Pionieren voor erkenning: hoe twee Alphenaren de viering Keti Koti op de kaart zetten
ALPHEN AAN DEN RIJN – Wat vandaag een groeiende en zichtbare Keti Koti-viering is, begon in Alphen aan den Rijn ooit klein en persoonlijk.
Door Nina Swart
In een zaaltje van Vrouwentref Centrum Zahra legde Patricia, geboren in Suriname, de basis voor wat later zou uitgroeien tot een jaarlijks moment van herdenken, vieren en verbinden. “Toen heette het nog ‘herdenking afschaffing van slavernij/emancipatie,” vertelt ze. “Keti Koti kwam pas in 2002.”
Groeiend bewustzijn
De eerste bijeenkomsten waren kleinschalig en intiem. Mensen kwamen samen in klederdracht, deelden verhalen en zochten naar herkenning. “We wilden het verschil laten zien, maar vooral de overeenkomst,” zegt Patricia. “Het ging om ontmoeten en verbinden.”
Die behoefte aan verbinding groeide. De bijeenkomsten verhuisden later naar verzorgingshuis Sint Joseph, waar meer ruimte was en een breder publiek bereikt kon worden. Wat begon als een initiatief vanuit de gemeenschap, kreeg langzaam meer zichtbaarheid in de stad.
Volgens medegrondlegger en voormalig raadslid René Driesen kwam die groei niet vanzelf. “In het begin was er nauwelijks aandacht voor Keti Koti, zeker niet buiten Amsterdam,” zegt hij. “Ik vond dat dat ook in Alphen moest veranderen.”
Van initiatief naar erkenning
Driesen speelde een belangrijke rol in het verankeren van Keti Koti binnen de gemeente. Als raadslid diende hij een motie in om de viering structureel op de kaart te krijgen in Alphen. “Patricia en ik wilden dat het niet bij losse initiatieven bleef, maar een echt evenement werd, met ruimte en budget.”
Die motie kreeg steun van de gemeenteraad en vormde een keerpunt. Inmiddels is Keti Koti in Alphen uitgegroeid tot een breder programma, met onder meer bijeenkomsten, voorstellingen en activiteiten op verschillende locaties zoals Castellum en Parkvilla.
Toch ging die erkenning niet zonder weerstand. Patricia herinnert zich dat een burgemeester jarenlang niet kwam opdagen omdat 1 juli soms op een zondag viel. “Later kwam burgemeester Eenhoorn wél en hij sprak toen over het belang van deze dag. Dat laat zien dat er iets veranderd is.”
Verbinding als kern
Voor Patricia ligt de kern van Keti Koti niet alleen in herdenken, maar vooral in verbinden. “We hebben een gedeeld koloniaal verleden. Dat verbindt ons, of we ons daar nu bewust van zijn of niet.”
Die verbinding ziet ze terug in de diversiteit van Alphen. “Veel mensen dragen dat verleden met zich mee, via hun familie of achtergrond. We zijn meer met elkaar verweven dan we denken.”
Ze benadrukt dat het verhaal breder is dan vaak wordt gedacht. “Het gaat niet alleen om tot slaaf gemaakten uit Afrika, bijvoorbeeld ook om inheemse bevolkingen, contractarbeiders uit Azië én zelfs arme Nederlandse boeren die naar Suriname werden gelokt met valse beloftes.”
Ook Driesen benadrukt dat bredere perspectief. “Het gaat niet alleen om het verleden benoemen, maar ook om hoe je samen verder gaat. Begrip begint bij het kennen van elkaars verhalen.”
Meer aandacht, maar ook vragen
De aandacht voor Keti Koti is de afgelopen jaren zichtbaar toegenomen, zowel landelijk als lokaal. Toch merken beide grondleggers dat er nog steeds discussie is. “Je hoort ook in Alphen: moeten we hier nog mee bezig zijn?” zegt Driesen. “Maar er is nog veel dat niet verwerkt is.”
Patricia ziet vooral een gebrek aan kennis. “Er wordt veel verteld over de Gouden Eeuw, maar minder over de schaduwkant. Terwijl die geschiedenis nog steeds doorwerkt.”
Ze noemt voorbeelden die volgens haar onderbelicht blijven, zoals de rol van Suriname tijdens de Tweede Wereldoorlog en de steun na de watersnoodramp. “Als je die verhalen niet kent, mis je een belangrijk deel van het geheel.”
Begrip als basis
Voor de toekomst hopen beiden dat Keti Koti verder groeit in betekenis en bereik. Niet alleen als herdenking, maar als moment van bewustwording.
“Het zou goed zijn als het een officiële feestdag wordt,” zegt Patricia. “Maar nog belangrijker is dat mensen elkaars verhalen leren kennen.”
Ook het onderwijs speelt daarin volgens haar een sleutelrol. “Jongeren moeten het volledige verhaal leren, niet alleen de positieve kanten maar ook negatieve kanten van de geschiedenis.”
De boodschap die zij wil meegeven is helder: “Als je elkaar begrijpt, kun je samen verder. Dan geef je de volgende generatie een samenleving die gebaseerd is op respect in plaats van verdeeldheid.”
Meer nieuws uit Alphen aan den Rijn?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie