Kroon en Cammaert brengen Soldaat in verzet op toneel

Vrijdag 5 februari 1943 wordt in Den Haag door Jan Verleun en Gerrit Willem Kastein op de bel gedrukt van Hendrik Seijffardt, commandant van het vrijwilligerslegioen van de Nederlandse SS. De voormalige chef van de generale staf en luitenant-generaal b.d. van het Nederlandse leger doet zelf open. Er volgen enkele pistoolschoten. De volgende dag overlijdt de landverrader aan zijn verwondingen. Als straf laten de Duitsers de Duinoordkerk afbreken en het mozaïek wordt gered door het te verbergen achter een muurtje achter het Vredespaleis om na de oorlog een plek te vinden in de Kloosterkerk, zoals psycholoog Gijs Creutzberg vertelt in het boek Het Mozaïek.

Vertrouwelinge

De jacht op de 23-jarige Jan Verleun – een van de vooraanstaande leden van de verzetsgroep CS-6 (Corellistraat 6 in Amsterdam) werd geopend. Jan vermoordde ook andere verraders, zoals valt te lezen in het in 2004 verschenen boek Soldaat in verzet – De belofte die Jan Verleun het leven kostte. Het manuscript werd mij aangeboden door Do du Preez-Verleun die langskwam uit Zuid-Afrika. Ook Do raakte betrokken bij de verzetsactiviteiten en wist als vertrouwelinge van Jan over de gevaarlijke opdrachten die hij kreeg. In het boek vertelt ze met co-auteur Pauline Wesselink hoe Jan zich in het verzetswerk stortte en daarbij terecht kwam in een riskant spel van leven en dood. Op 4 januari 2005 overlijdt Do. Het boek is opnieuw verkrijgbaar.

‘Zoveel sterren als ik wil’

Willem Frederik Hermans schreef in zijn boek Houten leeuwen en leeuwen van goud over Jan Verleun: ‘Ook voor niet-gelovigen zijn de afscheidsbrieven van J. Verleun, die verscheidene landverraders had neergeschoten aangrijpende lectuur, met soms een ondertoon van zwarte humor: “Ik had gehoopt na de oorlog een of twee sterren op mijn kraag te krijgen, maar ik zal eerder zoveel sterren hebben als ik wil. Ik heb er geen spijt van. Integendeel. Mijn ster zal meer schitteren dan ooit. Ik ga nu naar Boven om door de Meester alle dingen geridderd te worden om m’n ster aan de hemel te bezitten.” ‘ Uiteindelijk wordt Jan gearresteerd op 4 november 1943. Hij wordt overgebracht van de Huis van Bewaring aan de Weteringschans in Amsterdam naar de gevangenis van Scheveningen, beter bekend als het Oranjehotel. Op 7 januari 1944 wordt hij op de Waalsdorpervlakte gefusilleerd. Slechts 24 jaar oud. Communist, neuroloog en verzetsstrijder dr. Gerrit Willem Kastein sprong vermoedelijk met stoel en al vanuit een kamer in het Binnenhof, waar hij verhoord werd, naar beneden en vond de dood op 19 februari 1943. De belangrijkste reden was vermoedelijk dat hij zijn verzetsgenoten niet wilde verraden.

Regio

Soldaat in verzet, het toneelstuk naar een script van Allard Blom, met Soy Kroon en Thomas Cammaert, is op 28 maart te zien in De Kampje in Den Helder, de première op 31 maart in de Leidse Schouwburg en is verder in deze regio te zien: op 2 april in Cpunt, Hoofddorp. 29/30 april en 1 mei in De Nieuwe DeLaMar in Amsterdam, 3 mei in het Zaantheater in Zaandam, 4 mei in Schouwburg Amstelveen in Amstelveen, 12 mei matinee in Theater De Vest in Alkmaar en op 13 mei in Cool Kunst en Cultuur, Heerhugowaard.