Philisteinse Molen opent deuren tijdens Nationale Molendagen: ‘‘Hij moet iedere week wel even draaien’

Door: Ed Bausch

De weg erheen kun je maar het beste ook zien als een deel van de bestemming, althans via de Kolonel Sneepweg vanaf de Groenweg aan de zuidkant van Bergen. De route is grotendeels ongeplaveid, maar wel schitterend door het landschap vol bunkers en al. Vanaf de Hoeverweg is de Kolonel Sneepweg makkelijker te doen, fietsend of met de auto tot aan de brug bij de Bosmolen. Daarvandaan gaat er een befietsbaar pad langs de ringvaart van de Bergermeer en uiteindelijk kun je te voet verder, via een hek door het land naar die reus daar midden in het land: de Philisteinse Molen. De molen is van 12.00 tot 17.00 en zondag 10 mei van 10.30 te bekijken, in het kader van de Nationale Molendagen. Heel leuk: vanaf het begin van de Voert varen er gratis bootjes naar toe. Vanaf de Voert is de molen niet te voet te bereiken vanwege het broedseizoen.

Gerestaureerde Philisteinse Molen dit weekend geopend

Samen met Frank Bilsen en Henk Schoonheim is John Alkemade vrijwillig molenaar. Als chemisch technoloog had hij een internationale carrière had bouwer van installaties, van metaal. “Hier bij de molen is alles van hout, en dat is dus fascinerend. Wat een kennis is er in een molen verstopt, echte Hollandse kennis.” En ‘die Phylisteyn’, zoals ‘ie vernoemd staat op een kaart uit 1568 van de beroemde Bergense kaartenmaker Anthonisz, is helemaal maalvaardig. “De huidige molen werd opgeleverd in 1897, nieuwbouw na een brand. Soms bij hoog water worden we als poldermolen gevraagd om met onze molen te helpen om water af te voeren, net als vroeger, toen de molens hier de Bergermeer en Egmondermeer hebben drooggemalen, waardoor er landbouw kon ontstaan, eerst alleen aan de randen, later overal.”

‘Ik denk me hier vaak het verleden in’

John haalde in 2025 zijn molenaarsdiploma, na twee jaar studie. “Je moet dus heel veel weten van het weer, vooral door zelf te kijken. En leert heel veel over hout, over het protocol dat je moet volgen om een molen in werking te krijgen en nog veel meer. We zijn hier soms met elkaar, maar ook vaak alleen. Je kunt een molen in je eentje bedienen. Soms ga ik dan voor de molen in het gras zitten en denk me het verleden in.” Het bijzondere van het landschap is dat je je zomaar kunt wanen in de zestiende eeuw. “Het is uniek, bijna onbeschadigd landschap. En je beseft: door de komst van molens konden de schepen van de VOC worden gebouwd en kon ‘Holland’ bloeien. Cornelis Corneliszoon vond ooit de krukas uit, waardoor de wind het mogelijk maakte om hout te zagen.”

Nationale Molendagen

“Iedere week moet een molen wel een tijdje draaien. Dat is nodig om ‘em in vorm te houden. Dus dat doen we dan ook en onderwijl doen we dan klussen.” De Philistein, een Gemeentelijk Monument, bleek in 2024 hoognodig groot onderhoud nodig te hebben. “Dat heeft de gemeente goed opgepakt en nu is er een nieuwe rieten kap en zijn veel onderdelen vernieuwd. Dat willen we natuurlijk allemaal graag laten zien. Zaterdag, na de officiële heropening, kan iedereen komen kijken. We leiden rond en er is een diashow over de renovatie. En sowieso is het een ongelooflijke ervaring hier te zijn, je in te denken wat de molens hebben betekend voor Holland en voor de regio. Kijk ook op philistijnsemolen.nl. In de gemeente doen ook molen Kijkduin in Schoorl en de Wimmenumer Molen in de Egmonder Meer aan het weekend.