Veel nabestaanden bij dodenherdenking in Park Hofrust

Door Robert Heijdemann

De herdenking, waarbij ook familieleden en nabestaanden aanwezig zijn, begint met een bijeenkomst in de Oude Kerk. Aansluitend gaan de aanwezigen in een tocht naar het Monument voor de Gevallenen aan Laan Hofrust. Na twee minuten stilte om acht uur, houdt burgemeester Huri Sahin een toespraak en worden kransen en bloemen gelegd.

Verhalen vertellen

Een belangrijke rol bij de Dodenherdenking is weggelegd voor de jonge generatie. Nu het aantal overlevenden afneemt, moeten zij de herinnering levend houden. “In een tijd dat vrijheid niet meer vanzelfsprekend is, moeten zij de verhalen blijven vertellen. Het raakt me dat er elk jaar zoveel jongeren betrokken zijn bij onze herdenking”, vertelt de burgemeester. Daarbij staat ze stil bij de inbreng van de Kinderrechtenambassadeurs met hun gedichten, de Vocals van het Rijswijks Jeugd Theater met hun zang, de leerlingen van ‘t Prisma en de Godfried Bomansschool die afgelopen maand herdenkingen hebben georganiseerd en ook Phéline van der Heide, de kleindochter van slachtoffer Jan ten Bosch. “Jullie geven ons hoop. Jullie laten ons zien dat we niet voor niets de verhalen vertellen, want jullie luisteren ernaar. De betrokkenheid die jullie tonen vind ik zeer betekenisvol”.

Vrijheid voor iedereen

Traditiegetrouw begint de herdenking in een Oude Kerk aan de Herenstraat, die tot de laatste plaats is gevuld. De aanwezigen genieten van het optreden van de Vocals, het zangkoor van het Rijswijks Jeugd Theater. Met hun mooie vertolking van ‘Bio-doi’ uit Miss Saigon en ‘No Voice’ uit Bare. Vervolgens lezen vier kinderrechtenambassadeurs, Stella, Suze, Giorgia en Loeke zelfgemaakte gedichten voor. Hierbij betrekken zij ook de hedendaagse actualiteit. “Hier leven we nu in vrede. Maar helaas wordt er op andere plekken nog steeds gestreden. Laten we ook daar nu bij stilstaan. Want vrijheid moet voor iedereen bestaan”, staat in het gedicht van Stella en Suze.

Persoonlijk verhaal

Jan ten Bosch vertelt tijdens de bijeenkomst een persoonlijk verhaal. Zijn oom Piet ten Bosch weigerde in 1943 om de loyaliteitsverklaring van de Duitsers te ondertekenen. Met die verklaring probeerden de Duitsers verzet onder studenten tegen te gaan. Samen met twee medestudenten van de universiteit in Delft besloot hij daarom om via een ontsnappingsroute door de Pyreneeën naar Engeland te vluchten. Na een controle van de Duitse Grüne Polizei in Frankrijk werden ze gevangengenomen. In oktober 1943 werd Piet naar het werkkamp Buchenwald gedeporteerd. Drie dagen na de bevrijding op 11 april overleed hij in dat kamp aan de gevolgen van de ziekte TBC. Een verhaal van verdriet, van leed, van pijn. Jonge levens die plotseling eindigden, na een uitputtende strijd om te overleven. Burgemeester Sahin: “Eén van de vele verhalen die doorverteld moeten worden om de herinnering levend houden”.

Huri Sahin vertelt dat het oorlogsgeweld, terreur en onderdrukking in onze samenleving diepe sporen hebben achtergelaten. Alle herinneringen en emoties komen samen tijdens de Dodenherdenking. “We kunnen niet om de gebeurtenissen van vandaag heen als we het hebben over het verleden. We leven in een tijd van oorlogen en conflicten, in het Midden-Oosten en in Oekraïne. Maar ook in ons eigen land is al lange tijd sprake van polarisatie en spanningen. We lijken elkaar kwijt te raken door de onzekerheden om ons heen. Juist daarom is het belangrijk dat we naar elkaar luisteren en elkaar echt zien”.