Hoe een fictieve superheld schoolroutes in Rijswijk veiliger moet maken

Door: Annemiek van Moorst

Alle kinderen van basisscholen Godfried Bomans ‘t Prisma en KC Snijders doen mee aan de campagne, die in oktober van start ging met een eerste introductieshow. Om de campagne nieuw leven in te blazen, kondigt Wethouder Sandra van de Waart de tweede show enthousiast aan.

De aanleiding van de campagne is tweeledig. Wethouder Sandra van de Waart ziet dagelijks wat dat betekent. “Hoe minder auto’s er rondom de school zijn, hoe veiliger het is voor de kinderen. Verkeersonveiligheid wordt veroorzaakt door kinderen die met de auto naar school gebracht worden. Er zijn opstoppingen en het zorgt voor gevaarlijke momenten. Een aantal ouders heeft geen andere optie, maar sommige ook wel. Die proberen we te bereiken.”

Rond deze drie scholen is inmiddels eenrichtingsverkeer ingevoerd om de situatie veiliger te maken. Maar volgens de gemeente ligt de juiste oplossing in gedragsverandering. “Dit is echt een gedragscampagne”, zegt Sandra. “We hopen dat kinderen enthousiast thuiskomen en hun ouders pushen om te gaan fietsen of lopen. Bewegen is gezond.”

Slim polsbandje

De campagne probeert kinderen spelenderwijs te verleiden om vaker zonder auto naar school te komen. Iedere leerling heeft een slim polsbandje met een digitale tag. In de wijk en bij de scholen staan High-Five-scanpalen. Door die te scannen verdienen kinderen automatisch punten op hun online account. Die kunnen worden ingewisseld voor beloningen zoals vrijkaartjes voor het zwembad, spelletjes of gadgets.

Het project draait om de fictieve superheld Hero Five. Tijdens de show vertelt professor Roxy dat de held zijn energie kwijt is door een ‘smogkristal’. Hero Five krijgt weer energie als kinderen meer bewegen. De opdracht aan de kinderen is duidelijk: kom minstens drie keer per week lopend of fietsend naar school.

Afhankelijk van auto

Volgens landelijke onderzoeken wordt ongeveer 12 tot 15 procent van de basisschoolkinderen met de auto naar school gebracht. Tegelijk woont ongeveer 80 procent van de leerlingen binnen drie kilometer van school. Zij zouden dus ook kunnen lopend of fietsen. Leerkracht Marleen van basisschool Het Prisma vertelt: “Onderbouwkinderen zijn afhankelijk van hun ouders. Daardoor heb ik te weinig invloed. In de midden- en bovenbouw kunnen leerkrachten meer invloed uitoefenen op de kinderen.”

Veel leerkrachten proberen het project levend te houden door er regelmatig aandacht aan te besteden. Leerkracht Jikke van groep 8 van de Godfried Bomansschool: “Ik vraag ’s ochtends wel eens naar de scores. Als we naar de gym gaan, lopen we langs een scanpaal. Dat zijn momentjes waarop je er even op aanhaakt.”

Sommige leerlingen komen van verder weg, bijvoorbeeld uit de Schilderswijk of achter winkelcentrum In de Bogaard. Toch zoeken ook zij creatieve oplossingen. “Een aantal kinderen komt met het openbaar vervoer en stapt een halte eerder uit” vertelt Jikke. Collega Camilla zegt: “Deze show helpt zeker. Het is een goede reminder.”

Eerste resultaten

Volgens wethouder Sandra van de Waart is nu al een lichte verschuiving zichtbaar in hoe kinderen naar school komen. “In juni volgt de evaluatie met de scholen en gemeente. Als de resultaten positief zijn, wil de gemeente bekijken of het project verder kan worden uitgerold in Rijswijk. Uiteindelijk draait het om meer dan punten sparen of een superheld redden. De campagne moet zorgen voor blijvende gedragsverandering: minder auto’s rondom de scholen en meer kinderen die lopend of fietsend naar school gaan. Iedere auto minder betekent meer veiligheid en meer beweging voor kinderen. Daar doen we het voor.”