Sterke stijging illegaal grofvuil in Den Haag: intensievere aanpak noodzakelijk

De inzichten uit het recente Erasmus-onderzoek bevestigen dat afvaloverlast niet alleen ontstaat door verkeerd gedrag, maar samenhangt met dagelijkse routines, beperkte ruimte, sociale druk en taal- of kennisbarrières. Het onderzoek benadrukt dat handhaving belangrijk is, maar onvoldoende effect heeft zonder betere communicatie, vertrouwen en ondersteuning in de wijk.

Het rapport laat daarnaast zien dat de afvalopgave verder groeit. De hoeveelheid illegale bijplaatsingen van grofvuil steeg naar 11,2 miljoen kilo, een toename van 600.000 kilo ten opzichte van 2024. Ook het aantal verkeerd geplaatste zakken en dozen nam toe. Daarnaast bleven de 25 aandachtswijken achter op de doelstelling voor acht verschillende vuilsoorten: de score kwam uit op 64 procent, onder het Haagse ambitieniveau van 80 procent. De inzet op de aandachtsgebieden wordt dit jaar voortgezet.

Groei bewonersbetrokkenheid

In vrijwel alle wijken zijn interventies uitgevoerd die de leefbaarheid hebben versterkt. Bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties speelden daarbij een belangrijke rol. Het aantal ORAC-adoptanten (ondergrondse restafvalcontainer) groeide naar 1.682 en ruim duizend vrijwilligers droegen actief bij aan schoonmaakacties en buurtinitiatieven.

In wijken als Moerwijk, Rustenburg-Oostbroek, Laak en de Schilderswijk zijn nieuwe projecten ontstaan waarin jongeren en bewonersgroepen en informele netwerken zoals wijkcentra en buurtvaders en moeders samenwerken aan een schone buurt. Deze inzet wordt door de gemeente zeer gewaardeerd, gestimuleerd en ondersteund.

Grote inzet van gemeentelijke diensten

Ook de gemeentelijke diensten hebben in 2025 een sterke prestatie geleverd volgens de gemeente. Meldingen over afval en schoon werden in 90 procent van de gevallen op tijd afgehandeld, ruim boven de norm van 85 procent. De Haagse Straat Organisatie en de Haagse Milieu Services hebben ervoor gezorgd dat afval tijdig werd ingezameld en dat de stad over het algemeen schoon bleef, ondanks de toenemende druk door groeiende bezoekersstromen, meer grote verpakkingen en dozen als gevolg van online bestellingen en intensief gebruik van de openbare ruimte.

Verbeteringen

Dankzij de extra inzet zijn er ook verbeteringen zichtbaar. Het weekendwerk werd in het vierde kwartaal van 2025 bijna verdrievoudigd, waardoor de stad op maandagochtend aanzienlijk schoner was. De inzet van vier extra veegmachines, zestien medewerkers en wendbare reinigingsmachines zorgde voor betere resultaten in de aandachtswijken. De metingen voor fijn zwerfafval, voornamelijk schadelijk sigarettenfilters, verbeterden gedurende 2025: in de aandachtsgebieden nam de score toe van 39 procent in het eerste kwartaal, naar 49 procent in het vierde kwartaal. Ook de scores voor grof zwerfafval laten een duidelijke verbetering zien ten opzichte van 2024.

Daarnaast zijn er in 2025 24 opruimdagen georganiseerd, waarbij tijdens vier dagen is samengewerkt met repair cafés om elektrische apparaten een tweede leven te geven. Ook bezochten bijna 205.000 inwoners een afvalbrengstation en werden 161.000 grofvuilafspraken uitgevoerd. De 125.000 meldingen over afval en schoon laten zien dat bewoners actief betrokken zijn bij het verbeteren van hun leefomgeving.

Intensiever

De aanpak wordt dit jaar verder geïntensiveerd. De structurele uitbreiding van weekendreiniging wordt doorgezet, er komt extra inzet op het terugdringen van fijn zwerfafval via voorlichting, voorzieningen en handhaving, en het gebiedsgericht werken wordt verder versterkt. Ook wordt de afvalaanpak nadrukkelijker verbonden met de grondstoffentransitie, zodat meer hergebruik van spullen en materialen bijdraagt aan het verminderen van afval.