Slenteren door Den Helder, aflevering 265: de geschiedenis van de oude gasfabriek aan de Spoorgracht

DEN HELDER - Op 8 december 1857 werd onze gasfabriek in gebruik genomen en met verbazing zagen de Nieuwediepers het wonder: de straten werden al in de heel vroege avond verlicht middels de gaslantaarns.

Tot aan 1902 was de gasvoorziening in particuliere handen. Op 1 september 1902 volgde de gemeente-exploitatie en in 1904 werd de fabriek vernieuwd en aanmerkelijk uitgebreid. Meer dan een eeuw maakte het complex deel uit van het stadcentrum waarbij vooral de gashouders een dominerende rol speelden. Maar niet alleen het gas was belangrijk voor de burgerij: hoeveel mudjes cokes zullen er in de loop van de jaren niet zijn afgehaald tegen een meer dan redelijke prijs. Hierdoor kon de overbekende Jan Splinter toch nog door de winter komen zonder kou te lijden en hij kon zelfs ook zijn potje koken.

Leven in de brouwerij

En wie herinnert zich niet het wankele draaibruggetje waarvan het openen en het sluiten altijd met grote belangstelling door passanten werd gevolgd. Altijd was er leven in de brouwerij daar aan de kop van de Spoorgracht; het laden en lossen van binnenvaartschepen geschiedde dagelijks, veelal zonder onderbreking van de vroege ochtend tot in de kleine uurtjes. Ik kan mij nog herinneren dat je vanuit de voorslaapkamer van ons huis aan de Ruyghweg de gashouders kon zien. Dat vond ik altijd zo’n indrukwekkend gezicht. Tegenwoordig is er bijna niets meer wat herinnert aan het voormalige industriële complex alleen de vroegere directeurswoning aan de Spoorgracht staat er nog!