Onterecht ontslagen: Dikke pech? Of toch niet?
Patricia Smagge
Je maakt als werknemer een keer een fout en ligt er meteen uit. Dit klinkt oneerlijk, maar dat kan het ook gewoon zijn. In Nederland is de werknemer juridisch goed beschermd – zelfs als er wat te vieren (of te snuiven) viel.
Inleidend
Fouten maken is menselijk, ook op de werkvloer. Maar wat als je een misstap begaat die je baas écht niet kan waarderen? Ontslag op staande voet lijkt dan soms onvermijdelijk. Toch is het lang niet altijd zo simpel - of gerechtvaardigd - als het klinkt. In Nederland gelden namelijk strenge regels voor zo’n rigoureuze maatregel.
Neem een recente uitspraak van de rechtbank Noord-Holland. Een jonge vrouw gebruikte op een bedrijfsfeest een kleine hoeveelheid cocaïne - inderdaad tegen de huisregels in. Toch oordeelde de rechter dat het ontslag op staande voet niet terecht was. Waarom? Omdat het feest wél door de werkgever zelf werd georganiseerd, met onbeperkt gratis alcohol, en omdat er in eerdere gevallen minder streng was opgetreden tegen drugsgebruik. Het ontslag werd vernietigd en de werkneemster kreeg haar baan terug. De werkgever draaide bovendien op voor de kosten van het proces.
Juridisch
Waarom liep dit zo af? Dat komt doordat de wet hoge eisen stelt aan ontslag op staande voet. Volgens artikel 7:677 lid 1 van het Burgerlijk Wetboek moet er sprake zijn van een dringende reden, die onverwijld (dus direct) moet worden meegedeeld én uitgevoerd. Alle drie de vereisten moeten kloppen - anders is het ontslag juridisch ongeldig.
‘Onverwijld’ betekent in de praktijk: niet dagen of weken wachten met actie ondernemen. Als er eerst onderzoek nodig is, bijvoorbeeld bij (een vermoeden van) diefstal, fraude etc., moet dat onderzoek snel worden gestart en afgerond. In die tussentijd wordt een werknemer vaak tijdelijk geschorst, dan wel op non-actief gesteld.
Wat geldt dan als ‘dringende reden’? De wet noemt een aantal voorbeelden in artikel 7:678 BW, zoals diefstal, geweld of hardnekkige werkweigering. Maar: ook hier moet de rechter alle omstandigheden meewegen. Denk aan de duur van het dienstverband, de functie van de werknemer en of er eerder met twee maten is gemeten. In het genoemde feestgeval speelde bijvoorbeeld mee dat de werkgever zelf het losbandige karakter van het feest had gefaciliteerd.
Opties werknemer
In het geval een ontslag op staande voet onterecht is gegeven, dan zijn er meerdere juridische opties.
Terug in dienst: je kunt naar de rechter stappen en eisen dat het ontslag wordt vernietigd.
Schadevergoeding: als je liever niet terugkeert, kun je een billijke vergoeding vragen voor het onrechtmatige ontslag.
Onregelmatige opzegging: je hebt recht op compensatie, omdat je werkgever zich niet aan de opzegtermijn heeft gehouden.
Transitievergoeding: ook bij ontslag op initiatief van de werkgever krijg je een vergoeding van 1/3 maandsalaris per dienstjaar.
De moraal van het verhaal? Een werkgever moet goed opletten voordat hij iemand op staande voet ontslaat. Eén foutje in de procedure kan leiden tot dure schadeclaims of een gedwongen hereniging op de werkvloer.
Conclusie
Dus: onterecht ontslagen na een uit de hand gelopen personeelsfeestje? Gooi de handdoek niet te snel in de ring. Wat begint als dikke pech, kan eindigen in een dikke cheque - of gewoon weer een werkplek (met hopelijk wat minder gratis drank).
Lars Vader - CKH Advocaten
CKH Advocaten, Toermalijnstraat 9 in Alkmaar
