‘Plastic-detectives’ in de haven

De vijf studenten deden het onderzoek op uitnodiging van Havenbedrijf Rotterdam. Hun opdracht: uitzoeken hoe plastic korrels van 3 tot 5 millimeter (‘nurdles’ of ‘pellets’) terechtgekomen zijn in het havenwater. Waar komen ze vandaan, waar zijn ze gemorst? ‘Het probleem van deze vervuiling is groter dan je kunt zien wanneer je in de haven rondloopt’, vertelt student Laurence. ‘De korrels zijn op sommige plaatsen deel van het milieu en liggen waarschijnlijk zelfs in de bodem.’

Hoe pakten de studenten het speurwerk aan? ‘Ons doel was om een interactieve kaart te maken die laat zien hoe de korrels zich verplaatsen in het water’, legt Sarayesha uit. Mede-onder¬zoeker Emma vult aan: ‘Onze kaart laat zien welke bedrijven nurdles produceren, verkopen en gebruiken.’

Stroomafwaarts

De studenten vermoeden dat lang niet alle nurdles uit de haven zelf afkomstig zijn. In het havenwater worden soms chemicaliën aangetroffen die al lang niet meer in Nederland worden geproduceerd, maar bijvoorbeeld nog wel in Duitsland.

Kunnen de plasticdeeltjes ook via het rivierwater in Rotterdam zijn beland? Om dit te onderzoeken spraken zij met een stromingsexpert die uitlegde hoe waterstromingen en wind de pellets kunnen aanvoeren, zowel uit zee, als via de rivier. ‘We hebben de specifieke bronnen van de vervuiling niet kunnen achterhalen’, vertelt Laurence. ‘Maar gezien alles wat we weten, lijkt het aannemelijker dat de korrels stroomafwaarts via de rivier zijn aangevoerd, dan vanuit zee richting haven zijn gedreven.’

Wetgeving

De grootste hindernis bij de speurtocht was het gebrek aan informatie. Sarayesha: ‘Ik was daar wel verbaasd over.’ Laurence vult aan: ‘Er is bijvoorbeeld geen database van alle industrieën in de haven van Rotterdam. Ook zijn de activiteiten van de bedrijven soms onduidelijk. Zo kan de categorie ‘chemie’ van alles zijn.’ Zodoende is de eerste versie van de kaart die de studenten hebben gemaakt nog onvolledig.

Bedrijven zijn zelf verantwoordelijk voor het opruimen van het ronddrijvende plastic (wat lang niet altijd grondig gebeurt). Daar komt echter verandering in. In 2026 gaat nieuwe Europese wetgeving van kracht die bedrijven verplicht om een plan te maken om ongewenste verspreiding van plastic pellets te voorkomen. ‘En om dat plan ook uit te voeren.’

Plastival

Naast serieus onderzoek doen, hadden de studenten gelukkig ook nog tijd voor plezier. Zoals op Plastival in de Onderzeebootloods, een evenement bedoeld om inzicht te krijgen in de omvang van het plasticprobleem in de regio. ‘Het was leuk om verschillende soorten afval op één plek te zien en om ze vervolgens te sorteren’, vertelt Sarayesha. Het Plastival liet haar het grotere plaatje zien: ‘Zelfs tussen het grotere plastic vonden we de korrels. Dit toont aan hoe belangrijk ons onderzoek in de haven is.’

TASKFORCE CLEAN SWEEP ROTTERDAM

Om de verspreiding van nurdles in de haven tegen te gaan, hebben verschillende partijen de handen ineengeslagen. De taskforce coördineert onder meer het studentenonderzoek, stimuleert kennisdeling tussen bedrijven en organiseert opruimacties met vrij¬willigers.

Meld je aan!

De taskforce bestaat uit vrij¬willigers van ruim 3.000 betrokken bedrijven. Je kan je als bedrijf aanmelden via opcleansweep.eu.