Op de pijp met... Yvonne Hettfleisch von Ehrenhelm

Tekst: Esdor van Elten / Foto’s: Ton van Zeijl

Hettfleisch Von Ehrenhelm, aparte naam…
Het familieverhaal gaat dat een voorvader van ons in de zestiende eeuw voor Maria van Oostenrijk (1531-1581) gevochten heeft en als dank voor zijn dapperheid de naam Ehremhelm verwierf. In ieder geval zijn we een internationale familie door de eeuwen heen over de wereld gezworven heeft.

Waar kom jij dan vandaan?
Ik ben zelf geboren in Den Haag. Maar mijn ouders komen uit Nederlands-Indië. Ze hebben daar de oorlog meegemaakt en mijn oma is in het kamp gestorven. Mijn vader vocht in het leger en heeft zijn leven lang met de herinneringen daaraan geleefd, maar er werd nooit over gesproken. Nadat ze in Nederland kwamen heeft hij zich bij het ministerie van Defensie opgewerkt van jongste klerk tot afdelingshoofd, de hoogste ambtenaar op dat departement.

Hoe ben je in het Westland beland?
Ik heb tot mijn zevende in Den Haag gewoond. Toen er ook een tante kwam inwonen werd het huis daar te klein en dus gingen mijn ouders op zoek naar een eengezinswoning. Die vonden ze in Wateringen. Voor mij was Westland vanaf dag één een warm bad. Ik voelde me meteen opgenomen hier en inmiddels beschouw ik mezelf als een echte Westlander. Na de Pius X-school ging ik naar de havo op het Thomas More College. Ik wist niet wat ik wilde maar een oom van mij, die röntgenlaborant was, nodigde me uit om eens in het ziekenhuis te komen kijken. Dat sprak me wel aan; je bent technisch bezig, maar hebt ook contact met mensen. Voor de inserviceopleiding was ik toen nog te jong, dus ik kwam eerst bij de administratie en in de donkere kamer, die je toen nog had. Een jaar later mocht ik echt beginnen. Vervolgens werd ik A-laborant, waarnemend hoofd, hoofd van de afdeling en uiteindelijk hoofd van het lab en de administratie. Ik ben wel altijd mee blijven draaien op de afdeling zelf, omdat ik het leuk vond en om bij te blijven.

Is er veel veranderd in dat vakgebied?
Heel veel. Bijvoorbeeld de hele digitalisering en de komst van de CT-scan. Voor de artsen ging een hele nieuwe wereld open. Vroeger werd ook veel meer straling gebruikt dan nu. Stond je soms uren in een loodschort. Dat is nu alleen nog zo bij operaties. Veel onderzoek is nu ook mogelijk met scopieën en MRI. Ik heb zelf de ontwikkelingen tot 1996 meegemaakt, toen viel ik uit.

Hoe kwam dat?
In 1988 ben ik geopereerd aan een hernia. Dat was indertijd een nieuw soort behandeling en daardoor ontstonden er complicaties, waardoor mijn ruggenmerg beschadigd werd. Je komt in een rolstoel, voorspelden ze. Ik dacht ‘dat zullen we nog wel eens zien.’ Ik wilde door met leven en dat lukte aardig, tot 1995. Toen vertilde ik me en dat leidde er uiteindelijk toe dat het niet meer ging. Ik werd tenslotte 80-100 procent afgekeurd, al heb ik in de jaren daarna nog op eigen verzoek nog 7 uur per week doorgewerkt. Tot 2017. Die rolstoel is er uiteindelijk wel gekomen, al kan ik in huis met een rollator nog wel uit de voeten.

Dat lijkt me niet makkelijk te accepteren…
Dat is het ook niet. Ik heb zeker een jaar lang niet echt lekker in mijn vel gezeten. Maar ik heb een positieve aard. Dus parkeren en doorgaan. Gelukkig kan ik dat. Inmiddels heb ik ermee leren leven, al ben ik zelfs nu soms nog een tikje opstandig. Ik kreeg gelukkig wel steun van mijn vader, mijn broer en van vriendinnen. Tegelijkertijd waren er ook die me lieten vallen. Als je een beperking hebt, leer je echt je vrienden wel kennen. Alsof je ineens niet meer interessant bent of zo. Of lastig.

Geldt dat ook voor de samenleving als geheel?
Je wordt als iemand met een beperking wel snel in een hokje geduwd. Of niet serieus genomen. Alsof je als je in een rolstoel zit ook iets aan je hersens mankeert. Dat mensen over je hoofd heen praten, letterlijk en figuurlijk. Je begeleider aanspreken en niet jou. Of schaamteloze vragen stellen. Ik denk dat veel mensen zich dat niet beseffen hoor, ikzelf misschien ook wel niet voor die tijd.

Wat zou er anders moeten?
In dit geval: maak oogcontact. Kom op hetzelfde niveau. Trek desnoods even een stoel bij. In het algemeen: zie ons als mensen, niet als beperkten. Het belangrijkste dat we willen is meedoen met de samenleving. Het gaat op veel punten al goed hoor. Ik ben in 2016 in Indonesië geweest. Daar is het allemaal nog veel erger. Dan zie je dat we het hier best al goed doen.

Je bent al jaren betrokken bij Platform Gehandicapten Westland…
Sinds 1996. Ik was op zoek naar ondersteuning en ervaringen en kwam op de site van het Platform Gehandicapten terecht. Toen nog Wateringen-Kwintsheul. Vervolgens werd ik uitgenodigd voor een vergadering en daar werd ik meteen al gevraagd als secretaris. Daar moest ik even over nadenken, maar uiteindelijk besloot ik het wel te doen. Ik wilde graag nog iets doen. Erbij horen, gewaardeerd zijn. En iets betekenen voor anderen.

Het PGW bestaat 20 jaar deze maand…
Ja. omdat we tellen vanaf 2003. Toen werden de diverse platforms van de kernen samengevoegd tot Platform Gehandicapten Westland. Maar we vieren ook dertig jaar gehandicaptenbeleid, want de platforms ontstonden landelijk 1993. Inmiddels zijn veel platforms opgeheven, maar de onze bestaat nog.

Waarom opgeheven?
Te weinig vrijwilligers, te weinig ondersteuning van gemeenten. Wij krijgen nog steeds wat subsidie vanuit de gemeente. Maar we moeten het vooral van sponsors en donateurs hebben en die zijn er gelukkig ook genoeg. En we zijn blij met de steun van 75 vrijwilligers, waarvan het merendeel (55) zonder beperking. Wat niet betekent dat we geen mensen kunnen gebruiken. We krijgen er graag vrijwilligers bij, met name jongeren. Voor bijvoorbeeld het Scholenproject, waarin we scholieren laten kennismaken met het leven met een (lichamelijke) beperking.

Wat doen jullie allemaal nog meer?
Wij behartigen de collectieve belangen van de mensen met een beperking in Westland. Daarnaast geven we dus voorlichting en we proberen mensen uit hun isolement te halen, bijvoorbeeld door het organiseren van activiteiten zoals de scootmobieltochten en ontmoetingsavonden. We willen mensen helpen een zinvol leven te blijven leiden, ondanks de beperking. Dat betekent dat we vraagbaak en klankbord zijn. Dat we met gemeenten, woningbouwers en leveranciers van producten die we nodig hebben in gesprek gaan om dingen te verbeteren. Dat we ons inzetten voor betere toegankelijkheid in winkels, openbare ruimtes en het openbaar vervoer. We hebben daar diverse werkgroepen voor. Verder organiseren of ondersteunen we projecten zoals de Rolstoelbus en de Strandrups. Dat zijn aparte organisaties, maar wel dochters van het PGW. Dat zijn succesvolle projecten die ook weer vervolg krijgen.. Zo zijn we aan het onderzoeken hoe we de Strandrups duurzamer, dus bij voorkeur elektrisch, kunnen maken. En zo gaan we door want er is steeds wel iets te doen.

Komt er nog een feestje?
Jazeker, op dinsdagmiddag 17 november van 14.00-17.30 vieren we in De Rank het twintigjarig bestaan van het PGW en dertig jaar gehandicaptenbeleid in Westland! Meer weten? Kijk op PGWestland.nl.

Wil jij ook Op de Pijp of ken je iemand met een mooi verhaal? Mail dan naar redactie.westland@rodi.nl.