Frank Tjeertes over nieuwe boek: ‘Ik deel de verhalen van Wormer graag met anderen’

Door Renée Koopman

Het begon met een oud en versleten scheepje dat al jaren aan het plafond van de Nieuwe Kerk in Wormer hing en langzaam aan het vergaan was. Niemand deed er wat aan en de kerk had geen geld om het scheepje te restaureren. Frank Tjeertes kon het niet aanzien. Samen met zijn broer Paul en een derde lid, Jos Blokker, richtten ze in 2011 Stichting Historisch Wormer op. Puur om dat 300 jaar oude scheepje te redden.

Scheepsvaartmuseum

“We wilden wel een echte expert benaderen om het scheepje te restaureren. Via het Scheepvaartmuseum in Amsterdam kregen we uiteindelijk contact met een deskundige die ik op televisie had gezien. Zij heet mevrouw Spits en is na de aanslag op 11 september in New York bij de opruiming oude Nederlandse scheepsresten aanwezig geweest en had deze geïdentificeerd”, vertelt Frank.

“Zij klom de trap op in de kerk, bekeek het scheepje en kwam jubelend naar beneden”, zegt Frank lachend “Het bleek een origineel koopvaardijschip van driehonderd jaar oud, waarvan het Scheepvaartmuseum zelf geen exemplaar had.” Dat zette Frank aan tot onderzoek doen. “Want als je zo’n vondst doet, wil je ook weten waar het vandaan komt. En dus dook ik het archief in”, zegt Frank.

Nog steeds verrast

Frank doet al ruim 55 jaar archiefonderzoek als hobby. Het begon met het uitzoeken van zijn stamboom. “Namen verzamelen, geboortedata? Hoe leefden deze mensen vroeger. Al snel wilde ik meer weten.”

Frank kwam terecht in een wereld van notariële akten, transportakten, kerkenboeken en militaire registers. De archieven die hij bezocht waren niet alleen in de Zaanstreek. Hij ging onder andere ook naar Haarlem, Alkmaar, Hoorn en Den Haag. Met zijn broer en Jos Blokker trokken ze er met z’n drieën op uit.

Frustrerend

“Ik bepaalde vaak welke stukken we opvroegen en de anderen bladerden dan mee. Soms zaten we een hele dag te spitten zonder ook maar een bruikbare vondst. Boeken dicht, naar huis, en de volgende keer opnieuw proberen. We hebben veel frustrerende momenten gehad”, blikt Frank terug.

Per toeval

Maar dat is nu precies hoe de mooiste verhalen boven water kwamen: bij toeval. Terwijl Frank op zoek was naar iets heel anders, stuitte hij op een notariële akte uit 1716 waarop stond dat de plaatselijke notaris met doorgesneden keel was aangetroffen. Een mes naast het lichaam, een plas bloed en verder niks. Frank had al vijftig jaar in Wormerse archieven gezeten en alle literatuur over het dorp gelezen, maar van deze moord had niemand ooit een letter geschreven.

Hij en zijn broer, beiden ooit werkzaam bij de politie, hebben geprobeerd hem op te lossen. Het is ze niet gelukt. Tot op de dag van vandaag heeft Frank het jaar 1716 altijd in zijn achterhoofd als hij ergens in een archief zit.

Verhalen gebundeld

Na het scheepje volgden meer projecten. Een schilderij in de katholieke kerk, een oude trommel in De Beschuitstoren, films die gerestaureerd werden. En tussendoor schreef Frank verhalen over de geschiedenis van Wormer. Over jongens die vochten in de tijd van Napoleon. Over rijke stinkers. Over een annexatiepoging in 1911. Die verhalen verschenen op verschillende plekken, en raakten daarna in de vergetelheid.

Totdat Frank besloot ze te bundelen. Daar is Wormer Verhalen door ontstaan. Zijn derde boek. Het is een verzameling van verhalen uit de afgelopen twintig jaar, van 1716 tot nu. Losse verhalen, maar allemaal plaatsgevonden in hetzelfde dorp. “Ik vind het leuk om de historische feiten te achterhalen en deel dat verhalenderwijs graag met anderen.”

Voor Frank is het erg belangrijk dat alles wat hij schrijft, kan worden nagetrokken. Elke bewering heeft een bronvermelding in de noten. “Als jij mij niet gelooft, dan kan men zelf naar het archief en het stuk opvragen. Dan zie je precies wat ik heb gebruikt.”

Verkoop

Het boek kost twintig euro en is vrijdag 8 mei speciaal te koop bij Scwo in Wormer, Faunastraat 62 van 10.00 tot 13.00 uur.

Daarna is het verkrijgbaar bij Bruna Wormerveer en te bestellen via post@historischwormer.nl. Woon je in de Zaanstreek? Dan brengen ze het gewoon op de fiets bij je thuis. De stichting verdient er niks aan. Een subsidie van Wormerland en sponsoring maakt het uitgeven van dit boek mogelijk. Maar geld verdienen was nooit het doel. “Ik vond het leuk om met z’n drieën op pad te gaan”, zegt Frank. Leuke dagen maakten we mee in het Nationaal Archief in Den Haag, lekker rommelen in oude stukken. Dat is het.”

Toekomst open

Een vierde boek? Frank weet het niet. Op dit moment heeft hij geen specifiek project lopen, en hij gaat ook niet bewust op zoek. “Ik ga niet zitten met: ik wil nog een boek maken. Maar als morgen ergens in een oud archief weer een onverwachte akte opduikt, een naam die niet klopt, een verhaal dat nergens is opgeschreven, dan weet je het maar nooit.”