Het onverwoestbare optimisme van ‘Juffrouw Ik Doet’

Meeslepende reis door het leven van Zaanse ‘pleaser’ Anneke Ofman nu in boekvorm

De boektitel verwijst naar haar geboorteplaats, Schiedam. Waar in de omgeving Rotterdam de ‘t’ achter eerste persoon enkelvoud wordt uitgesproken. Haar leraar op de basisschool gaf Anneke op spottende toon een reprimande met de woorden ‘Juffrouw, ik doet, hou eens op met kletsen!’ Zelf geeft ze toe: ’Ik ben ook een kletser. Was een bijdehandje. De spotnaam die de leraar me toen gaf, hanteer ik nu als geuzennaam.”

Intrigerend

Ze wilde het boek in eerste instantie niet schrijven. Wel haar levensverhaal dat ze wilde achterlaten voor haar zoon Remco. “Ik heb één kind en wilde via het boek vastleggen ‘dit was je moeder…’, licht Anneke toe. Wat ze aan het papier toevertrouwde werd geen droge opsomming van feiten maar een intrigerend verhaal van een boeiend leven vol ups en downs.

De omslag van het boek Juffrouw Ik Doet. 

Kille jeugd

Anna Adriana Jacoba, roepnaam Anneke, werd op 19 juni 1954 geboren. Op de foto van het jonge gezin is ze als baby slechts een witte vlek… Voorbode van een zware jeugd? Haar vader mishandelde haar bij het minste of geringste. Haar moeder had een ijzig koude persoonlijkheid. Anneke: “Wat ik meemaakte was erger dan ik beschrijf. Bij het ophalen van de herinneringen waren er momenten dat ik moest stoppen met schrijven door het rotgevoel dat ik voelde opkomen.”

Kamer van Koophandel

Bij ondernemende Zaankanters met een jaartje meer kan er een belletje gaan rinkelen als ze de naam Anneke Ofman lezen. Wellicht hebben ze rond 1987 contact gehad met haar toen ze bij de Zaanse Kamer van Koophandel werkte. De werkkring waar ze zich als vrouw staande moest houden in de – destijds - voornamelijk door mannen gedomineerde zakenwereld.

‘One of the guys’

“Ik leerde van de mannen op Nijenrode al hoe je als moppen moest tappen, ook vieze. Ik werd daar ook gezien als ‘one of the guys”, lacht Anneke. Ondanks haar gedegen studie zorgde een hufterstreek van een Zaanse journalist ervoor dat ze bijna werd ontslagen aan het begin van haar carrière.

Blaaskaken en boeren…

“Ik verhuisde in 1987 van Den Helder naar Zaandam en kwam daar voor de Kamer te werken. Aan mij werd gevraagd of ik in het World Trade Center in Amsterdam wat voor de Zaanse ondernemers wilde opzetten. Op een bijeenkomst van de Zaanse Zakensociëteit De Corner ontmoette ik een journalist van De Typhoon, nu Dagblad Zaanstreek. Die vroeg of hij een artikel mocht schrijven over mijn werk in het WTC. Het interview ging goed en ik liep tot slot met de man mee naar de deur. Het viel hem op dat het zo stil was in het WTC. Ik zei terloops dat ‘het WTC wordt geleid door blaaskaken, bekakte heren en onroerend goed boeren’. Wat denk je? Dat werd natuurlijk de strekking van het artikel! Inclusief foto waarop ik net als een arrogante, met zichzelf ingenomen juffrouw de lens in kijk. Een ontzettend lage rotstreek. Maar wist ik veel? Ik was 34 jaar. Begon pas in de maatschappij. Zo’n fout maak je nu niet zo snel meer omdat je mediatraining krijgt. Zo leerde ik op de harde manier dat een interview pas over is als de journalist echt weg is.”

Liefde voor het leven

Natuurlijk moest Anneke op het matje komen en door het stof. Het scheelde een haartje of ze verloor haar baan. Het is één van de vele waargebeurde anekdotes in haar boek - ‘Juffrouw Ik Doet’, een meeslepende reis door het leven’. Op 190 pagina’s vertelt ze een persoonlijk verhaal van een vrouw die zich ontworstelt uit het arbeidersmilieu om zich op te werken tot senior Beleidsadviseur. Tegelijk is het een ontroerend levensverhaal waarbij de liefde voor het leven, zoeken naar wie je bent en doen wat je gelukkig maakt, op pakkende wijze wordt beschreven. Zo zorgde Anneke’s studie op Nijenrode voor een breuk met haar ouders en hun beperkte denkbeelden.

Humor

Wie nu afhaakt bij woorden als ‘beleidsadviseur, Nijenrode’ en denkt dat het boek schrijven slechts leuk tijdverdrijf is geweest voor een in het leven geslaagde dame op leeftijd, slaat de plank volledig mis. Anneke beschrijft op sappige, af en toe humorvolle wijze hoe ze zich als sprieterig meisje met dun haar en een te grote neus staande heeft gehouden in de stormen die om haar heen waren.

Zo dreigde haar tweede huwelijk, met huidige partner Detlef, spaak te lopen en vluchtte ze naar Amerika.

Burn-out

“Ik was een ‘pleaser’ die controle wilde houden. Steeds maar bewijzen aan de buitenwereld dat ik het aardige, lieve meisje was die haar leven en huisje zo goed op orde had. In werkelijkheid was ik diep ongelukkig. Had een burn-out en was mezelf volkomen kwijt. Ik was nooit een zweverig type maar vluchtte naar het Amerikaanse platteland waar ik een half jaar onder erbarmelijke omstandigheden in een tipi leefde. Daar kwam ik tot rust door de stilte en eenvoudige leven. Ik leerde alleen te kunnen zijn. Maar ook dankbaar te zijn voor wat ik in Nederland had achtergelaten.”

Alles met passie

In haar zoektocht naar wie Anneke echt was, ontdekte ze dat ze haar identiteit ontleende aan wat ze voor werk deed. Haar liefde voor Detlef hield ook op afstand stand. Broodmager keerde ze terug naar Nederland. Goede gesprekken zorgden voor overzicht in hun relatie.

“Ik doe alles met passie. Leef vanuit mijn hart. Het liefst heb ik dagen van 48 uur. Tegelijk heb ik op de harde manier geleerd wie Anneke echt is. Dat je niet je identiteit moet ontlenen aan je baan. Dat mijn bewijsdrang en iedereen pleasen misschien voortkwam uit mijn jeugd. Toen ik alleen aandacht van mijn vader kreeg als ik goede cijfers op school haalde.”

Vervolg

Ze weet nu ook dat ze nog meer had kunnen worden en doen. Zo werd ze gevraagd voor een baan in de politiek. “Daar heb ik voor bedankt. Ik weet heel goed wat ik kan. En niet moet doen. Ik kan nu dingen laten. Heerlijk luieren. Koken voor vrienden. En boeken schrijven! Het schrijven van mijn eerste boek beviel zo goed dat ik inmiddels bezig met een roman en een reisboek. Want ik heb ook veel gereisd en heb mooie dingen beleefd die waard zijn om te delen.”

Signeersessie

Anneke woont nu net over de grens in Duitsland. Ze is op 2 september vanaf 13.00 uur bij Bruna op de Dam voor een presentatie en signeersessie. Ook zal ze een stukje voorlezen uit haar boek. Dat is op 16 juni officieel verschenen en voor is €21,50 op de webshop boekscout.nl te koop. En via Bol.com en in de boekhandel.