HAARLEM - Dit jaar is het tachtig jaar geleden dat er een eind kwam aan WOII. Er verschijnen nog steeds boeken, hoewel er nog maar heel weinig mensen leven die de oorlog en de bevrijding hebben meegemaakt. De Haarlemse geschiedschrijver Wim Cerutti schreef een bijzonder en persoonlijk boekje ‘Haarlemse herinneringen aan de oorlog’, met veel onbekend beeldmateriaal van de Haarlemse fotograaf Flip Delamarre.
Door Willem Brand
Veel onbekend beeldmateriaal van fotograaf Flip Delamarre
Wim Cerutti (1946): “Alexander de Bruin van het Noord-Hollands Archief kwam er een paar jaar geleden achter, dat Delamarre, die onder andere veel foto’s voor de Rijksdienst Monumentenzorg maakte, rond de bevrijding van Haarlem, 8 mei 1945, zo’n tachtig foto’s had gemaakt, waarvan er een aantal in het boek staan. Nooit gepubliceerd.”
De Canadese bevrijders
Dinsdag 8 mei 1945 is een van de meest bijzondere dagen in de geschiedenis van Haarlem. Na vijf jaar bezetting kwamen rond twee uur de Canadese bevrijders de Grote Markt oprijden. De commandant van het regiment dat Haarlem bevrijdde was de 25-jarige luitenant-kolonel George Renison.
Dwingen tot overgave
Cerutti: “Renison vestigde zijn hoofdkwartier in kasteel Duin en Kruidberg. Zijn belangrijkste opdracht was alle Duitsers in het IJmond-gebied ontwapenen en afvoeren naar Duitsland. Ik heb hem in mei 1995 leren kennen en later met hem gecorrespondeerd. Een man met een charismatische persoonlijkheid. In het boek staat een uitgebreid portret van hem en ook hoe hij de Duitse commandant van de Vesting IJmuiden tot overgave wist te dwingen.”
Is tachtig jaar geleden een bevrijdingsboom geplant?
Herdenkingsboom in Kenaupark
Ook in het Kenaupark werd er op 8 mei 1945 en de dagen erna volop gefeest. De villa’s aldaar waren in de bezettingsjaren, zo schrijft Cerutti, ingenomen door Duitse diensten zoals de SS, de Sicherheitsdienst en de Deutsche Reichsbahn. Ook werden diverse huizen bewoond door Duitse officieren.
Inwijdingsfeest
“Om het Kenaupark te zuiveren van de blaam werd op 31 juli 1945 een inwijdingsfeest gehouden. Het hoogtepunt hiervan was het planten van een vrijheidsboom die aan het gemeentebestuur werd overgedragen. De burgemeester voerde het woord. Daarna volgde muziek, een koor en enkele sprekers waarna de plechtigheid besloten werd met het Wilhelmus.
Oorkonde
In het stadhuis hangt een fraaie oorkonde van de hand van verzetsman Jan Kraakman van de boomplanting, maar waar de boom is gebleven, weet niemand. Er is vandaag de dag in het Kenaupark geen boom te bekennen die door zou kunnen gaan voor een tachtig jaar geleden geplante bevrijdingsboom.”
Dansen op de speelplaats
Overal in Haarlem werden bevrijdingsfeesten gehouden. In 2021 sprak ondergetekende met Greet Scholte-Schoen, toen 93 jaar oud. Zij ontmoette haar man Piet tijdens de feestweken na de bevrijding. Zij was ongetwijfeld niet de enige.
Bevrijdingskinderen
Er zijn driekwart jaar veel bevrijdingskinderen geboren, ook dankzij kortstondige verkeringen met Canadese bevrijders. Greet Schoen kwam uit een gezin van acht kinderen en kreeg ook acht kinderen met Piet Scholte.
‘Ik heb in de oorlog dankzij een buurvrouw leren dansen’
Hun ontmoeting vond plaats op de speelplaats van de Philomenaschool in de Eemstraat, de meisjesschool waar zij opzat.
Samen dansen
“Piet die aan de overkant op de jongensschool had gezeten, stond met twee vrienden achter me. Ik hoorde hem zeggen: Als jullie dat blondje niet vragen, doe ik het. Ik ben met hem gaan dansen. Dat kon hij goed want hij had op dansles gezeten. Ik heb in de oorlog dankzij een buurvrouw leren dansen.”
Boekgegevens
Wim Cerutti, ‘Haarlemse herinneringen aan de oorlog. 80 jaar na de bevrijding’, Haarlem 2025, 112 pag. afm. 17 x 17 cm. full color, 105 afb., prijs in de boekhandel: € 15,00. Uitgeverij Loutje Haarlem. Verschenen op 16 april 2025.
Meer nieuws uit Haarlem?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie