Dít is hoe Haarlem in de afgelopen jaren stemde
HAARLEM - Haarlem heeft altijd een duidelijk profiel gehad aan de stembus. Waar het land soms van koers wisselt, kiest de Spaarnestad steevast voor progressieve en sociaal-liberale partijen. Toch laten de uitslagen van de laatste Tweede Kamerverkiezingen zien dat ook Haarlem in beweging is.
2023: GroenLinks–PvdA bovenaan
Bij de verkiezingen van november 2023 was de gezamenlijke lijst van GroenLinks en PvdA de grote winnaar in Haarlem. Met ongeveer 28 procent van de stemmen werd de fusiepartij overtuigend de grootste. Daarmee wijkt Haarlem sterk af van het landelijke beeld, waar de PVV de verkiezingen won.
De PVV kreeg in Haarlem circa 15 procent, gevolgd door de VVD met 14 procent en D66 met ongeveer elf procent. De nieuwe partij Nieuw Sociaal Contract (NSC), onder leiding van Pieter Omtzigt, behaalde een stevige binnenkomer met negen procent van de stemmen. De opkomst lag op ruim 78 procent, iets lager dan in 2021, maar nog altijd hoger dan het landelijk gemiddelde.
2021: Groen en liberaal
In 2021 was de verdeling in Haarlem iets anders. Toen eindigde D66 als grootste partij met zo’n 23 procent, op de voet gevolgd door GroenLinks en VVD. De verkiezingen stonden toen in het teken van de coronacrisis en de roep om bestuurlijke vernieuwing, iets wat in Haarlem duidelijk werd weerspiegeld in de hoge scores voor progressieve partijen.
2017: VVD aan kop, maar progressief blok groeit
Vier jaar eerder, in 2017, had Haarlem nog een iets traditioneler profiel. De VVD werd toen de grootste partij met circa 22 procent, gevolgd door D66 en GroenLinks. De PvdA herstelde zich destijds nog niet van haar landelijke klap, maar bleef lokaal een factor van betekenis. Al in die tijd viel op dat Haarlem minder vatbaar was voor de rechtspopulistische golf die elders in Nederland zichtbaar werd.
Een stad met een duidelijk DNA
Over de afgelopen drie verkiezingen heen is een helder patroon te zien: Haarlem kiest doorgaans links of centrumlinks, met ruimte voor sociaal-liberale geluiden. Waar het land in 2023 massaal opschoof richting rechts, hield Haarlem koers. De fusie van GroenLinks en PvdA lijkt in de stad goed te zijn gevallen, en progressieve partijen weten hier traditioneel een trouwe achterban te mobiliseren.
Toch zijn ook hier verschuivingen zichtbaar: Volt en NSC hebben een groeiend electoraat onder hoger opgeleide, jongere kiezers, en de PVV scoort beter dan voorheen. Haarlem is dus niet alleen progressief, maar ook een stad in beweging.
Bronnen: AlleCijfers.nl, Gemeente Haarlem, Kiesraad.
Meer nieuws uit Haarlem?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie