Outsiderkunst: 200 topstukken uit vergeten collectie in Haarlem

De tentoonstelling toont ruim 200 topstukken uit de Outsider Art Collectie van Museum van de Geest. Aanleiding is de terugkeer van Collectie De Stadshof naar Nederland.

Deze collectie outsiderkunst was de afgelopen veertig jaar opgebouwd door Stichting Collectie De Stadshof en hing sinds 2002 in bruikleen bij Museum Dr. Guislain in het Belgische Gent. Museum van de Geest en de stichting sloten onlangs een nieuwe bruikleenovereenkomst, waardoor de collectie terugkeert naar Nederland.

Outsiderkunst als autonome kunst

De tentoonstelling vertelt het verhaal van outsiderkunst in Nederland: kunst gemaakt buiten de kaders van de reguliere kunstwereld, door kunstenaars met een geheel eigen beeldtaal. Het werk bleef lange tijd onopgemerkt omdat het buiten de gebruikelijke netwerken en referentiekaders ontstond. Museum van de Geest neemt in de nieuwe expositie nadrukkelijk afstand van het onderscheid tussen mainstream kunst en outsiderkunst, en positioneert outsiderkunst als autonome kunst.

Directeur Marije Kool noemt outsiderkunst een onderbelicht onderdeel van de kunstgeschiedenis. "Outsiderkunst is een van de meest onderbelichte kunstvormen in de (Nederlandse) musea en kunstgeschiedenis. Door middel van deze tentoonstelling maken we outsiderkunst zichtbaar voor een breed en divers publiek en tonen we aan dat deze kunst nadrukkelijker een plek in de (Nederlandse) musea verdient. De makers krijgen niet vanzelfsprekend een plek in het kunstsysteem en verdienen zichtbaarheid", aldus Kool.

Bekende en minder bekende namen

De expositie presenteert werk van zowel bekende als minder bekende kunstenaars, waaronder Willem van Genk, Maurits Sterkenburg, Shinichi Sawada, Davood Koochaki, Ria Mul, Desmond Tjon a Koy en Carlo Zinelli. Bezoekers worden door de interactieve opzet uitgedaagd te reflecteren op de vraag wie bepaalt wat kunst is en welke kunstvormen en makers erkend worden.

Live kunstwerk in opbouw

Tijdens de looptijd van de tentoonstelling bouwt kunstenaar Hans Langner zijn werk Forever Friends live op. De installatie bestaat uit honderden handgemaakte figuren en belichaamt een belangrijk uitgangspunt van de tentoonstelling: kunst als levende, autonome en voortdurende praktijk.

De tentoonstelling opent op 2 oktober 2026 tijdens de Nationale Museumweek in de Vleeshal op de Grote Markt in Haarlem en is te zien tot en met september 2027.