Op de Pijp met... Brenda Heijmans

Waar kom je vandaan? 

Ik ben geboren in het Haagse Laakkwartier, waar mijn ouders een schoenmakerij hadden. Mijn vader werkte samen met opa in de winkel. Een echte familiewinkel met een heel aparte sfeer. Waar van alles kon en waar mensen langs kwamen voor koffie en een praatje. Ik heb er goede herinneringen aan.

Maar schoenmaker worden was niet jouw ding…

Hoewel er in Wateringen momenteel een schoenmakerij is die door vrouwen gerund wordt, is het meer een mannenberoep. En mijn vader wilde liever ook niet dat ik het werd. Er is in de huidige weggooimaatschappij steeds minder behoefte aan schoenmakers.

Wat wilde je dan worden?

Dat weet ik eigenlijk nog steeds niet (lacht). Ik heb nooit een vast plan gehad en ik vind veel dingen leuk. Na de lagere school deed ik vwo met een technisch pakket en daarna ging ik studeren in Delft; aanvankelijk werktuigbouw, maar later bouwkunde. Binnen bouwkunde wel een technische richting: bouwfysica.

Wat is dat?

Dan hou je je bezig met de technische aspecten van wonen; vocht, licht, geluid, dat soort zaken. Na mijn afstuderen ging ik aan de slag op een architectenbureau. Dat was geen onverdeeld succes en ik ging er met een soort van burn-out vandaan. Daarna kwam ik via via bij de gemeente Wateringen terecht. Dat was een verademing in vergelijking met waar ik vandaan kwam. Ik zou me daar in eerste instantie met duurzaam bouwen bezig houden, maar het werd monumenten, archeologie en straatnaamgeving. Ook leuk.

Straatnaamgeving, daar had je genoeg werk aan…

Er kwamen toen wel de nodige straten bij. Voor veel van die straten lag het thema al wel vast, maar binnen het thema moesten we dan naar namen zoeken.

Gewoon maar wat verzinnen?

Soms gewoon uit een boekje inderdaad. Soms betrekken we anderen, zoals de historische vereniging, erbij. Soms gebruik je lokale aspecten, zoals gewassen die in Westland verbouwd worden. En soms komt er protest en moet je wat anders verzinnen. Zo was de CU ooit niet gecharmeerd van straatnamen met Romeinse goden, en kwam er protest omdat we een straat ‘zeepaddenstoel; wilden noemen en toekomstige bewoners niet met een kwal, want dat is het, geassocieerd wilden worden. Naast naamgeving hielden we ons ook bezig met nummering en dat is soms ook gecompliceerder dan je denkt. Bijvoorbeeld bij rondlopende straten, of als er in een bestaande situatie iets verandert; een gebouw wordt gesloopt, er komen op die plek 20 appartementen terug. Hoe pak je dat aan? Soms is dat nog een hele puzzel.

Puzzelstukjes, daar  heb jij wel iets mee…

Ik hou me al jarenlang bezig met acupunctuur. Een nieuwe wereld waarin je langzaam, stap voor stap, het grotere plaatje ontdekt. Net als een puzzel. In het begin lijken dingen niet op en bij elkaar te passen, maar al doende ontdek je dat dat wel zo is. Toen ik er ooit mee begon zei iemand; na een jaar of dertig ga je het wel begrijpen. Ik dacht dat hij overdreef en dat ik na een driejarige opleiding het echt wel zou weten. Nu weet ik dat je steeds meer ziet en ontdekt.

Hoe is dat zo begonnen?

Ik leer graag nieuwe dingen: keramiek, schilderen, fotografie… In 2004 kreeg ik weer de kans om een studie te doen. Aangezien ik in mijn werk steeds ‘in mijn hoofd’ zit, wilde ik iets met mijn handen. Het werd een cursus sportmassage. Dan ligt het voor de hand om er andere massagevormen bij te leren, zoals voetmassage of shiatsu. En via die laatste kwam ik bij acupunctuur terecht, omdat ze beide uitgaan van dezelfde theorie. Ik dacht aan ‘een cursusje’ te beginnen, maar het bleek een echte, en heftige driejarige studie te zijn. Maar gaandeweg greep het me, want het biedt zoveel nieuwe inzichten en mogelijkheden!

Wat voor inzichten?

Teveel om op te noemen. Alles is nieuw als je je hierin gaat verdiepen: eten, kijken, en vooral denken. In 2006 maakte ik een studiereis naar China en zag daar met eigen ogen hoe in gecombineerde ziekenhuizen westerse en oosterse geneeskunst samen kunnen gaan.

Anders denken…

De oosterse denkwijze is meer cyclisch. De Chinese geneeskunst is in lange tijd ontstaan en heeft veel vertakkingen en nuances. Ze gaan uit van het yin (mannelijk) en yang (vrouwelijk) principe en de vijf elementen: hout, vuur, aarde, metaal, en water. Daar hangt van alles mee samen; kleur, smaak, organen, emoties… noem maar op. En daarbij is het altijd zoeken naar balans. Ziekte of kwalen zijn een verstoring van die balans en die kun je met acupunctuur, kruidenleer (voeding en medicijnen), massage, qi gong (en martial arts) herstellen. Vergelijkingen zijn dan ook nooit absoluut, het gaat meer over gradatie en context.

Dat klinkt in westerse oren best vreemd…

Ja, maar in de basis is het vaak verrassend concreet en in lijn met wat we leren in moderne fysica. Ik ben ook technicus. Ik denk óók westers. Maar toen een vriend van mij kwantumfysica aan me uit probeerde te leggen zei ik meteen: je beschrijft het yin yang principe.

En hoe pak je dat dan aan, die balans herstellen?

Dat kan op allerlei manieren en altijd samen met de cliënt. Het begint met de klacht, maar ik kijk breder: wat komt je lichaam in? Wat gaat eruit? Wat is het gevoel? Wat kun je zien? Observeren, op zicht, en bijvoorbeeld door het voelen van de pols, is heel belangrijk. Zo kom je tot een diagnose en dan kun je via de meridianen invloed uitoefenen op het lichaam. Dat kan met naaldjes in de huid, maar ik beoefen ook een Japanse vorm van acupunctuur waarbij ik een teishin gebruik (zie foto). Die blijft op de huid, gaat er niet in.

Meridianen, die kun je niet meten…

Meten is weten, zegen ze in het westen, maar niet álles is te meten. Maar ik kan meridianen wel voelen. En als je het bestudeert zie je dat meridianen vaak daar lopen waar spieren samenkomen, bij het bindweefsel. Waarvan we wéten dat die signalen geleiden. Maar neem bijvoorbeeld je ‘stroombotje’, dat is óók een meridiaanpunt. Ik denk dat er in de oosterse geneeswijzen veel te meten is, maar dat doen we niet of kunnen we nog niet, en toch sijpelen dingen door in de westerse geneeskunde: dry needling is een geaccepteerde behandeling in het westen. Maar het is een vorm van acupunctuur. Ik denk dan ook dat het heel goed naast elkaar kan bestaan. Want ik boek wel resultaat. Ooit had ik voetklachten waardoor ik bijna niet kon lopen. Ik vermoedde dat die met de heftige persoonlijke omstandigheden waar ik in zat te maken hadden en voorspelde: als die opgelost zijn is het weg. Inderdaad. Twee weken erna was ik pijnvrij. Een belangrijke les: we kijken te vaak naar de symptomen, terwijl we de beginklacht moeten vinden en oplossen.

Kun je kwaad doen?

In theorie, ja. Maar dan moet je echt wel je best doen. We gaan nooit diep genoeg om echte schade aan te richten.

Je hebt een eigen praktijk…

Acupunctuur Westland. Twee dagen in de week. Want ik vind het leuk en interessant om ermee bezig te zijn. Net als met aanverwante dingen als voetreflex of TuiNa en qi Gong. Er is steeds iets nieuws te ontdekken. De ene acupunctuur is de andere ook niet en combinaties leveren soms ook weer verrassende nieuwe inzichten op. De puzzel is nooit klaar!