‘Solidariteit onder gemeenten belangrijk bij uitvoeren Spreidingswet’
De beoogde nieuwe coalitie is dinsdag 3 juni in spoedoverleg bij elkaar gekomen om te praten over de situatie die is ontstaan, nadat burgemeester Jack de Vries had laten weten niet te willen meewerken aan het asielstandpunt van Leefbaar Maessluys en VVD Maassluis.
Door Chrit Wilshaus
Beide partijen willen - als het contract met het COA (Centraal Orgaan opvang Asielzoekers) voor de huisvesting van asielzoekers op boten in Maassluis is afgelopen - geen vluchtelingen meer opnemen in Maassluis. Verder willen Leefbaar en VVD straks aan de Provinciale Regietafel een aanbod doen van nul opvangplaatsen. Volgens Gary Bouwer (Leefbaar Maessluys) is dat juridisch gezien ook een aanbod. Hansko Broeksteeg, Hoogleraar Staatsrecht, reageerde recent in NRC dat dit op zich een juridisch zuivere route is. Volgens hem kan de inbreng zijn bij de onderhandelingen aan de provinciale regietafel dat een gemeente geen asielzoekers wil opvangen. “Of dat ook de uitkomst is, is een tweede. Bovendien stelt de minister het aanwijzingsbesluit vast, en hij kan daarbij afwijken van de uitkomst van de regietafel.”
Onzichtbaar
Bovendien speelt er volgens John Bijl, directeur Periklesinstituut* nog iets anders. Iets wat burgemeester Jack de Vries in NRC liet optekenen, namelijk solidariteit onder gemeenten. Broeksteeg laat deze krant desgevraagd ook weten De Vries heel goed te begrijpen dat hij een beroep doet op solidariteit tussen gemeenten. “Ik ben geen fan van de Spreidingswet; het is juridisch en bestuurlijk gezien best een ingewikkeld stuk geworden”, gaat Bijl verder.
“Maar vergeet niet dat we die wet te danken hebben aan gemeenten die zich niet inzetten voor iets wat het hele land aangaat. En dat is de instroom van vluchtelingen. Je kunt wel lopen mopperen dat hij naar beneden moet maar van mopperen dat dit moet gebeuren, gaat de instroom echt niet omlaag. Het komt toch een beetje neer op een kind dat een laken over zichzelf heen gooit en vervolgens denkt dat hij onzichtbaar is geworden omdat je hem niet dan meer kunt zien”, aldus Bijl, die verder stelt dat de echte oplossing voor het stoppen van de wereldwijde vluchtelingenstroom wereldvrede heet.
Consequenties
Bijl wijst erop dat de Spreidingswet het gevolg is van het feit dat een aantal gemeenten zich onttrokken aan de maatschappelijke opgave die voor het hele land geldt om asielzoekers op te vangen. In een eerder interview in Binnenlands Bestuur noemde hij als voorbeeld de gemeente Westland. “We moeten niet verbaasd zijn als er straks een strengere variant komt van de Spreidingswet. De echte vraag die voorligt is: welke rol zie je voor de gemeente Maassluis in de regio, in de wetenschap dat met de Spreidingswet het kabinet formeel alle gemeenten heeft gevraagd om asielzoekers op te vangen? De vraag is hoe je als Maassluis met die vraag om gaat. Want het antwoord dat je daarop geeft, heeft consequenties voor alle 342 gemeenten in Nederland. In het geval van Maassluis zou ik mij kunnen voorstellen dat je toch even meer naar het noorden kijkt, naar Ter Apel dus. Dat zou ik een hele logische reactie vinden. Nogmaals, om de doodeenvoudige reden dat het probleem van de Spreidingswet als oorzaak heeft dat er gemeentes zijn die zich niet in willen zetten voor het algemeen belang.”
Opvangcrisis
Bijl stelt bovendien dat als alle opvangcapaciteit teruggebracht zou worden naar het niveau van 2018 het nog wel een jaar of misschien zelfs langer zal duren voordat de hele asielketen weer op orde is. “Dus het probleem blijft gewoon voorlopig bestaan; er komen in ieder geval meer mensen dan waar we acuut opvangplekken voor hebben. Zolang dat het geval is, is elke andere discussie in zekere zin academisch.”
In dat verband laat Bijl weten dan ook liever van een opvang- dan van een asielcrisis te willen spreken. Bij het debat vanavond in de raad gaat het er volgens hem om welke positie Maassluis wil innemen en hoe Maassluis wil omgaan met het verzoek van het rijk, formeel geformuleerd in de vorm van een wet, om ook in Maassluis asielzoekers op te vangen.” Het vraagstuk van solidariteit weegt daarbij zwaar, weet Bijl.
*Het Periklesinstituut traint onder meer gemeenteraden en Provinciale Staten in het effectiever politiek bedrijven.
Meer nieuws uit Maassluis?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie