Stamboomonderzoek begint met de juiste vragen

Door: Marc Tangel

De Nederlandse Genealogische Vereniging is een landelijke organisatie met 27 afdelingen die regionaal georiënteerd zijn. Rijswijk valt daarbij onder Delfland. De cursus Stamboomonderzoek voor beginners kan volgens Velders al jaren rekenen op grote belangstelling. Hij onderscheidt daarbij drie groepen. “Je hebt mensen die nog helemaal niets weten van genealogie (stamboomonderzoek, red.) en vooral nieuwsgierig zijn”, vertelt hij. “De tweede groep bestaat uit mensen die vroeger, in de tijd voor de computers, wel een stamboom hebben gemaakt, maar nu alles op papier hebben staan. Die zeggen nu: ‘dat is leuk, zo’n map vol papieren, maar wat moet ik er mee? Ik wil dit graag gestructureerd in een programma zien te krijgen.’ De laatste groep zijn personen die nog nooit onderzoek hebben gedaan, maar met Google hun naam ingetikt hebben om te kijken wat er tevoorschijn komt.”

Zelf doen

Volgens Velders biedt de stamboomcursus vooral handvatten. “We leggen uit wat genealogie is, wat je er voor nodig hebt en hoe je een onderzoek moet aanpakken? Wat zijn de begrippen, hoe werken aktes, hoe zoek je in de burgerlijke stand na 1811 en hoe vind je geboorteakten, huwelijksakten en overlijdensaken van voor die tijd. Aan het eind van elke les krijgen de cursisten een opdracht, want vertellen is leuk, maar je leert het beste door zelf doen.”

Verborgen verleden

Velders ziet de populariteit van stamboomonderzoek de laatste jaren groeien. Hij kan er ook een goede verklaring voor geven. “Genealogie is makkelijker geworden”, concludeert hij. “Je kunt een hoop op internet vinden. Er wordt steeds meer gedigitaliseerd en geïndexeerd, dus je krijgt steeds meer treffers als je zoekt. Daarnaast is het programma Verborgen Verleden op tv geweest. Dat is een prachtig uithangbord voor de stamboommaker.” Dat in dit programma vaak bijzondere ontdekkingen worden gedaan, wekt geen extra hoge verwachtingen bij de deelnemers aan de beginnerscursus. “Mensen gaan doorgaans niet uit van een beroemde voorouder”, glimlacht Velders. Hij heeft zelf ook nooit zoiets meegemaakt. “Wel heb ik eens twee cursisten gehad die familie van elkaar bleken te zijn. En in de laatste groep zat een dame die haar achternaam met mij deelt. Ik heb even gekeken, maar volgens mij zijn we geen directe familie van elkaar.”

Kennisoverdracht

Wat Velders vooral motiveert is het overbrengen van kennis. “Niet alleen het maken van de stamboom zelf, maar vooral de verhalen er omheen”, zegt hij daarover. “Waar hebben de mensen gewoond, wat hebben ze gedaan, hoe vaak zijn ze in hun leven verhuisd en waarom was dat? Het meest grappige is misschien wel dat ik op de middelbare school weinig met het vak geschiedenis had. Ik vond het leuk om naar te luisteren, maar onthouden hoefde voor mij niet. Ik was meer wiskundig aangelegd.”

Huis vol papieren

Dat hij uiteindelijk toch in zijn eigen geschiedenis dook, had te maken met het overlijden van zijn ouders. “In 1955 is mijn opa van vaders kant gestorven en toen is zijn vrouw bij ons gezin in huis gekomen”, vertelt Velders. “Een groot deel van hun inboedel is toen meegekomen. Toen de grootouders van mijn moeder daarna overleden, kwam een groot deel van hun spullen ook bij mijn ouders terecht. Dus toen zij kwamen te overlijden, zat ik met een huis vol foto’s en papieren. Zo ontdekte ik bijvoorbeeld dat mijn grootvader geworsteld had en daar diploma’s van had. Dat wist ik niet. Daar is de nieuwsgierigheid begonnen.”

Dalton Lyceum

Dat betekent echter niet dat Velders nu volledig op de hoogte is van zijn eigen geschiedenis. Er zijn nog wat losse puzzelstukjes. “Bij de entree van mijn oude middelbare school, het Dalton Lyceum in Den Haag, staan bij de entree twee grote stenen beelden, die naar het schijnt door mijn grootvader zijn vervaardigd”, aldus Velders. “Mijn vader heeft dat eens terloops gezegd, maar ik heb voor dat verhaal nog geen bewijs van gevonden. Nu heb ik daar, heel eerlijk gezegd, nog nooit écht onderzoek naar gedaan. Als ik in het archief van Dalton zou kijken, zou daar misschien wel iets over te vinden zijn zijn. Eigenlijk best een leuk aandachtpuntje voor mijn eigen stamboom, om daar eens in te duiken.”