Op de Pijp met… Koen Wilmer: ‘Ik had als kind wel iets met uniformen, maar het leger of de politie is het uiteindelijk niet geworden‘

Esdor van Elten

Waar kom je vandaan?

Ik ben opgegroeid in Wateringen en ben, op wat uitstapjes na, altijd in de buurt gebleven. We waren met drie kinderen thuis: Twee zussen en ik. Mijn vader is met pensioen, maar was altijd fysiotherapeut. Mijn moeder is een soort van lokale bekendheid: ze was lerares op een school in Kwintsheul en later kindercoach, dus heel veel oud-leerlingen en ouders kennen haar. Ik hoor dus nog steeds vaak de vraag ‘ben jij er één van…?’

En wat waren jouw toekomstplannen?

Ik had als kind wel iets met uniformen, maar het leger of de politie is het uiteindelijk niet geworden. Wat ik vroeger ook leuk vond was kaarten maken. Schatkaarten, fantasiekaarten… Kaartlezen, coördinaten, dat leerde ik op scouting en vond ik machtig interessant. Schatkaarten maken…. Uiteindelijk heb ik daar mijn baan van kunnen maken. Na de Pius X school en ISW Tiendweg heb ik eerst de opleiding grafische vormgeving in Rotterdam gedaan, en daarna de studie Ruimtelijke Ordening en Planologie in Delft. Tegenwoordig ben ik professioneel kaartenmaker bij de Provincie Zuid-Holland.

Kennen die Google Maps niet?

Natuurlijk wel. En we gebruiken allerlei bronnen van geoinformatie. Maar wij maken kaarten voor bepaalde doeleinden. Ruimtelijke Ordening en Planologie gaat over beleid in de Openbare Ruimte. Daarin heb je, afhankelijk van het onderwerp waar je mee bezig bent, specifieke kaarten nodig waarop alle elementen waar je mee te maken hebt in samenhang te zien zijn. Dat kunnen zowel digitale, interactieve kaarten zijn waarbij je in verschillende lagen informatie kan toevoegen, als de ‘ouderwetse’ papieren kaart, die nog steeds nuttig is als ‘praatplaat’. Je kunt aan de hand van staatjes en lijsten praten, maar een kaart maakt het visueel en ‘levend’.

Dus je had en hebt profijt van je scoutingverleden…

In dit specifieke geval zeker, omdat dingen als kaartlezen, werken met een kompas, met coördinaten, allemaal dingen waren die ik op scouting leerde. Meer nog doe je bij de scouting sociale skills op. Omgaan met elkaar. Organiseren. Leidinggeven. Als jongere sta je ineens als leiding voor een groep. Dat vormt je. Als ik kennis maak met een nieuwe groep mensen pik ik die met een scoutingverleden er zo uit.

Kom je uit een scoutingfamilie?

Nee, helemaal niet. Ik rolde erin via een vriendje van de basisschool. Toen zat de Sint Jansgroep nog aan de Bovendijk, in twee ‘hutten’; een jongens- en een meisjeshut. Ik vond het leuk en al snel bracht ik een groot deel van mijn vrije tijd bij de scouting door. Het was (en is) altijd weer spannend: wat gaan we vandaag weer beleven? Want scouting is een veilige omgeving, maar wel met uitdagingen. Je komt op nieuwe plekken. Leert nieuwe dingen. Van vuur maken om eten te koken tot knopen en EHBO. Echt survival is het niet, maar we leren kinderen wel omgaan met de natuur. Er niet bang voor te zijn. Een belangrijk doel van scouting is om zelfstandigheid aan te leren.

Voor alle leeftijden?

Het scoutingspel begint met de Bevers: van vijf tot zeven jaar. Dan volgen de Welpen/wolven, de junior en later senior scouts, vervolgens de Explorers en uiteindelijk de Stamgroep. Dat zijn vaak hele hechte vriendengroepen. Het ‘spel’ houdt vanaf je 18e op, maar je kunt dan wel als leiding verder en veel mensen doen dat.

Jij ging nóg iets verder…

Ik ben uiteindelijk het bestuur in gegaan. Sinds 2021 ben ik voorzitter van het bestuur. Wij zetten meer de grote lijnen uit en proberen de bemensing zo goed mogelijk rond te krijgen.

De Sint Jansgroep bestaat dit jaar 120 jaar…

Ja, en daarmee zijn we eigenlijk ouder dan de scouting wereldwijd en in Nederland zelf, want de jeugdorganisatie Scouting werd in 1907 opgericht door de Engelsman Robert Baden-Powell. We houden hem bij de scouting nog steeds in ere. In Nederland ontstonden de eerste scoutinggroepen in 1910. Toen meer bekend onder de naam ‘padvinderij’. De Sint Jansgroep is op 24 juni 1906 opgericht als ‘Patronaat voor Rooms Katholieke Jongeren’, een jongerenvereniging dus. Man achter het initiatief was ‘bouwpastoor’ Finkenflugel, die ook betrokken was bij de bouw van de Sint Jan de Doperkerk. Vele jaren lang was het katholieke geloof bepalend voor de vereniging. In 1938 werd de afdeling Sint Jan van de Kruisvaart opgericht. Eerlijk gezegd, als je die foto’s van toen ziet voelt dat wel heel anders aan dan tegenwoordig.

Het waren ook andere tijden…

Toch waren er ook herkenbare dingen: ze gingen op kamp en de ‘Kruisvaartwet’ die ze moesten kennen lijkt al op de scoutswet van tegenwoordig. Tijdens de oorlog was de vereniging officieel verboden maar onder de radar ging het wel door. In 1946 werden de ‘Kruisvaarders’, op voorspraak van de bisschop ‘Verkenners’. Toen verhuisden we ook van het Bondsgebouw waar we toen zaten naar ‘De Zes Essen’, van Aannemer Helderman aan de Heulweg. Een echt buitenterrein waar we veel meer konden. Tot dan toe was het een jongensaangelegenheid geweest, maar in datzelfde jaar 1946 werd de Theresiagroep opgericht, voor meisjes tussen de 13 en 15 jaar. In 1967 verhuisden jongens én meisjes naar de Bovendijk: de al eerder genoemde ‘hutten’ met als officiële naam ‘t Wateringveld. Ironisch genoeg moesten die hutten in 1996 uiteindelijk wijken voor de wijk Wateringseveld. ‘t Knooppunt, ons huidige clubhuis, werd toen nog gebouwd, dus we hebben nog twee jaar in de tuinbouwschool aan de Rozemarijn ‘gebivakkeerd.’ Die optocht, van de Bovendijk naar de Rozemarijn, heb ik zelf meegemaakt en zie ik nog levendig voor me.

Hoe is het nu met de vereniging?

We hebben momenteel 112 leden en dat aantal is al jaren redelijk stabiel. We doen nog steeds veel activiteiten, van spellen tot kampen. Dat is eigenlijk nooit veranderd. Inmiddels hebben we wel gemengde groepen. Qua organisatie: we hebben onze eigen leiding en bestuur, maar werken wel samen met andere scoutinggroepen, bijvoorbeeld als het gaat om opleiden van leiders, of gesprekken met de gemeente. Ik zie nog veel enthousiasme en veel potentie, alleen de ontwikkeling rond vrijwilligers blijft wel spannend. Dat is best intensief. Door de jaren heen merk ik wel dat het lastiger wordt om leiding te vinden. Het team dat we hebben is geweldig. Daar ben ik trots op. Maar voor de toekomst is het wel iets dat aandacht vraagt.

Hoe gaan jullie het vieren?

Op 27 juni organiseren we een jubileumfestival op ons terrein aan de Rozemarijn. (Het feest is wegens de hitte uitgesteld - Red.) Met allerlei kraampjes waarin we activiteiten, historisch materiaal en tal van scouting thema’s presenteren. De landelijke scoutshop en het nationaal Scouting Museum zijn er ook. Natuurlijk is er iets te eten en te drinken en we hebben een historische wandeling uitgezet die bezoekers langs al ‘onze’ historische plekken in Wateringen voert. Kinderen kunnen die als speurtocht lopen. Het wordt heel leuk en gezellig en iedereen is welkom. Graag wel aanmelden via de site scoutingwateringen.nl, want dan weten we een beetje wat we moeten inkopen. Leden, oud-leden, belangstellenden, iedereen is welkom!