Dit rapportcijfer krijgt de financiële gezondheid van gemeente Westland
De meeste gemeenten in Nederland deden het prima in 2022, maar de toekomst is onzeker. Dat schrijft accountantsorganisatie BDO op 23 januari, bij de publicatie van de nieuwe BDO-benchmark Nederlandse gemeenten 2024. Westland krijgt hierin een rapportcijfer 6 voor financiële gezondheid en is iets gestegen in de ranking.
Het is het zesde jaar op rij dat BDO een benchmark presenteert over de Nederlandse gemeenten. Werd vorig jaar de onzekerheid in de komende jaren al genoemd, dit jaar heeft de benchmark een nog veelzeggender titel: ‘Onbalans taken en middelen bedreigt slagkracht gemeenten’. Ook Westland stevent volgens het rapport af op een flink tekort, namelijk van 10,95 miljoen over 2023 tot en met 2027.
Gestegen
Maar vooralsnog krijgt gemeente Westland een voldoende voor haar financiële gezondheid (in 2022, red.). Met plek 27 in de lijst van 32 grote gemeenten - met meer dan 100.000 inwoners; Westland had er in 2022 114.887 - is de gemeente zelfs iets gestegen. In 2021 stond Westland nog op de 29ste plek, in 2020 op de 32ste - dat jaar was een dieptepunt waarin Westland een onvoldoende kreeg: rapportcijfer 5.
Onzekere toekomst
Voor de meeste gemeenten was 2022 een prima jaar, stelt BDO. De gemeenten haalden samen een mooi resultaat van 3,7 miljard. Maar de toekomst is onzeker: tekorten in de begrotingen lopen op tot ruim een miljard structureel. Gemeenten krijgen meer taken, maar minder zekerheid van vaste inkomsten. Daarom heeft BDO er dit jaar voor gekozen ook te kijken naar de financiële verwachtingen in de toekomst, van 2023 tot en met 2027. Deze zijn gebaseerd op de begrotingen met meerjarenraming van gemeenten.
Tekorten verwacht
Naar heel Nederland gekeken wordt voor 2024 een tekort van 551 miljoen euro verwacht. In 2025 volgt dan juist een overschot van 767 miljoen, maar 2026 en 2027 zullen getekend worden door tekorten van respectievelijk 1,1 miljard en 1 miljard. 226 verwachten uiteindelijk een tekort, per saldo van ongeveer 3,5 miljard. Dat is twee derde van alle Nederlandse gemeenten. Hieronder valt ook Westland, met het genoemde verwachte tekort van ruim 10 miljoen tot en met 2027.
De solvabiliteitsratio (de verhouding tussen het eigen vermogen van de gemeente en vreemd geld, zoals leningen, red.) en de nettoschuldquote (de hoeveelheid schulden ten opzichte van het eigen vermogen, red.) zijn het meest bepalend voor de financiële gezondheid van een gemeente.
Ravijnjaar
Noord- en Zuid-Holland kennen relatief veel gemeenten met tekorten, geeft BDO aan.
Veel gemeenten zien op tegen ‘ravijnjaar’ 2026: het jaar waarin gemeenten vallen tussen het oude financiële systeem, dat in 2025 afloopt, en het nieuwe, dat pas per 2027 ingaat. Hierdoor lopen gemeenten gezamenlijk zo’n 3 miljard mis. Ook zorgt het dat er vanaf 2026 onzekerheid is over het financiële perspectief van gemeenten.
Gemiddeld was de solvabiliteit van gemeenten tot eind 2019 dalend: 34% was toen het dieptepunt. In de jaren daarna steeg de solvabiliteit weer. In 2022 lag de gemiddelde solvabiliteit op 38,9%. Zuid-Holland had, na Flevoland, de grootste solvabiliteit: 43,8%. Voor Westland was dit 38,5%.
De nettoschuldquote, die het liefst zo laag mogelijk is, lag in Zuid-Holland helaas ook hoog: 39,3%. In Westland was dit zelfs 81,6%.
Meer lenen
De komende jaren wordt verwacht dat provincie Zuid-Holland het grootste tekort zal hebben van alle provincies. Gemeenten verwachten ook meer geld te moeten lenen, waardoor de nettoschuldquote zal toenemen, voorspelt BDO.
Zie voor het volledige rapport de website van BDO.
Meer nieuws uit Westland?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie