Prent die je niet kent: Jos van den Berg, een Haagse kunstschilder vol contrasten
In deze rubriek laten we maandelijks oude en soms onbekende schilderijen, prenten, afbeeldingen en foto’s zien van Westlandse taferelen, onderwerpen en personen. Voor de 2de maal staat een werk van de kunstschilder centraal, ‘n aquarel van ‘t landschappelijke Den Hoorn.
Door Piet van der Valk
Josua Michiel (Jos) van den Berg 1905 - 1978 werd geboren in Den Helder en ontwikkelde zich tot een markante figuur in het Haagse kunstenaarscircuit. Ondanks zijn kleine gestalte - hij was een lilliputter - had hij een grootse artistieke aanwezigheid.
Veelzijdig
Na zijn opleiding aan de Academie in Rotterdam en de Koninklijke Academie in Den Haag (waar hij les kreeg van o.a. Henk Meijer) trok hij naar Parijs, waarna hij zich definitief in Den Haag vestigde. Van den Berg was een veelzijdig kunstenaar: schilder, tekenaar, etser en graficus, werkend in een modern-realistische stijl met expressionistische en abstracte invloeden. Zijn werk kenmerkt zich door gelaagde verf, experimenten met materialen (bladgoud, textiel) en een fascinatie voor etnische kunst, sterrenkunde en neurologie. Hij was lid van Pulchri Studio en de legendarische Posthoorngroep, waar hij steevast Josje werd genoemd, exposeerde met kunstenaars als Kees van Bohemen en Jan Cremer. Hij verkreeg in 1956 de Jacob Hartogprijs.
Postzegel
In 1964 ontwierp hij een postzegel voor de PTT, en zijn werk bevindt zich in o.a. het Haags Kunstmuseum. Zijn leven lang weigerde hij zich aan één stijl te binden – ‘stijlloosheid is een eretitel,’ vond hij. Tot zijn dood bleef hij een eigenzinnige romanticus, die het leven in al zijn chaos en kleur vierde op het doek.
Tijdsbeeld
Zijn aquarellen, zoals dit recent verkochte werk van de polder in Midden Delfland, dat via Peter Straathof in Engelse handen kwam, tonen een prachtig tijdsbeeld van het Nederlandse polderlandschap uit de 20e eeuw. Met een kronkelende weg, weidse vergezichten en hier en daar verspreide bebouwing, weet Van den Berg de sfeer van die tijd treffend vast te leggen. Opvallend zijn de elektriciteitspalen, die het landschap mede bepalen en een hint van modernisering in de rustieke omgeving brengen. Het werk werd na aankoop direct in Engeland tentoongesteld – een passend eerbetoon aan zijn tijdloze appeal.
Bronnen: Peter Straathof en Wikipedia. Heeft u een prent, schilderij of bijzondere foto van het Westland? Neem dan gerust contact op via pamvdvalk@gmail.com.
Meer nieuws uit Westland?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie