Daarom zijn er zoveel Romeinse vondsten in Westvaartpark
HAZERSWOUDE-RIJNDIJK - De bouw begon in 2021 van het nieuwbouwproject Westvaartpark, ten westen van de Gemeneweg. Tijdens de graafwerkzaamheden stuitte een archeoloog van de AWN (Vereniging van Archeologen) onverwacht op Romeinse voorwerpen. Dat was het begin van een grootschalig archeologisch onderzoek. De opgravingen leverden meer dan 40.000 vondsten op, waaronder houtconstructies, delen van de Romeinse limesweg en mogelijk een brughoofd. Waarom zijn het er zoveel?
Door redactie Ons Erfgoed
Unieke vondsten
De meeste vondsten lagen bij een bocht in een zijgeul van de Rijn, vermoedelijk door een overstroming rond 180-190 na Christus. Ook de Romeinse forten Matilo (Leiden) en Albanianae (Alphen) raakten toen beschadigd. De locatie werd daarna opnieuw opgebouwd, waarbij houten palen uit eerdere constructies werden hergebruikt. De vondsten zijn zeer divers: van inheems aardewerk, terra sigillata (Romeins luxe aardewerk) en fibula’s (mantelspelden) tot munten, sieraden en mogelijk een deel van een altaarsteen. Uniek zijn het pijpaarden offerbeeldje van een ram (zie foto), fragmenten van een mijlpaal en een tabula ansata (zie foto), een houten naambordje. Nog nooit werd in Nederland langs de Limes, de noordgrens van het Romeinse rijk, een mijlpaal gevonden. Houten tabula ansata’s zijn in Europa pas twee keer eerder aangetroffen.
Onderzoek van mijlpaal
De Nederlandse klei heeft het hout uitstekend geconserveerd. Met moderne technieken wordt onderzocht wat er op het houten bordje stond. De brokstukken van de mijlpaal zijn nog niet compleet, maar men zoekt naar de naam van de toenmalige keizer. Mijlpalen gaven de afstand tot het volgende fort of dorp aan en waren van zandsteen, een materiaal dat in Nederland niet voorkwam.
De route van Limes
De limesweg liep hier niet strak langs de Rijn, maar maakte een bocht landinwaarts vanwege een brede zijgeul. Soms werd puin gestort om een weg aan te leggen, maar in Hazerswoude is zeer waarschijnlijk voor een brug gekozen.
Onderzoeksresultaten
Er was al voor het jaar 70 na Christus een inheems-Romeinse nederzetting, die tot na 300 bleef bestaan. Wie woonden hier? Een benen haarnaald wijst erop dat er ook vrouwen waren. Tijdens een symposium werd het vermoeden uitgesproken dat er een wachtpost met herberg of paardenwisselplaats met een wegtempeltje stond, logisch gezien de ligging tussen de forten van Alphen en Leiden. Handelaren en militairen konden hier eten, overnachten, offers brengen en hun reis vervolgen. Langs de limesweg stonden wachttorens, waarmee overdag met rook en ’s nachts met vuur werd gecommuniceerd.
Definitieve rapport
Het definitieve rapport over de vondsten wordt eind 2026 verwacht. Mogelijk wordt dan duidelijk wat er op het houten bordje stond en wie het heeft opgehangen. De ontdekkingen geven een uniek inkijkje in het leven langs de Romeinse Limes en laten zien hoe militairen, handelaren en lokale bevolking samenleefden.
Dit bericht is ook gedeeld via ons WhatsApp-kanaal van gemeente Alphen aan den Rijn. Ook razendsnel het laatste nieuws in je app? Volg het Rodi-kanaal nu (anoniem) via deze link.
Meer nieuws uit Alphen aan den Rijn?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie