Levende legende én AZ-archivaris Jan Visser bewaart ruim 70 jaar aan clubhistorie in zijn huis
GROET/ALKMAAR - Je hebt wonen, mooi wonen en héél mooi wonen. Van de week spraken we af met AZ-archivaris Jan Visser, in een schitterende, in een prachtige uithoek van Groet gelegen boerderij, waar hij de bovenverdieping bewoont. Naast een molen. En wat is dat? Een horizon om in te lijsten. Het kan dus nog in Nederland. Wat ontwaren we ook veel pure AZ-rijkdom om ons heen. En kunst. Want dat zijn de tekeningen die de geboren Alkmaarder al jaren maakt. Al blijft hij ook daar (veel te) bescheiden onder.
Door Pieter Visscher
Het is even zoeken, die boerderij van Jan Visser, maar met de finish in zicht zien we hem zwaaien voor het raam. Onmiskenbaar. Gulle lach op het gelaat. Zo kennen we de levensgenieter pur sang, die met volle teugen dat leven opzuigt en zijn hobby’s tekenen en AZ archiveren tot kunst heeft verheven.
Verzamelalbums over AZ
We bladeren door talloze verzamelalbums over Alkmaar, Alkmaar ‘54, AZ’67 en het huidige AZ. Ook het archiveren is tot kunst verheven. De woonkamer van Jan Visser is een museum op zichzelf.
AZ-koorts
“Meteen al in 1954 werd ik bevangen door de AZ-koorts en begon meteen alles uit te knippen en te bewaren in een schoenendoos. Zomaar opeens, als jongen van een jaar of zeven.” Als achtjarige zit Visser voor het eerst op de tribune bij de club waarmee hij zo is vergroeid.
“Alkmaar – Feyenoord, een doordeweekse wedstrijd. Ik weet het nog als de dag van gisteren. Mijn vader had me over het hek getild. Jongens en meiden mochten zitten of liggen in het gras om zo de wedstrijden te bekijken. Andere tijden… Dus ik lig daar en de uit Volendam afkomstige Alkmaarder Evert Smit krijgt, zeker niet bewust, een schop tegen zijn hoofd. Hij ligt plots vlak voor mijn neus, knock-out op het veld.”
Dat maakt, meteen, diepe indruk op Visser. “Klaas en Thoom Smit spelen ook bij Alkmaar. Drie Volendamse broers in het eerste van Alkmaar toentertijd. Allemaal familie van zanger Jan Smit. Hein Smit, de opa van Jan, blijft bij Volendam voetballen. De vierde broer.” Het zegt veel over de mooie connectie tussen Alkmaar en Volendam door de jaren heen. Huidige AZ’ers Dave Kwakman en Billy van Duijl (verhuurd aan Cambuur) zijn ook geboren in het vissersdorp.
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Programmaboekjes
“Wat ik ook zo prachtig vind aan die tijd zijn de programmaboekjes en in die jaren worden spelers nog afgebeeld als kleine portretjes, zowel die van de thuisclub als de tegenstander. Daar was ik als kind meteen gek van. Ik vond het leuk dat te hebben en uit te knippen, terwijl ik dan zéker nog niet denk aan een archief of iets dergelijks. Dat komt later pas. En zo, van lieverlee, ontstaat een verzameling en word je plotseling gezien als de AZ-archivaris, zonder daar in het begin bij stil te hebben gestaan. Ik heb in de loop der jaren aan diverse tentoonstellingen meegewerkt in het AZ Fancentrum. Onder andere over Henk van der Sluis, de allereerste spits van Alkmaar.”
Tekenen
Visser is op een bepaald moment AZ-spelers gaan portretteren. Alleen de kop, maar hij heeft ook een schitterende karikatuur in de vingers zien we, bladerend door die talloze verzamelalbums. Hoe hij zijn talent daarvoor ontdekt? “Ik zat in de vierde klas van de lagere school. Bij meester Jack Vethaak in de klas. Doelman bij Alcmaria Victrix toentertijd. Hij vertelde prachtig over geschiedenis. In de klas heb ik ‘m in dat jaar getekend in een schoolschriftje. Die tekening leek meteen oké en toen dacht ik: hé, ik heb dit in de vingers en ben ik als jonge jongen ook tekeningen van de Rotterdamse cartoonist Dik Bruynesteyn gaan natekenen.”
Visser en Visscher
“Het werd allengs een hobby”, vervolgt Visser, zittend op de bank in zijn huiskamer, waar we ontspannen jazz horen op de achtergrond. “Balsem voor de ziel”, zegt de schrijver van dit epistel. Visser knikt bevestigend. We delen de liefde voor muziek en de passie voor een bepaalde voetbalclub. Op de ch na delen we ook nog eens dezelfde achternaam. Terwijl we in beide gevallen nooit aan een slootkant zijn te vinden.
Tekst gaat verder onder de afbeelding.
Piet Buis
Visser vertelt beeldend over voormalig spits van Alkmaar ‘54, Piet Buis, de in Egmond aan Zee geboren en getogen aanvaller. Vrijwel nooit geblesseerd en áltijd productief voor de club die hij nog steevast op de voet volgt.
“Piet kan een heel emotionele man zijn. Prachtig. Ik kreeg hem ooit met een snik in zijn stem aan de telefoon nadat hij een tekening zag die ik van hem had gemaakt. Jaren terug werd ik gevraagd door de EO voor een programmareeks. Een week lang werd een Nederlandse stad in het zonnetje gezet. In dit geval Alkmaar. Een oud-speler en ik moesten bij elkaar komen en elkaar een cadeautje geven aan het eind van de uitzending. Van Piet ontving ik een replica van een Alkmaar-shirt, met handtekening. Aan Piet overhandigde ik een foto met zijn boezemvriend Tibor Lörincz, linksbuiten bij Alkmaar ‘54. Ontroerende televisie.”
Basisschool
Visser staat tijdens zijn werkzame leven voor de klas. Op Alkmaarse basisscholen Toorop, de Vondelschool en de Kennemerpoort, een fusie tussen de Tesselschadeschool en de Lindeschool.
“In 1970 ben ik begonnen en heb al met al 39 jaar lesgegeven. In die jaren al maakte ik tijd voor mijn hobby’s, zoals het portretteren van voetballers, wielrenners, schaatsers, bekende artiesten en, niet te vergeten, het sociale gebeuren: de terrassen in Alkmaar en omgeving.”
Televisie
Visser is in de loop der jaren veel vaker op televisie geweest, omdat hij als AZ-archivaris én rasverteller een graag geziene gast is. Zo duikt-ie op bij TV Noord-Holland, als maker van een AZ-quiz in het AZ Magazine.
Zo maakt hij ook furore bij Eredivisie Live, de voorloper van ESPN, waarvoor hij wekelijks een rubriek maakt. “Snuffelen met Jan was echt enig om te doen. En dan de herkenning hè! Loop je in Amsterdam en dan wordt je naam opeens geroepen door een postbode. Zelfs door supporters van FC Twente die ik een keer ergens tegenkwam werd ik herkend.”
Visser werkt aan diverse documentaires mee, krijgt een item in NOS’ Langs de Lijn, over de overgang naar het nieuwe stadion en wandelt samen met programmamaker Edwin Cornelisse door het AFAS Stadion om anekdotes met de wereld te delen.
AZ-archivaris
AZ-archivaris. In de loop der jaren is die benaming bij Jan Visser op de borst gespeld. Ook hier weer bescheidenheid. “De titel AZ-archivaris vind ik gewoon leuk. Het is natuurlijk gewoon een uit de hand gelopen hobby. Maar dat is het geval met al die hobby’s van mij. Pure liefhebberijen. Wat ik ook zo leuk vind is om voor het AZ Supportersmagazine verhaaltjes te maken. En tekeningen. We gaan nu beginnen met een serie De Kampioenen; beschrijvingen van spelers die in een kampioenselftal hebben gespeeld, te beginnen met het seizoen 1959-1960.”
Het zegt veel over de rijke geschiedenis van AZ. Al ruim 70 jaar een iconische voetbalclub in binnen- en buitenland én al ruim 70 jaar de grootste passie van misschien wel de innemendste supporter die de club heeft gehad en vooral nog altijd heeft: Jan Visser.
Dit bericht is ook gedeeld via ons Rodi WhatsApp-kanaal van Alkmaar. Ook razendsnel het laatste nieuws in je app? Volg het kanaal (anoniem) via deze link.
Meer nieuws uit Alkmaar?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie