Onterecht vergeten: schilder Charley Toorop (1891 – 1955)
HAARLEM - In deze rubriek zetten we de schijnwerpers op de Haarlemse straatnamen van onterecht vergeten personen. Je zou zomaar voorbij kunnen lopen aan het Charley Tooropplein, want de ingang zit verscholen aan de Kampersingel, aan de rand van het centrum van Haarlem. Maar als je het smalle straatje doorloopt, kom je op een klein, maar verrassend groen en gezellig plein. Hier moet het in de zomer goed toeven zijn.
Door Marianne Overbeeke
In 1988 stelde de straatnamencommissie voor om dit plein te vernoemen naar de schilderes Charley Toorop, omdat het naastgelegen plein al vernoemd is naar de Haarlemse kunstenaar Mari Andriessen. Men vond dat het andere plein vernoemd zou moeten worden naar een vrouwelijke kunstenaar, en daarbij viel de keuze op Charley Toorop.
Joop den Uyl
De wijkraad Rozenprieel was van mening dat het plein vernoemd zou moeten worden naar de bekende politicus Joop den Uyl, die het jaar daarvoor was overleden. De gemeente ging niet met deze suggestie akkoord; men wilde Joop den Uyl eren met een vernoeming die na verloop van tijd een begrip zou worden in Haarlem.
Het relatief kleine plein in het Rozenprieel werd te bescheiden geacht voor de politicus. Maar zoals dat vaker gaat, komt van uitstel afstel: er is tegenwoordig in Haarlem nog steeds geen brug, straat of plein vernoemd naar Joop den Uyl. Charley Toorop daarentegen prijkt terecht op het straatnaambordje en wordt daarmee geëerd als een van de grootste vrouwelijke kunstenaars van de vorige eeuw.
Artistiek nest
Charley, haar Engelse naam heeft ze te danken aan haar Britse moeder, is geboren op 24 maart 1891 in Katwijk. Ze was de dochter van Jan Toorop, een destijds bekende schilder, en groeide op in een artistiek nest. Als dochter van een kunstenaar bracht Charley haar jeugd door in kunstkringen.
Ze exposeerde met Pablo Picasso en Paul Cézanne
Hierdoor raakte ze bevriend met onder andere Piet Mondriaan en exposeerde ze al op jonge leeftijd met grote namen zoals Pablo Picasso en Paul Cézanne. Ook raakte ze geïnspireerd door het werk van Vincent van Gogh. Zijn werk was voor haar “De doorbraak naar een nieuwe wereld.”
Zelfportretten
Charley ontwikkelde haar eigen stijl, met dikke lijnen en felle kleuren. Ze maakte veel zelfportretten waarin ze de kijker recht aankijkt. Haar portretten vallen op door de harde contouren en ongewoon grote ogen, waardoor de toeschouwer ongemakkelijk wordt, alsof we rechtstreeks in de ziel van de geportretteerde kijken. Ze overleed op 5 november 1955 in Bergen, Noord-Holland, maar haar kunst leeft voort in verschillende musea, ook in het Frans Hals Museum. En natuurlijk op het Charley Tooropplein in Haarlem.
Woon jij in een straat die vernoemd is naar iemand die onterecht vergeten is?
Stuur een berichtje naar
mar.overbeeke@gmail.com en wie weet is jouw straat de volgende in deze rubriek.
Meer nieuws uit Haarlem?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie