Onterecht vergeten: burgemeester Sandberg (1876 – 1918), veelbelovend politicus
HAARLEM - Bij het aantreden van burgemeester Sandberg in 1912 waren de verwachtingen hooggespannen. Bernard Willem Sandberg, van adellijke komaf, was eerder burgemeester van Abcoude geweest, en zijn roem snelde hem vooruit. Al voordat hij officieel de ambtsketting als burgemeester mocht dragen, schreven journalisten ‘met vertrouwen, blijdschap en waardering over deze hoogstaande, veelbelovende en onkreukbare man, die aller achting zo ruimschoots geniet’.
Door Marianne Overbeeke
Het vertrouwen werd niet beschaamd. Burgemeester Sandberg was populair omdat hij makkelijk sprak, zijn gevoelens liet zien en met humor de vergaderingen van de gemeenteraad leidde. Het was een onrustige periode in ons land. Weliswaar werd de Eerste Wereldoorlog buiten de landsgrenzen uitgevochten, in België was men minder fortuinlijk. Bijna een miljoen Belgen ontvluchtten het oorlogsgeweld en werden in Nederland, met open armen en een warm hart, opgevangen. Sandberg besteedde veel tijd en energie aan de hulp aan Belgische oorlogsvluchtelingen.
Burgemeester Sandberg was populair
Hij was belast met de uitbetaling van de door het Rijk toegekende subsidies. Hij deed dit als betrokken burger, niet in zijn rol als burgemeester.
Haarlem werd een schouwburg rijker
De Stadsschouwburg op het Wilsonplein is nu niet meer weg te denken uit Haarlem, maar het was burgemeester Sandberg die een beslissend zetje gaf voor de bouw van de schouwburg. Tijdens zijn ambtsperiode kreeg Haarlem een anonieme gift van een weldoener. Het was een stuk grond nabij de Wilhelminastraat/Wilsonplein en de gever had er gelijk de bouwtekeningen bijgevoegd. Naar later bleek was de gever de puissant rijke raadslid Jan Krol Kzn, die fortuin had gemaakt in Nederlands-Indië. Sandberg liet terloops vallen dat Haarlem node en moderne schouwburg miste. Jan verbond er wel twee voorwaarden aan, namelijk dat de gemeente Haarlem volledige medewerking zou verlenen, en dat hij onbekend zou blijven. Jan Krol heeft de opening van de schouwburg in 1918 niet meer mee mogen maken; hij stierf in 1916.
Spaanse griep
Sandberg verging het helaas niet veel beter.
Hij overleed heel plotseling op 13 december 1918 aan de Spaanse griep, de wereldwijde epidemie waardoor naar schatting 17 miljoen mensen overleden, waarvan 30.000 in Nederland. In Haarlem was men ontsteld door het plotselinge overlijden; slechts enkele dagen daarvoor had hij nog vergaderd en was hij ‘een toonbeeld van gezondheid en opgewekte, frisse, bloeiende levenskracht’ volgens de Nieuwe Haarlemsche Courant van 13 december 1918. Onder zeer grote belangstelling werd hij vanuit zijn woning aan het Kenaupark begraven. Sandberg leeft voort in de Burgemeester Sandbergstraat in Haarlem, een rustige, brede straat in het Garenkokerskwartier, op een steenworp afstand van zijn voormalige ambtswoning.
Meer nieuws uit Haarlem?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie