In Memoriam: Lily Touwen

door Peter de Jong

Vrij van geloof had Lily een soort verwachting over re-incarnatie en een Boeddhistische levenshouding voor het doorstaan van het alledaagse. Het laatste jaar viel haar zwaar, ze haalde de 100 op pure wilskracht om de eer en de bloemen van de burgemeester.

Haar ouders hadden al voor de oorlog een slecht huwelijk en in het Japanse concentratiekamp Tjideng verviel haar moeder in lethargie. Lily maakte in het kamp tekeningen van kinderen, voor ‘wanneer de vader er weer zou zijn’. Ook stelde zij een ‘receptenboekje’ samen dat zij lardeerde met tientallen kleine tekeningetjes. ‘Ik rook gewoon het eten dat ik zat te tekenen’. In haar latere leven kon zij het kamp een plaats geven, al heeft het haar nooit verlaten.

Het huwelijk met haar 2e man, wethouder Kloots, kende een dramatisch einde toen deze op hun vakantie in Egypte overleed. Ook het ernstige ongeluk van haar Hollandse zoon was een zware slag. Daarbij kwam de grote afstand tot haar Canadese zoon. Lily was een getalenteerd schilderes. Haar balkon aan de Abel Tasmanlaan was een atelier waar ze vaak ‘de Overkant’ tekende.

Met haar Indische tongval in ‘Petjoh’ wist ze sprookjes en verhalen tot leven te brengen. Sinds 2010 verzorgde zij op de Vlaardingse Indië herdenking een gedicht. Lily was correctrice van de ZwartWitte Vlaardinger en dichterlijke kernpunt van Peter en Carolines Oudejaarsborrel. Zij publiceerde meerdere dichtbundels en trad in maart 2025 toe tot ALVLA, de Alliantie Vlaardingse Absurdisten, die haar 4 december nog trakteerden op een hommage.

Tot op het laatste moment was ze goed aanspreekbaar voor een actuele wereldreflectie en literair commentaar. In 2024 kwam zij met haar gedicht ‘Ontheemde’ in de documentaire ‘Als ik mijn ogen sluit’ van Pieter Huystee. Nog op 5 april ondertekende zij de open brief die ik schreef aan onderdanen, koning en keizer van Nederland en Japan, aangaande een voorgenomen staatsbezoek.

Een handvol mensen bezochten haar in de laatste maanden, weken en dagen nog thuis. De laatste echte leden van schrijfclub Rotonde: Greetje de Jong, Anneke Meeder, Arie Onderdelinden, haar directe buurvrouw op de 12e verdieping en ook haar hulp Natasja van Lingen op wie zij kon bouwen.

Lily, selamat djalan ke baharoe engkau hidoep

Djokjakarta 16 april 1926 - ’s-Gravenzande 24 april 2026