Dijk en Waardse zorgprofessionals trekken aan de bel: ‘Wijkverpleging is zoveel meer dan steunkousen aantrekken’

De drie vrouwen wonen alle drie in de gemeente Dijk en Waard. Yvonne Dekker en Ingrid Stoop werken als wijkverpleegkundigen in Heerhugowaard, Monique Dekker is casemanager dementie in de gemeente Bergen. Daarnaast zijn zij ambassadeurs namens V&VN, de beroepsvereniging voor verzorgenden en verpleegkundigen.

“Dat houdt in dat we meedenken en ons inzetten om de stem van verzorgenden en verpleegkundigen landelijk te laten horen”, vertellen ze. “Dat doen we onder meer via onze LinkedIn-pagina ‘Achter de voordeur’.”

Campagne ‘Achter de voordeur’

Met de campagne #achterdevoordeur willen zij laten zien hoe veelzijdig en betekenisvol hun werk is. Want het beeld dat veel mensen van wijkverpleging hebben, klopt volgens hen allang niet meer. “Je moest eens weten hoe vaak ik hoor: ‘Geen idee dat je dit allemaal deed’”, aldus Ingrid.

Volgens de drie ambassadeurs leeft nog altijd het stereotype dat wijkverpleegkundigen vooral steunkousen aantrekken en eenvoudige zorgtaken uitvoeren. In werkelijkheid is het werk veel breder en complexer. Wijkverpleegkundigen verrichten verpleegtechnische handelingen, coördineren zorg, begeleiden cliënten en denken mee over preventie en zelfredzaamheid.

“De focus is verschoven van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’”, legt Yvonne uit. “Wij nemen zelf geen beslissingen, maar helpen mensen om die te maken door hen zo goed mogelijk voor te lichten.”

Praten over zorg van morgen

Die verandering is hard nodig, juist nu de samenleving vergrijst en mensen steeds langer zelfstandig thuis blijven wonen. Daarom voeren wijkverpleegkundigen tegenwoordig ook veel gesprekken over de toekomst. “We willen samen met mensen nadenken over de zorg van morgen”, zegt Ingrid. “Bijvoorbeeld door op een rustig moment te vragen: hoe zie je jezelf over vijf jaar? Wat heb je dan nodig? Is je huis daar al op ingericht?”

Voor Monique Dekker speelt die toekomstgerichte blik dagelijks een grote rol in haar werk als casemanager dementie bij Geriant. Zij begeleidt mensen met dementie én hun mantelzorgers gedurende het hele ziekteproces. Daarbij werkt zij nauw samen met wijkverpleegkundigen, huisartsen en dagbestedingen.

“Als je de diagnose dementie krijgt, staat je leven op zijn kop. Het is fijn als je daarin op de juiste manier begeleid wordt”, vertelt ze. “We kijken steeds wat nodig is. Daarbij ligt de focus op beweging, sociale contacten en structuur bieden.”

Oog houden voor elkaar

Het doel is altijd om mensen zo lang mogelijk thuis te laten wonen en onderdeel van de maatschappij te laten blijven. Volgens de drie vrouwen vraagt dat ook iets van de omgeving. “Daarom is het belangrijk dat we oog blijven houden voor elkaar”, zegt Monique. “In Dijk en Waard wordt gewerkt aan een dementievriendelijke gemeente. Samen met andere organisaties denken we mee over wat nodig is om mensen zo goed mogelijk te ondersteunen.”

Hoewel de zorgsector vaak negatief in het nieuws komt vanwege personeelstekorten, herkennen zij dat beeld niet volledig in deze regio. “In de basis zit het hier goed”, zegt Ingrid. “Maar zorg blijft onvoorspelbaar. Als iemand op vrijdag zijn heup breekt, kan het zijn dat er pas maandag een collega beschikbaar is omdat alles eerst geregeld moet worden. We zijn daar altijd eerlijk over.”

Prikkelende vragen

Vanuit hun landelijke platform delen de drie ambassadeurs praktijkverhalen en bespreken zij thema’s die vaak verborgen blijven. “We stellen prikkelende vragen en delen geanonimiseerde praktijkvoorbeelden”, vertellen ze. “We schuwen het niet om thema’s als reanimatie, euthanasie, intimiteit of agressie te bespreken. Mensen zijn vaak verbaasd over wat we allemaal meemaken.”

Wat hun werk bijzonder maakt, is het vertrouwen dat mensen hen geven. “Het is bijzonder hoe snel mensen zich openstellen als ze zich eenmaal gezien en gehoord voelen. Al na één huisbezoek delen ze hun levensverhaal”, aldus Monique.

Dat vertrouwen vraagt ook om goede samenwerking en duidelijke communicatie. Zeker wanneer hulpmiddelen nodig zijn om thuiszorg verantwoord te kunnen leveren. “Mensen willen bijvoorbeeld niet altijd een hoog-laagbed in de woonkamer”, vertelt Ingrid. “Dan is het aan ons om uit te leggen waarom zoiets nodig is.”

Sinaasappels en injectienaalden

Naast hun werk zetten de drie vrouwen zich ook actief in om jongeren enthousiast te maken voor de zorg. Volgens hen krijgt wijkverpleging in opleidingen nog te weinig aandacht. “In het onderwijs ligt de focus vaak op het ziekenhuis”, zegt Yvonne. “Terwijl je in de thuiszorg juist ontzettend allround werkt.”

Ingrid gaf onlangs nog een gastles op een middelbare school. “Ik had sinaasappels en injectienaalden meegenomen zodat leerlingen konden oefenen. Zo proberen we jongeren enthousiast te maken voor dit mooie vak.”

Een vak, benadrukken ze, dat veel meer is dan mensen denken. “Geen dag is hetzelfde. Je komt achter voordeuren waar anderen nooit komen. Dat maakt ons werk ontzettend waardevol.”