PURMEREND – In deze rubriek gaan we terug in de tijd waarin Purmerend nog een marktstad was en het straatbeeld werd bepaald door paard en wagen, ouderwetse gevels en mensen in klederdracht. Wekelijks tonen we een oude foto van een markante plek in Purmerend en zetten die naast het huidige beeld van die locatie. We duiken kort in de geschiedenis, halen herinneringen op en laten zien hoe het stadje door de jaren heen is veranderd. Deze week: winkelstraat Padjedijk.
Door: Naomi Fischer
De foto’s komen uit het rijke archief van de Vereniging Historisch Purmerend (VHP). De bijbehorende verhalen worden aangeleverd door vrijwilligers van de VHP.
Padjedijk door de tijd
Wie vandaag door de Padjedijk loopt, ziet een levendige winkelstraat in het hart van Purmerend. Achter deze vertrouwde straatnaam gaat echter een lange geschiedenis schuil.
Ontstaan aan de rand van de Zuiderzee
De eerste bewoners van Purmerend vestigden zich langs het water, op de plek van de huidige Weerwal. Dit gebied lag buitendijks en was daardoor kwetsbaar voor het onstuimige water van de Zuiderzee. Overstromingen vormden een voortdurende dreiging. Om het land beter te beschermen werd verder landinwaarts een dijk aangelegd. De Padjedijk maakte deel uit van deze belangrijke waterkering.
De dijk liep in noordelijke richting door in de Neckerdijk en in zuidelijke richting via de Breedstraat, de Dubbele Buurt en langs de noordzijde van de Koemarkt. In oude documenten wordt dit gebied aangeduid als ‘Op de dijk’. Van daaruit liep de route verder via het Oudelandsdijkje en de Purmerdijk richting Ilpendam en Monnickendam. De naam Padjedijk herinnert daarmee direct aan de aanleg van de Waterlandse zeedijk en aan het belang van waterbeheer voor het voortbestaan van Purmerend.
Artikel gaat verder onder de afbeelding.
Een straatnaam onder vuur
Hoewel de Padjedijk onlosmakelijk met de stadsgeschiedenis verbonden is, was niet iedereen altijd tevreden met deze naam. Midden jaren vijftig laaide er een serieus debat op in de gemeenteraad over een mogelijke naamswijziging. Het voorstel was om de straat voortaan ‘Raadhuisstraat’ te noemen.
Onder de middenstanders werd een enquête gehouden, waaruit bleek dat een meerderheid voorstander was van verandering. De filiaalhouder van Albert Heijn vond dat de naam Padjedijk niet paste bij een winkelstraat met de allure van de Amsterdamse Kalverstraat. Andere ondernemers namen het luchtiger op. Zo merkte een kapper nuchter op dat de naam hem weinig kon schelen, zolang hij maar genoeg klanten kreeg om te scheren.
Uiteindelijk gaf de historische waarde van de naam de doorslag en besloot de raad de straatnaam te behouden. Een keuze die later door velen als verstandig werd gezien.
Van dorpswinkels naar moderne winkelstraat
In de afgelopen vijftig jaar is het karakter van de Padjedijk sterk veranderd. Waar nu moderne winkels en ketens het straatbeeld bepalen, herinneren oudere Purmerenders zich nog een heel andere sfeer. De kapsalon van Van der Velden, boekhandel Van den Hoorn met zijn eigen leesbibliotheek en de manufacturenzaak Prins Hendrik van de gebroeders Heideman zijn namen die bij velen nostalgische gevoelens oproepen.
In die tijd kenmerkten de winkels zich door degelijke interieurs, vakmanschap en een tijdloos assortiment. Vooral de textielzaak van Heideman stond bekend om haar kwaliteit. Het was, zo wordt nog wel eens gezegd, hét adres voor lange onderbroeken.
De Padjedijk is daarmee meer dan een winkelstraat alleen. Het vormt een tastbare herinnering aan de ontstaansgeschiedenis van Purmerend, aan de strijd tegen het water en aan de veranderingen in het dagelijks leven van haar inwoners.
Artikel gaat verder onder de afbeelding.
Vereniging Historisch Purmerend
De Vereniging Historisch Purmerend (VHP) zet zich sinds 1971 in om de rijke geschiedenis van Purmerend levend te houden. Met een uitgebreide collectie foto’s, kaarten, objecten en een eigen magazine brengt de vereniging het verleden in beeld én verhaal. Elk jaar worden lezingen, presentaties en stadswandelingen georganiseerd voor een breed publiek. Zo blijft het verhaal van Purmerend generatie op generatie bewaard.
Nieuwsgierig geworden kijk dan op de website van de Vereniging Historisch Purmerend of wordt meteen lid via deze link.
Meer nieuws uit Purmerend?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie