In memoriam Frans Leermakers: topkastelein

Door Kor Kegel

Gastvrij, vriendelijk, gul van geest, het caféwezen zat in zijn genen. De horecafamilie Leermakers is van grote betekenis geweest voor Schiedam. De broers Frans en Jan en zus Annette runden cafés De Unie ’t Fust, Proosje ’t Stadserf, Nergens en Kennis. In juli 2023 kwam Annette te overlijden. Frans stierf vorige week dinsdag op 75-jarige leeftijd aan een longontsteking.

Als uitbater maakten Frans en zijn vrouw Truus gedurende een halve eeuw een topcafé van De Unie aan de Gerrit Verboonstraat, met sympathieke medewerkers John Dingenouts en hun zoon Pascal Leermakers. Ze hadden een uitermate gevarieerde clientèle. Wie goed op de hoogte wilde blijven van de laatste nieuwtjes in Schiedam, ging een afzakkertje halen in De Unie. Actuele ontwikkelingen verneem je het best bij de kapper en de kastelein, want de klanten kleppen honderduit. Frans Leerkamers had het talent om goed te luisteren en te onthouden en hij was een betrouwbare informant.

Er viel echt een gat toen Frans en Truus in 2016 met ‘pensioen’ gingen. De stamgasten zochten in de binnenstad verschillende alternatieven, waardoor een grote vriendenschare uiteenviel, ook al zorgde Edward Molenaar van café De Babbelaar voor een waardig vervolg met grand café Babbels. De goede sfeer van De Unie sprak ook Gerard Reve aan. Nadat hij de boodschappen had gedaan bij Albert Heijn in de Lange Kerkstraat, probeerde de beroemde volksschrijver verschillende cafés uit en uiteindelijk koos hij voor De Unie om periodiek te borrelen voordat hij op huis aankoerste in de Nassaulaan. Het is voor literatuurminnaars zonde dat de gesprekken tussen Gerard Reve en Frans Leermakers nooit zijn opgetekend.

Frans Leermakers zag de horeca veranderen. Er kwamen meer gasten voor de lunch of avondmaaltijd. Daar waren meer tafeltjes voor nodig en Frans en Truus besloten om de biljarttafel op te doeken. In de keuken achter de bar kregen Truus en John Dingenouts het steeds drukker. Frans voorspelde dat er veel bruine kroegen uit de wijken zouden verdwijnen. De kosten zouden te hoog worden. Hij heeft gelijk gekregen.