Gaan we ‘per opening ondergrondse container’ betalen voor afvoeren van ons restafval?

Door Dirk Karten

Even de tarieven helder: we betalen in Zaanstad in 2024 precies 347,83 euro per jaar aan afvalstoffenheffing. De rioolheffing bedraagt in 2024 exact 315,68 euro. Bij elkaar is dat 663,51 euro aan gemeentelijke lasten voor het afvoeren van je huisvuil en de afvoer c.q. weer schoonmaken van het water dat in je afvoerputjes verdwijnt.

Gaan we in 2027 ook betalen voor het zelf wegbrengen van restafval naar het stortbordes? 

In Zaanstad meer restafval dan elders in Nederland 

Het raadslid stelt dat er iets moet veranderen aan de manier waarmee we omgaan met onze afvalstromen. Want we produceren in Zaanstad meer restafval dan enige vergelijkbare Nederlandse gemeente. De grote vraag is natuurlijk hoe komt dit? Zijn hier meer eeuwige doe-het-zelvers dan elders in het land die de vaak lange rijen voor het stortbordes rechtvaardigen? Bestellen we meer online dan de bewoners in Dalfsen waardoor de papierbakken hier uitpuilen van de verpakkingsmaterialen en wordt daar de dorpswinkel opgezocht? 

Extra betalen boven afvalstoffenheffing

Hoe dan ook, beter scheiden van afval zou al helpen de maatschappij ‘circulair’ te maken. En het is beter voor onze portemonnee want ‘we gaan in de toekomst betalen voor ons restafval. Er wordt een bedrag vastgesteld per zak restafval, en dat komt bovenop onze afvalstoffenheffing’ , aldus het raadslid in haar schrijven.

Ja, dat is lekker. Gaan we netjes meer scheiden, tuffen met overvolle kofferbakken netjes naar het stortbordes, betaal je al jaarlijks honderden euro’s voor de afvoer van je afval en dan moet je straks ook nog eens per netjes in de ondergrondse container gegooide zak restafval betalen! Dat is toch vragen om illegale dumpingen?

Diftar

Mariska Schuttevaêr vindt het zelf ook ‘Niet ideaal’. ‘Maar alle andere opties zijn onmogelijk of niet goed uitvoerbaar’ aldus haar betoog. ‘De resultaten van diftar (gedifferentieerde tarieven) in andere gemeenten spreken voor zich. Niet alleen produceren gemeenten met diftar gemiddeld 48% minder restafval dan gemeenten zonder dit systeem, ook de kosten van het totale afvalbeheer zijn in deze gemeenten zo’n 20% lager.  Dit komt met name doordat wordt bespaard op, steeds duurder wordende, verbrandingskosten van restafval én doordat er meer waardevolle grondstoffen worden gescheiden. Diftar klinkt misschien lastig, maar 95% van de gemeenten die in 2020 minder dan 100 kilo restafval per inwoner hadden, pasten een vorm van diftar toe. Dus het helpt wel degelijk.”

‘Je rijdt niet voor je lol steeds naar het stortbordes, al werken daar erg aardige mensen’

Tsja, dat mag dan mooi klinken, maar de vraag blijft: als ik per weggegooide zak restaval moet betalen, zou mij dat stimuleren minder afval weg te gooien? Zeker als je al netjes je theezakjes, eierschalen, plastic, karton en gft in de juiste bakken deponeer? Je rijdt niet voor je lol steeds naar het stortbordes, al werken daar erg aardige mensen.

95 kilo restafval per persoon teveel in Zaanstad

‘In 2023 produceerden Zaanse huishoudens 195 kilo restafval per inwoner. Terwijl landelijk is afgesproken dat gemeenten in 2020 aan maximaal 100 kilo restafval per inwoners mogen zitten, omdat we naar een volledig circulaire samenleving in 2050 toe leven. (In een circulaire samenleving bestaat geen afval en worden grondstoffen steeds opnieuw gebruikt.)’ gaat het raadslid verder.

Hoezo maximaal 100 kilo restafval per jaar? Welke normen zijn daarbij gehanteerd? Heeft de ambtenaar die dit bedacht zelf nooit te maken met overvolle kliko’s? Of extra vuilnis die je moet afvoeren? 

Bij de tekst van het raadslid staat een afbeelding met tips hoe je beter om kunt gaan met je afval. ‘Kun je iets lenen in plaats van kopen? Repareer wat stuk is. Schaf tweedehands aan. En: ‘consuminder’. Allemaal leuk bedacht, maar werkt het ook zo in de praktijk? Veel apparaten worden zo gemaakt dat ze niet eens te repareren zijn. Of slechts met speciaal gereedschap. (aldus de reparatietoppers van het Repair Café Wormerveer)

Keuzes maken

Mariska Schuttevaêr laat weten dat de kosten voor afvalverwerking van restafval de afgelopen jaren fors zijn gestegen en in de toekomst nóg verder gaan stijgen. ‘Dus ook om de afvalstoffenheffing binnen de perken te houden worden er de komende jaren plannen uitgewerkt en wordt een participatieproces opgestart om inwoners hierbij te betrekken. Er moeten nog diverse keuzes worden gemaakt en de ondergrondse containers voor restafval zullen geschikt worden gemaakt voor het ‘betalen per opening’.

Ze stelt: ‘Wie de oplossing weet mag het zeggen. Want er zijn nog genoeg drempels te nemen. Want wat dacht je van eerlijke oplossingen voor mensen die veel medisch afval hebben? Of incontinentiemateriaal? En mensen met kinderen in de luiers.’

Betalen om je vuile luiers weg te gooien als restafval... (Foto: Mahesh Patel)

Je zal maar drie kinderen hebben die nog in de Pampers rondlopen… Hoppa, met elke volle zak stinkende luiers die in de ondergrondse container verdwijnt, verdwijnt ook gelijk een deel van je kinderbijslag…

Lang proces

‘We staan aan begin van een lang proces, waarbij het de verwachting is dat we daadwerkelijk gaan betalen per zak restafval in 2027’ aldus Mariska Schuttevaêr. 

Je hoeft geen glazen bol te hebben om te kunnen voorspellen dat dan onze parken en natuurgebieden plotseling vol volle huisvuilzakken komen te liggen… Of is dit te zuur gedacht en gaan we met z’n allen netjes extra betalen bij elke storting? Geef op onze Facebookpagina uw mening over dit onderwerp!