Rijswijk geeft kunstwerken een tweede leven

Door Robert Heijdemann

In de huidige ‘percentageregeling’ die dateert van 2008, wordt bij nieuwbouw van gemeentelijke (bouw)werken en gebouwen 1,5% gereserveerd voor een kunstopdracht. Is dit bedrag hoger dan € 55.378, dan moet de gemeenteraad eerst hieraan haar goedkeuring geven.

Samen met betrokkenen

“Kunst heeft een waarde in de openbare ruimte”, aldus wethouder Mark Wit. “We willen daar ook onze bestaande kunst aan toevoegen. Daar blijft het niet bij, wij zijn een stad in ontwikkeling. Kunst kan ook op een plaats vrijvallen en op een andere locatie weer worden herplaatst. Dat gebeurt niet lukraak. Samen met de commissie Kunstruimte kijken we of een locatie geschikt is en of die bestaande kunst hier wel past. Ook willen we betrokkenen zoals bewoners, bedrijven of bijvoorbeeld een school hier meer bij betrekken.”

Meer flexibiliteit

Het voorstel biedt ook meer flexibiliteit in de plaats waar de kunst wordt geplaatst. Nu wordt een kunstwerk meestal direct bij het nieuwbouwproject geplaatst. Maar dat is niet altijd de beste optie. Vanuit een project kan ook worden bijgedragen aan een kunstopdracht op een andere locatie. Het college van burgemeester en wethouders maakt de keuze op basis van de uitkomsten van het advies van de commissie Kunstruimte en de participatie van betrokkenen.

Geen prioriteit

Tijdens de discussie over het voorstel werden veel kritische vragen gesteld aan Wethouder Mark Wit. Fractievoorzitter van Rijswijks Belang Marc Weterings zette vraagtekens bij de bedragen die worden uitgegeven aan kunst. “Bedragen van ruim een halve ton voor een kunstwerk is in deze tijd van armoede, energiecrisis en stijgende kosten onverkoopbaar aan de Rijswijkse burgers. Zoveel geld voor luxe in de openbare ruimte.” Hij diende een motie in om een ‘representatieve enquête te houden onder de Rijswijkers om te onderzoeken of er behoefte is aan kunst in de openbare ruimte’. Deze motie werd verworpen met 2 voor en 25 stemmen tegen.

Tweedehands kunst

Fractievoorzitter Ger Kruger van Beter voor Rijswijk vindt het voorstel een verbetering van huidige regeling. “Wij zijn blij dat we tweedehands kunst elders kunnen plaatsen. Dat we niet alles opslaan en maar weer geld uitgeven aan nieuwe kunst.”

Wil van Nunen vindt het jammer dat de regeling alleen geldt voor nieuwbouw en niet bij grootschalige renovatie. “Dat vinden wij jammer. Ook grootschalige renovatie krijgt extra waarde met toevoeging van kunst.” Daarnaast vroeg zij aandacht voor het onderhoud van kunst. “Dat is belangrijk om kunst in haar waarde te behouden.” Ook het openbare groen waarin kunstwerk staat moet daarbij worden meegenomen. Net als andere raadsleden vroeg zij zich af of het hergebruiken niet ten koste gaat van de aanschaf van nieuwe kunstwerken. Zij wil hier graag extra geld voor.

Lijst van kunstwerken

Selma van Maarseveen (GroenLinks) vroeg met name aandacht voor het betrekken van bewoners. “Participatie werkt niet altijd, dan hebben we gezien in RijswijkBuiten. Wat heeft u daarvan geleerd, wat doet u anders. Gaat u betrokkenen eerder raadplegen?”

Simon Galeijnse (CDA) wil blijven investeren in kunst. “Een prettige leefruimte zit in groen, goede bebouwing maar ook hier en daar een prachtig kunstwerk.” Hij vroeg zich ook af: “Komt er ook nog nieuwe kunst bij, nu we eerst gaan herplaatsen? Anders is dit een verkapte bezuiniging op nieuwe kunst.” Hij vroeg zich ook af of er een lijst is met daarop alle kunstwerken in Rijswijk.

Wemke van der Weij (D66): “Kunst is belangrijk, ook al vragen in deze tijd andere dingen aandacht, zoals energie armoede en alle rampen die gebeuren. Kunst draagt positief bij aan ons welbevinden, kunst hebben we nodig.” Zij wil ook naast het opnieuw gebruiken van kunst dat er nieuwe kunstwerken komen.

Mohamed El Majjaoui (Partij voor Gelijkheid en Rechtvaardigheid) vindt het een aanwinst dat bestaande kunst wordt meegenomen. “Kunst draagt bij aan kwaliteit van de openbare ruimte.”

Danny van Dam (Wij. Rijswijk) vindt kunst belangrijk. Wel pleit hij ervoor om efficiënter om te gaan met budgetten en maatwerk toe te passen bij het plaatsen van een kunstwerk.

Kunstroute Wilhelminapark

Wethouder Mark Wit gaf in zijn antwoorden aan dat hij het belang van onderhoud van de kunstwerken onderkent. Ook wil hij financiële middelen inzetten om het stimuleren van eigentijdse kunst via nieuwe kunstopdrachten mogelijk te maken. Wat betreft een lijst van Rijswijkse kunstwerken; die komt er op korte termijn. Er zijn ook al plannen om de drie kunstwerken die nu in opslag staan, de Acrobaten, de Rasp en de Fluit, te herplaatsen bij de Kunstroute in het Wilhelminaroute.

De nieuwe regeling werd uiteindelijk aangenomen met 19 stemmen voor en 9 tegen.