Situatie voor minderheden nog altijd onveilig in Syrië

Door Chrit Wilshaus

Momenteel is de situatie in Syrië nog altijd instabiel en onveilig; het land behoort tot de onveiligste landen van de wereld. Nog altijd zijn er aanslagen, heerst er een grote humanitaire crisis en zijn er zware sociale en economische problemen. Ook minderheden zoals christenen, waaronder Rashad, hij is orthodox-christelijk, hebben het moeilijk. Wonen er voor de burgeroorlog (2011-2024) tegen het regime van dictator Bashar al-Assad nog ongeveer drie miljoen christenen in Syrië, nu is dat aantal gedaald tot ongeveer 300 duizend: velen zijn gevlucht naar veiliger oorden of gedood. Naar verluidt vielen er bij de burgeroorlog honderdduizenden doden. “Voor de oorlog was het leven goed in Syrië”, benadrukt Rashad die in zijn land een bureaufunctie had bij een telecomprovider. “Maar tijdens de burgeroorlog werd alles anders.” Christenen, een minderheid van tien tot vijftien procent, die tijdens de burgeroorlog leven in gebieden die door terreurgroep islamitische staat (IS) worden veroverd, worden zwaar getroffen en veel christenen vinden de dood. Wie kan, vlucht. Vaak hebben mensen geen andere keuze, kan uit het verhaal van Rashad worden opgemaakt. Tijdens de burgeroorlog geldt een dienstplicht. Veel Syrische mannen, jongens nog vaak, willen echter niet de wapens oppakken tegen eigen burgers en nemen de benen. En wat de christenen betreft, die bevinden zich tijdens de burgeroorlog tussen twee vuren: aan de ene kant het regeringsleger en aan de andere kant de revolutionairen. Ook worden ze er tijdens de burgeroorlog regelmatig van beschuldigd solidair te zijn met Assad met als gevolg dat er veel rakketten op steden terechtkomen waar christenen wonen.

Land verkopen

Rashad komt uit Al-Suqaylabiyah, een kleine stad in de provincie Hama, die bekend staat om zijn overwegend christelijke bevolking. (Hama is trouwens één van de grotere provincies in Syrië). Desgevraagd vertelt hij getrouwd te zijn en een dochtertje van zes jaar te hebben met zijn vrouw, die als leerkracht werkt. “Eerst hebben we gewacht dat het wel beter zou worden”, zegt Rashad. Maar als daar na verloop van tijd geen zicht op is, besluit hij dat het toch beter is te vluchten. Zonder vrouw en kind. Dat is een bewuste keuze geweest. Want met het hele gezin vluchten, is gewoon veel te risicovol; vooral het deel van de vlucht over zee is levensgevaarlijk. Over zijn vlucht overlegt Rashad met slechts een paar naasten. Om te kunnen vluchten, maakt hij noodgedwongen gebruik van de diensten van een smokkelaar. Die moet hij daarvoor veel betalen. Door echter een deel van het land van zijn vader te verkopen en goud van zijn vrouw weet hij het geld daarvoor bij elkaar te verzamelen. (Waren ze als gezin gevlucht, was die rekening nog veel hoger geweest. Land verkopen blijkt overigens een beproefde methode te zijn voor veel Syriërs om snel aan geld te komen. Op zijn vlucht, hij vertrekt in oktober 2024, neemt hij behalve de kleren die hij aanheeft vrijwel niets mee. Het eerste doel is buurland Turkije. Na een kort verblijf daar vervolgt hij zijn vluchtweg over zee in een klein bootje met ongeveer twintig anderen naar het Griekse eiland Rodos. Daar verblijft hij korte tijd in een hotel.

Dat hij veilig is

Het is november 2024 als hij in het vliegtuig naar Nederland stapt. Na te zijn geland op Eindhoven Airport reist hij door naar het aanmeldcentrum in Ter Apel. Zijn keuze valt op Nederland omdat hij weet dat het voor hem hier veilig is, de mensen aardig zijn en hij hier als christen gerespecteerd wordt. Wat ook voor andere religies geldt, weet hij. Na Ter Apel, waar hij slechts twee dagen verblijft, bivakkeert hij een week op een AZC (asielzoekerscentrum) in Budel. Vervolgens woont hij een half jaar op een soortgelijke locatie in Eindhoven. Daar deelt hij zijn kamer met een andere vluchteling. “Sinds ik vertrok uit Syrië, wist ik dat ik op veel plekken zou komen en veel mensen ontmoeten maar dat vond ik niet erg.” In de Lichtstad benut hij zijn tijd onder andere door te beginnen met Nederlands te leren. Maar het allerbelangrijkste voor hem is, zo benadrukt hij herhaaldelijk in het gesprek, dat hij veilig is en zijn vrouw en dochter dat straks ook zijn.

Schoonmaakbedrijf

Sinds 1 mei 2025 woont Rashad in Maassluis op de Lady Anne. Ongeveer twee weken daarna krijgt hij zijn burgerservicenummer (BSN), nodig om in ons land te mogen werken. Inmiddels werkt hij bij een in Maasland gevestigd schoonmaakbedrijf. Over zijn werkgever is hij zeer te spreken en naar deze krant begrijpt, is dat wederzijds.

Veranderd

“Het was niet onze droom (als asielzoekers, red.) om te vluchten maar we werden ertoe gedwongen om dit te doen”, verzucht Rashad. Veel mensen kunnen trouwens helemaal niet vluchten. Bijvoorbeeld omdat ze het geld daar helemaal niet voor hebben. “Eerst werd er nooit naar gevraagd in Syrië wat voor geloof je had; mensen gingen gewoon met elkaar om, dat maakte verder niet uit. Nu is dat veranderd”, benadrukt Rashad, die graag in contact zou willen komen met Nederlanders en de taal leren. Maar ook hoopt hij dat zijn droom ooit in vervulling mag gaan: hier een veilig bestaan opbouwen, samen met zijn vrouw en dat ook zijn dochter hier in vrijheid mag opgroeien. “Ik wil graag gelukkig worden”, voegt hij daar stellig aan toe. Een verlangen waar niemand iets op tegen kan hebben, toch? Of je moet misschien een hart van steen hebben.

Dit is deel 21 van een portrettenreeks over asielzoekers in Maassluis.