Pompoenenhemel in Onderdijk: Justyna wiedt rond honderden pompoenen met de hand

Martijn en Justyna Hetsen-Czyzak wonen al jaren op de boerderij. “Mijn schoonmoeder is begonnen met het verkopen van pompoenen,” vertelt Justyna. “Toen was het nog heel klein, met een caravan langs de weg. Hier op de boerderij hadden ze rundvee, en zijn ze de pompoenenboerderij begonnen. Op een gegeven moment hebben wij het overgenomen. Mijn schoonvader is nog jaren actief geweest op de boerderij, maar nu runnen we het met z’n vieren.” Naast het verkopen van pompoenen is er ook een boerderijcamping, waarmee ze een aantal jaar geleden zijn begonnen.

Met de hand

Al in het voorjaar begint het pompoenenfestijn voor de familie Hetsen. Rond IJsheiligen is de eerste stap: “Zodra het kan, beginnen we met zaaien. We hebben hier ongeveer twee hectare grond. Dat was eerst acht, mijn schoonouders zijn toen terug gegaan naar vier en nadat we het hebben overgenomen is het naar twee hectare gegaan,” vertelt Justyna. Naarmate de pompoenen groeien, moeten ze verzorgd worden. Dat doet vooral de pompoenboerin. “We moeten wekenlang onkruid wieden en zorgen dat de pompoenen mooi blijven. Dat gaat deels machinaal, maar rond de pompoen moet dat echt met de hand gebeuren. Anders heb je kans dat ze beschadigen. Ik ga dan pompoen voor pompoen op mijn knieën langs om het onkruid weg te halen,” lacht ze. “Dat is wel een flinke klus, hoor.”

Afhankelijk van het weer kan de oogst beginnen, die meestal een paar weken duurt. “We plukken de pompoenen dan één voor één, en daarbij letten we er ook op hoe we de pompoen afsnijden,” vertelt Justyna. “In het begin sneden we bij één van de pompoensoorten de steel te ver van de pompoen af, waardoor die heel snel slap ging hangen. Dat vinden mensen niet mooi en het is ook niet goed voor de pompoen. We wisten dat van tevoren niet, omdat het om een nieuwe soort ging.” Om de perfecte pompoen te vinden, hebben de telers lang gezocht naar een goede, gezonde en grote soort. “Dat was heel lang zoeken, heel veel testen, maar uiteindelijk hebben we een goede soort gevonden. De pompoenen zijn dit jaar groot, maar vooral mooi van kwaliteit. Het weer speelt daarin een grote rol. We hebben een warme zomer gehad, en dat is gunstig voor de ontwikkeling van de pompoen.”

Op de pompoenboerderij worden meer dan vijftig verschillende pompoensoorten geteeld, en daarnaast nog kalebassen. “Het leuke is dat iedere pompoen er weer anders uitziet, net een ander kleurtje of een andere vorm heeft. Daardoor is er heel veel keuze: welke pompoen je bij je huis zet, in een stukje verwerkt of waar je iets anders mee doet.” De prijs wordt niet, zoals sommige mensen denken, bepaald door het gewicht. “Wij hebben al jaren ongeveer dezelfde prijzen. Het verschil tussen de prijzen zit in hoe mooi een pompoen is. Hoe mooier de vrucht, hoe duurder hij wordt.”

Justyna maakt ook bijzondere dingen mee. “Een paar dagen geleden kwam er een man langs die een reuzenpompoen wilde, omdat ‘zijn billen erin moesten’. We moesten daar wel om lachen, omdat je zo’n vraag niet iedere dag krijgt.” Mensen doen de gekste dingen met pompoenen, weet de boerin, dus heel verbaasd was ze ook niet: “Mensen stoppen vaak een baby in een pompoen, dus misschien wilde deze man wel samen met zijn baby op de foto en zelf ook in een pompoen zitten.”

Steeds populairder

Pompoenen worden steeds populairder, merken ze op de pompoenboerderij. “We promoten het voor Sint-Maarten steeds meer, en door de jaren heen zien we ook dat Halloween steeds populairder wordt in de omgeving. Mensen willen nu specifiek grote pompoenen om met vrienden uit te hollen, of andere dingen mee te doen voor bijvoorbeeld een griezeltocht.” Ook op de boerderij zelf organiseren ze activiteiten. “In de herfstvakantie hebben we ieder jaar workshops voor kinderen, die worden georganiseerd door mijn zoon Sam en mijn dochter Ewa. Daar komen heel veel kinderen op af, ook omdat je je niet van tevoren hoeft aan te melden.” Of de kinderen het bedrijf overnemen, weet Justyna nog niet: “Het hangt ervan af of hun ambities hierin liggen of ergens anders. Het is eigenlijk ook wel gekkenwerk.” Iets wat niet veel mensen weten over pompoenen: “Pompoenen zijn heel voedzaam en gezond, en ze zijn ook nog eens decoratief, juist nu de tuin in de herfst minder kleurrijk wordt,” vertelt Justyna.

Wegafsluiting

Dit jaar zijn er volgens haar wel minder bezoekers. “De weg waaraan wij zitten, is afgesloten, precies in ons seizoen. Daardoor kunnen mensen maar van één kant, die van Onderdijk, naar ons toe komen. We missen heel veel toeristen en spontane passanten. We verkopen nu maar de helft, dat is wel heel pijnlijk.”

Ondanks de wegafsluiting hoopt de familie dat veel mensen de weg naar de pompoenboerderij weten te vinden. “Er zit zoveel liefde en werk in, dat we veel mensen hopen blij te maken.”