Monumentaal vanbinnen (5): Gebouw Zang & Vriendschap

HAARLEM - Deze zomervakantie geeft de krant een bijzonder inkijkje in monumentale gebouwen door de stad. In de vijfde (en voorlopig laatste) editie van ‘Monumentaal vanbinnen’ nemen wij je mee naar Gebouw Zang & Vriendschap in de binnenstad. Het best bewaarde geheim is de akoestiek in de repetitieruimte.
Door Willem Brand
Toen dat gebouw in 2015 honderd jaar bestond, schonk kunstenaar Piet Zwaanswijk de stichting zijn schilderij Het Koor. Later gaf Piet Het Publiek cadeau. Het gebouw en het koor zijn twee entiteiten, vertelt koorlid Rick van der Burg. “De een kan failliet gaan en de ander heeft daar geen last van. Het gebouw kwam er in 1915 dankzij vijf notabelen die vonden dat het koor een eigen ruimte moest hebben. Heel vroeger stond hier een paardenstal.”
Voorpagina
De onthulling van Zwaanswijk schilderij met Wigbolt Kruijver van theatergroep Het Volk in de hoofdrol werd gedaan door de schilder zelf samen met de toenmalige burgemeester Bernt Schneiders. Rick van der Burg: “Piet gaf erevoorzitter Bernt zijn eeuwige pet en Bernt Haarlems meest geziene schilder zijn ambtsketen. De foto ervan haalde zelfs de voorpagina van Haarlems Dagblad. Overigens viert het koor in 2025 zijn 195-jarig bestaan.”
Oprichtingsvaandel
In 1830 richtte dirigent J.E. Schmitz het mannenkoor op. Zijn portret hangt boven de schouw. Daar tegenover hangen drie vaandels achter glas in houten vitrines: het oprichtingsvaandel en twee ter ere van het 75-jarig en 150-jarig jubileum. Het koor zong jarenlang zittend rond de liederentafel. Peter Bruijning: “Op tafel stond steevast een borreltje en een pijp. Het stond blauw en dan moest je nog zingen.”
Verse lucht
Tijdens corona is er bijna een ton is er geïnvesteerd in luchtcirculatie. René Vestering, technisch gebouwbeheerder: “Achter de muren zitten zeven kanalen die ‘s zomers schone koude lucht de zaal inblazen en ’s winters schone warme lucht. Vieze lucht wordt afgevoerd via vier gaten in het plafond.”
‘Dan hoor je hoe prachtig een stem kan klinken’
René: “We zijn het enige openbare gebouw in Nederland dat een installatie heeft die beter is dan in het bouwbesluit is opgenomen. Daarin staat dat je een ruimte tweemaal per uur van schone lucht moet voorzien, wij doen dat elk kwartier.”
Akoestiek
Maar het best bewaarde geheim is echter de uitstekende akoestiek. Peter Bruijning, gebouwbeheerder: “Wij zijn naast de Phil de enige concertlocatie. Dat komt door de akoestische platen, die ervoor zorgen dat het geluid goed terugkomt. Bij normale isolatieplaten valt het geluid dood. Dankzij de akoestiek is de zaal zeer gewild voor repetities en opnames. Een paar maanden terug zong hier de beroemde bas Igor Popov voor slechts vijftien man publiek. Dan hoor je hoe prachtig een stem kan klinken.”
Een onmisbaar attribuut is de vleugel, een Yamaha uit 1978 die is betaald dankzij de verkoop van breisels en haakwerk van de partners van de leden. Tijdens feestavonden worden de partners dan ook steevast uitgenodigd. Rick: “De mooiste avonden zijn als de verjaardag van het koor wordt gevierd. Dan wordt de zaal aangekleed en zijn er allerlei optredens.”
Monumentaal vanbinnen’ is een zomerserie gemaakt door journalist Willem Brand en fotograaf Vincent van Buuren. Wie interesse heeft in een afdruk, kan contact opnemen via zijn website. Info: www.vincentvanbuuren.com.








Meer nieuws uit Haarlem?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie