. Voor schilders, timmerlieden en meubelmakers bood de school een degelijk en passend programma. Voor andere beroepsgroepen — zoals smeden, koperslagers, loodgieters, zinkwerkers en metselaars — sloot het onderwijs minder goed aan bij de praktijk. De behoefte aan modernisering werd steeds duidelijker. Dit leidde uiteindelijk tot een ingrijpende verandering.
Nieuwe naam: Nijverheidsavondschool
In 1921 kreeg de instelling een nieuwe naam: de Nijverheidsavondschool. Tegelijkertijd werd het leerplan vernieuwd en werd de cursusduur vastgesteld op vijf jaar. De school maakte daarmee een herstart met een bredere en eigentijdse opzet. Het bestuur breidde het onderwijsaanbod uit met opleidingen voor automonteurs, elektromonteurs en carrosseriebouwers. Daarmee speelde de school in op de technologische ontwikkelingen van de twintigste eeuw.
Verhuizing naar de Gouw
De lessen vonden plaats in de avonduren. Aanvankelijk gebeurde dit in Het Witte Huis aan de Houttuinen, drie avonden per week. Later werd dit uitgebreid naar vijf avonden. Daarna verhuisde de school naar de bovenverdieping van de Kaaswaag en uiteindelijk naar het karakteristieke pand aan de Gouw. Geen van deze locaties was echter specifiek ingericht voor praktijkonderwijs. De beperkte voorzieningen maakten het steeds lastiger om kwalitatief goed technisch onderwijs te bieden.
Concurrentie en dalende leerlingenaantallen
Naast interne uitdagingen kreeg de school ook te maken met externe concurrentie. De ambachtsschool in Edam trok eveneens leerlingen uit de regio. In 1958 telde de school nog slechts 35 leerlingen — onder de wettelijke minimumnorm. De daling van het aantal inschrijvingen maakte de voortzetting steeds moeilijker.
Sluiting en sloop
In 1962 viel het definitieve besluit: de school werd opgeheven. Een belangrijke oorzaak was de oprichting van de Stichting Vakopleiding. Deze stichting bood leerlingen via het leerlingstelsel een betaalde baan in combinatie met dagonderwijs, een aantrekkelijk alternatief voor het avondonderwijs.
In 1976 verdween ook het schoolgebouw zelf uit het straatbeeld. De sloopkogel maakte een einde aan het karakteristieke pand met trapgevel aan de Gouw.
Vereniging Historisch Purmerend
De Vereniging Historisch Purmerend (VHP) zet zich sinds 1971 in om de rijke geschiedenis van Purmerend levend te houden. Met een uitgebreide collectie foto’s, kaarten, objecten en een eigen magazine brengt de vereniging het verleden in beeld én verhaal. Elk jaar worden lezingen, presentaties en stadswandelingen georganiseerd voor een breed publiek. Zo blijft het verhaal van Purmerend generatie op generatie bewaard.
Nieuwsgierig geworden kijk dan op de website van de Vereniging Historisch Purmerend of wordt meteen lid via deze link.
Dit bericht is ook gedeeld via ons WhatsApp-kanaal van Purmerend. Ook razendsnel het laatste nieuws in je app? Volg het Rodi-kanaal nu (anoniem) via deze link.
Meer nieuws uit Purmerend?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie