De Walvis: ‘n feestbeest dat maar niet terug wil naar zee

Door Kor Kegel

Margi Geerlinks vindt dat opmerkelijk, want de Walvis is niet gemaakt om ergens jarenlang in een buitentheater van een park te staan. “Het kunstwerk maakte eerder deel uit van tentoonstellingen, waarbij het wél een passende omgeving had. In 2022 was The Whale onderdeel van ‘Arts Le Havre’ in de Franse kustplaats Le Havre. Daar stond de Walvis aan zee. Toepasselijk”, zegt Margi.

Ze is verbaasd over pogingen om de Walvis voor de Plantage te behouden. Het verblijf kostte de gemeenschap al meer dan 20.000 euro en daar zal het niet bij blijven. Maar, vragen Margi Geerlinks en andere omwonenden zich af, willen we de Walvis wel behouden? “Wie het plan leest, ziet een indrukwekkende reeks ambities. Er moet financiering komen. Er moet worden samengewerkt met organisaties. Fondsen moeten worden aangesproken. Bedrijven kunnen sponsoren. Particulieren kunnen doneren. Als dat allemaal lukt, is er uiteindelijk 305.000 euro nodig om het kunstwerk aan te kopen. Is die definitieve bestemming niet mogelijk, dan is er het alternatief om de aanwezigheid met vijf jaar te verlengen. Kosten: 54.500 euro. Dus de keuze is eigenlijk: betalen we 305.000 euro om De Walvis definitief te houden, of betalen we 54.500 euro om het probleem vijf jaar voor ons uit te schuiven? Maar dan? Wie wordt straks de eigenaar van de Walvis? Wordt dat de gemeente Schiedam, een stichting, een samenwerkingsverband of een andere partij? En wie betaalt daarna het onderhoud?”

Margi heeft een galerie aan de Hoogstraat en woont sinds een jaar in de Tuinlaan, dus vlakbij de tijdelijke locatie van het kunstwerk. Ze zegt: “Een kunstwerk van deze omvang vraagt onderhoud, inspectie en waarschijnlijk op termijn ook restauratie. Wie draait daarvoor op? En hoe zit het met de verzekering? Wie verzekert het kunstwerk tegen schade, vandalisme, brand of andere calamiteiten? Wie betaalt de jaarlijkse premie?”

Ze vindt dat de kosten van plaatsing, beveiliging, verlichting, eventuele verplaatsing en toekomstig herstel niet buiten beeld mogen blijven. Er zal dus nog heel veel geld méér nodig zijn. Er is nog iets dat ze minstens zo opmerkelijk vindt. De meeste omwonenden waren niet op de hoogte, maar er is wel al een omgevingsvergunning aangevraagd om de Walvis nog eens vijf jaar in de Plantage te laten staan. De producent, Atelier Van Lieshout, had er contact over met de gemeente Schiedam. Burgemeester Harald Bergmann bracht een bezoek aan het atelier in Rotterdam.

“Een besluit dat jaren invloed heeft op onze leefomgeving is óók een zaak van de mensen die er wonen. Wij vragen om niet pas achteraf te mogen reageren. We vragen om openheid vooraf. “