Onterecht vergeten: Ben Neijndorff (1922 – 1972) ambtenaar met oog voor inwoners

Door Marianne Overbeeke

Het Ben Neijndorffplein valt op door de kleurige beschildering van de brede toegangspoort. De kunstenaars Lieke te Poele en Marieke Suurmond hebben zich laten inspireren door de tekeningen van kinderen uit de buurt, zodat het nog meer een plek wordt die past in de eigenzinnige wijk het Rozenprieel.

Geboren in Batavia

Ben Neijndorff werd geboren in 1922 in Batavia, het huidige Jakarta. Hij werkte tijdens de Tweede Wereldoorlog als dwangarbeider aan de beruchte Birma Spoorlijn. Nadien kwam hij naar Nederland en studeerde hij Economische Wetenschappen in Rotterdam. Sinds 1961 was hij ambtenaar bij de gemeente Haarlem, en klom hij op tot directeur van de dienst Economische Zaken. 

Brede toegangswegen

Ben overleed in juni 1972 op 49-jarige leeftijd tijdens een potje voetbal tussen teams van gemeenteambtenaren. Het Haarlems Dagblad pakt uit met een groot artikel waarin hij gememoreerd wordt als iemand die betrokken was bij de gesprekken met inwoners van de wijken waar grootschalige renovatie zou plaatsvinden, dat waren de Amsterdamse buurt, de Leidse buurt en het Rozenprieel. 

Wegen dwars door wijken

De gemeente had een paar jaar daarvoor het idee om het centrum van Haarlem op te waarderen tot een plek vol allure voor zakenlui en toeristen. Brede toegangswegen zouden het centrum ontsluiten.

Betrokken bij gesprekken met inwoners

Het enige bezwaar was dat de wijken rondom het centrum, zoals de Leidse buurt, de Amsterdamse buurt en het Rozenprieel met de nauwe straatjes de toegang tot het centrum belemmerden. Daarom bracht de gemeente een grootschalig plan naar buiten om wegen aan te leggen, dwars door de wijken. 

Krotwoningen

Dat was niet alles. Er was -toen al- een tekort aan woningen, en er waren woningen die te slecht waren om in te wonen, de zgn. krotwoningen. Die zouden gesloopt en vervangen worden voor nieuwbouw. De keuze was: slopen en vervangen voor flats met groen erom heen of laagbouw inpassen in de bestaande wijken? 

Republiek Rozenprieel

De bewoners wilden geen snelweg door de wijk, geen flats, maar gewoon wonen. Toch moest er wel iets gebeuren. In het Haarlems Dagblad van16 oktober 1970 luidt de kop ‘tempo en beter saneren in plan voor totale stadsvernieuwing’. In het plan erkent de Gemeente dat rigoureuze ingrepen in het karakter van de stadswijken voorkomen moet worden. De gemeente stelde een overleggroep in met bewoners om de plannen verder uit te werken. 

Alternatief plan bewoners

De bewoners zijn niet direct tevreden, ze maken een alternatief plan met ludieke acties als het uitroepen van de republiek Rozenprieel, met eigen bankbiljetten en postzegels. 

Kiezen voor flats of laagbouw?

Maar ze bleven in gesprek met elkaar en met de Gemeente Haarlem, waarbij Ben kennelijk opviel door zijn positieve bijdrage. Als dank voor zijn grote inspanningen werd op verzoek van de projectgroep Rozenprieel een plein naar hem vernoemd. Tegenwoordig is het goed toeven in het Rozenprieel en daar heeft Ben –  samen met de toenmalige bewoners – een flinke steen aan bijgedragen.

Onterecht vergeten

Woon jij in een straat die vernoemd is naar iemand die onterecht vergeten is? Stuur een berichtje naar mar.overbeeke@gmail.com en wie weet is jouw straat de volgende in deze rubriek.