Kristan (13) uit Benningbroek is Nederlands jeugdkampioen en gaat naar het jeugd-WK dammen in China

Hij verschuift wat damstukken op het bord en slaat er vervolgens drie tegelijk. “Je moet heel goed opletten bij dammen. Het kan ineens afgelopen zijn,” vertelt Kristan. Volgens hem is dammen soms zelfs lastiger dan voetbal. “Daar heb je 90 minuten om je fouten te herstellen. Bij dammen moet je iedere seconde goed opletten, want met één fout kan het al voorbij zijn.”

Veel leeftijdsgenoten van Kristan denken dat dammen makkelijk is. Daar is hij het absoluut niet mee eens: “Als ze dat zeggen, nodig ik ze altijd uit om een potje te dammen. Dan maak ik ze binnen een paar slagen in, dus zo makkelijk is het niet.”

4 uur dammen

Kristan speelt drie vormen van dammen. “Sneldammen vind ik zelf het leukste, daar ben ik ook het beste in. Dat duurt ongeveer 40 minuten.” Naast sneldammen, ook wel rapid genoemd, zijn er nog twee andere categorieën: blitz, wat vijf tot tien minuten duurt, en klassiek. Die laatste vorm kan wel vier uur duren. “Dat is wel heel vermoeiend, maar de tijd gaat wel heel snel en je mag ook ondertussen lopen en eten.”

Winnen

“Winnen is het leukste aan dammen,” lacht Kristan, “en ook dat er zoveel te leren is. Sommige mensen denken dat je met twintig schijven bijna niks kunt, en dat je met schaken veel meer kunt, maar dat is echt niet zo. Je hebt bij dammen heel veel openingen en zetten.” Tijdens het dammen moet een speler continu vooruitrekenen wat de tegenstander kan gaan doen. “Je denkt wel 20 stappen vooruit, omdat je met één zet een partij kan winnen of verliezen.”

Dat betekent veel trainen en leren. Kristan traint drie avonden per week, waarvan één avond met een personal trainer, die zelf op dit moment uitkomt op het EK voor volwassenen.

Schooldammen

Het begon allemaal op de basisschool. “Ik zat in groep 6 toen er een damtoernooi werd georganiseerd in de klas,” vertelt Kristan. “Tijdens het schooltoernooi werd ik eerste.” Dat smaakte naar meer, dus besloot hij individueel te gaan dammen. Hij werd lid van damvereniging SNA uit Heerhugowaard en kwam in de selectie van de Koninklijke Nederlandse Dambond (KNDB), waarvoor hij bondstrainingen volgt.

Bij zijn eerste NK voor de jeugd, in de klassieke vorm, werd hij meteen zesde. Een jaar later eindigde hij als tweede, en dit jaar werd hij derde. In 2025 werd hij bovendien Nederlands kampioen bij de jeugd in zowel rapid als blitz. In de kast thuis staan inmiddels meer dan 25 bekers.

Derde jeugd-WK op rij

De beste drie van het klassieke NK plaatsen zich voor het jeugd-EK en het jeugd-WK. “Ik ben al naar Estland, Letland, Polen, Italië en Turkije geweest,” zegt Kristan. Laatst speelde hij het jeugd-EK in Estland.

Eind oktober gaat hij voor het derde jaar op rij naar een jeugd-WK, dit keer in China. Het is wel zijn eerste keer als aspirant, de leeftijdsgroep vanaf dertien jaar. Een groot verschil: als aspirant mag er geen ouder meer mee. Kristan reist dus ‘alleen’ mee met de delegatie van TeamNL.

“Het is echt heel gaaf, maar ook wel een beetje spannend. Er zit best wel wat druk op je tijdens zo’n toernooi, dus dat is wel zwaar. Ik lust ook niet zoveel, en ik weet niet wat we daar te eten krijgen, dus dat is ook wel lastig.” In totaal is Kristan ongeveer twee weken weg, met negen speeldagen. “Ik hoop de middenmoot te worden. Dat zou echt al een hele grote prestatie zijn.”

Eerst China, daarna ziet hij wel verder. Het liefst doet hij het daar goed, en zijn grote droom is om over tien jaar bij de beste dammers van Nederland te horen.

Crowdfunding

Om naar het WK in China te gaan, moeten Kristan en zijn ouders zelf geld betalen. “Het meedoen, samen met de vlucht en het verblijf, kost ongeveer 2500 euro. Dat is best wel wat. Daarom hebben we een crowdfunding opgezet, zodat mensen kunnen bijdragen en we niet alles zelf hoeven te betalen.” Wie Kristan wil steunen, kan dat doen via https://yvgtf.nl/talentboek/help-kristan-13-naar-het-wk-jeugd-in-china.